Coryphantha retusa

Retusa Kaktüsü

Genel bakış

Coryphantha retusa, Cactaceae (kaktüsgiller) familyasına ait, yassı küresel ila silindirik gövdeli, belirgin tüberkülleri ve basık diken yapısıyla tanınan yavaş büyüyen bir sukulent çalıdır. Doğal habitatındaki zorlu koşullara adapte olmuş bu nadide tür, kuraklığa yüksek toleransı ve estetik sarı çiçekleri ile kaktüs koleksiyoncuları arasında popüler bir yere sahiptir.

Sınıflandırma ve adlandırma

İlk kez 1837 yılında Pfeiffer tarafından Mammillaria retusa adıyla tanımlanan tür, daha sonra Britton ve Rose tarafından Coryphantha cinsine aktarılmıştır 1. Cins adı Grekçe 'tepe' anlamına gelen koryphe ile 'çiçek' anlamına gelen anthos kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bu durum çiçeklerin tüberküllerin tepesindeki oluklardan çıkmasına atıfta bulunur. Tür epiteti retusa, bitkinin tüberküllerinin hafifçe basık veya küt uçlu yapısını tanımlar 2.

Doğal yayılış ve habitat

Coryphantha retusa, Meksika'nın güney ve orta kesimlerine (özellikle Oaxaca, Guerrero ve Puebla eyaletlerine) endemiktir 1. Genellikle deniz seviyesinden 1500 ila 2300 metre yüksekliklerdeki kireçtaşı ağırlıklı yamaçlarda, kuru meşe ormanı açıklıklarında veya kserofit çalılık biyomlarında yetişir. Doğal ortamında kaya çatlakları arasında yarı gölgeli alanlarda konumlanır.

Görünüm

Gövde tekil veya nadiren tabandan kümelenmiş halde olup, 5-12 cm çapında basık küre şeklindedir. Tüberküller (mememsi çıkıntılar) geniş, üzeri derin olukludur. Radyal dikenleri 6-12 adet, basık, sarımsı-kahverengi tonlarında ve gövdeye yatık formdadır; merkezi dikenleri genellikle bulunmaz veya nadiren 1 adettir. Yaz ortasında tepe noktasından 3-5 cm çapında, parlak altın sarısı çiçekler açar. Tohum kapsülleri ise yeşilimsi ve etlidir.

Kültürde bakım

Geçirgenliği yüksek, mineral ağırlıklı kaktüs karışımlarında yetiştirilmelidir. Yaz boyunca aktif büyüme döneminde toprak tamamen kurudukça sulanmalı, kış aylarında ise tamamen kuru tutulmalıdır. Filtreli güneş ışığı veya parlak dolaylı ışık, gövde formunun korunması ve dikensel gelişimin sağlıklı olması için idealdir 2.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, özellikle serin kış aylarında toprağın nemli tutulmasıdır. Bu durum kök ve gövde çürümesine (boyun çürümesi) doğrudan yol açar. Yetersiz ışık alımı ise bitkinin etiole olmasına (ışığa uzayarak formunun bozulmasına) ve çiçeklenme yeteneğini kaybetmesine neden olur.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO). Royal Botanic Gardens, Kew. 'Coryphantha retusa'. https://powo.science.kew.org/
  2. Anderson, E. F. (2001). The Cactus Family. Timber Press, Portland, Oregon.
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Filtreli parlak ışık veya sabah güneşi idealdir; yazın doğrudan kavurucu öğle güneşinden korunmalıdır.

Sulama

10-30 Gün

Toprak tamamen kuruduktan sonra sulayın. Kışın dinlenme döneminde saksıyı tamamen kuru tutun.

Toprak

Hızlı süzek, bol pomza, nehir kumu ve az miktarda killi tın içeren kaktüs toprağı

Pomza, kum ve lav kırığı oranı yüksek, organik madde miktarı düşük kaktüs toprağı kullanın.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Evcil hayvanlar için zehirsizdir ancak uçları batan sert diken yapısı nedeniyle dikkatli olunmalıdır.

Zorluk

Kolay

Sulama dengesine dikkat edildiği sürece bakımı oldukça kolay ve zahmetsiz bir kaktüstür.

Anavatan

Meksika (Guerrero, Oaxaca, Puebla)

Meksika'nın güney ve orta bölgelerindeki yüksek rakımlı kurak yaylalarda, kireçtaşlı topraklarda ve çalılık ekosistemlerinde doğal olarak yayılış gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Retusa Kaktüsü ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprak tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10 günde bir) derinlemesine sulanmalıdır. Kışın ise soğuk çürümesini önlemek için sulama tamamen durdurulmalıdır.
En uygun toprak karışımı nasıl olmalıdır?
Kaktüsün kökleri neme karşı hassastır. Bol pomza, kum, lav kırığı içeren ve organik maddesi çok az olan, süzek bir mineral karışımı kullanılmalıdır.
Retusa Kaktüsü evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, *Coryphantha retusa* evcil hayvanlar için zehirli değildir. Ancak üzerindeki dikenler fiziksel batmalara yol açabileceğinden evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.
Doğrudan güneş ışığı almalı mıdır?
Çok parlak dolaylı ışık veya filtrelenmiş güneş ışığı idealdir. Çok sıcak yaz günlerinde doğrudan öğle güneşine maruz kalması gövdede yanıklara sebep olabilir.
Ev ortamında çiçek açar mı?
Evet, ilkbahar ve yaz aylarında yeterli güneş ışığı aldığında ve kışın kuru-soğuk dinlenme dönemi geçirdiğinde tepe kısmından parlak sarı çiçekler açar.
Hangi sıklıkla saksı değişimi yapılmalıdır?
Yavaş büyüyen bir tür olduğu için 2-3 yılda bir, ilkbahar başında, sadece bir boy büyük ve drenaj delikleri olan bir saksı ile değişim yapılması yeterlidir.
Kışın kaç derece sıcaklığa kadar dayanabilir?
Tamamen kuru tutulması şartıyla kısa süreliğine -5°C dereceye kadar dayanabilir. Ancak ideal kış koruma sıcaklığı 5°C ile 10°C arasındadır.
Bitkimin gövdesi neden uzuyor ve rengi açılıyor?
Bu durum yetersiz ışık (etiyolasyon) belirtisidir. Bitki ışığa ulaşmak için formunu bozarak uzar. Kaktüsü kademeli olarak daha aydınlık bir yere taşımalısınız.
Yazın gübreleme yapılmalı mıdır?
Büyüme dönemi olan ilkbahar ve yaz aylarında, ayda bir kez yarı dozda sulandırılmış kaktüs gübresi verilmesi gelişimi destekler.
Kök çürümesi nasıl anlaşılır ve ne yapılmalıdır?
Gövdenin tabanında yumuşama, kararma ve pörsüme kök çürümesini gösterir. Sulama hemen kesilmeli, çürük kısımlar temizlenmeli ve sağlıklı üst kısım yeniden köklendirilmelidir.