Echinocactus spinosissmus

Çok Dikenli Kirpi Kaktüsü

Genel bakış

Echinocactus spinosissmus, kaktüsgiller (Cactaceae) familyasına ait, yoğun diken yapısı ve küresel formuyla dikkat çeken nadir bir kaktüs türüdür. Botanik literatüründe sıklıkla revize edilen bu tür, gövdesini neredeyse tamamen kaplayan sarımsı veya grimsi dikenleri sayesinde aşırı güneş ışınlarından korunur 1.

Sınıflandırma ve adlandırma

Cactaceae familyasının Echinocactus cinsi altında sınıflandırılan bu takson, epitet olarak 'çok dikenli' anlamına gelen 'spinosissimus' kelimesinden türetilmiştir. Botanik tarihi boyunca farklı taksonomistler tarafından Echinofossulocactus veya Stenocactus gibi yakın akraba cinslerle ilişkilendirilmiş ve sinonim olarak kullanılmıştır 2.

Doğal yayılış ve habitat

Meksika'nın kurak ve yarı kurak kireçtaşlı yamaçlarında, kanyon kenarlarında ve çakıllı düzlüklerde doğal olarak yetişir. Yüksek rakımlardaki bu habitatlar, bitkinin kuru soğuklara ve yakıcı güneş ışığına karşı yüksek tolerans geliştirmesini sağlamıştır 1.

Görünüm

Gençken küresel bir forma sahip olan gövde, yaşlandıkça hafif silindirik bir hal alabilir. Belirgin dikey kaburgaları (ribs) üzerinde sık yerleşimli areoller bulunur. Bu areollerden çıkan sert, iğnemsi ve çok sayıda radyal diken, bitkiye adeta bir diken topu görünümü kazandırır. Tepesinde ilkbahar sonlarında sarı veya pembemsi çiçekler açar 2.

Kültürde bakım

Bol güneşli pencereler veya doğrudan güneş alan açık alanlar gelişim için şarttır. Sulama, saksı harcı tamamen kuruduktan sonra yapılmalı ve kış aylarında neredeyse tamamen durdurulmalıdır. Aşırı sulama, bitkinin en büyük düşmanıdır 1.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, geçirgenliği düşük toprak kullanımı ve tabak biriken suyun tahliye edilmemesidir. Bu durum kök ve gövde çürümesine yol açar. Ayrıca yetersiz ışık, gövdede şekilsiz uzamalara (etiyolasyon) neden olur.

Kaynaklar

  1. Anderson, E. F. (2001). The Cactus Family. Timber Press.
  2. Hunt, D. et al. (2006). The New Cactus Lexicon. DH Books.
Işık

Doğrudan Güneş

Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır; yetersiz ışıkta formu bozulur.

Sulama

10-30 Gün

Toprak tamamen kuruyunca derinlemesine sulayın; saksı tabağında su bırakmayın.

Toprak

Çok iyi süzek, dişli kum, ponza ve lav taşı karışımlı kaktüs toprağı

Ponza ve kalın kum oranı yüksek, besince zayıf ama drenajı kusursuz toprak tercih edin.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Zehirli değildir ancak yoğun ve çok keskin dikenleri nedeniyle yaralanmalara yol açabilir.

Zorluk

Orta

Doğru sulama rejimi sağlandığında bakımı son derece zahmetsiz ve kolaydır.

Anavatan

Meksika

Meksika'nın kurak yaylalarında, kireçtaşı ve volkanik kayaçların hakim olduğu yarı çöl habitatlarında, deniz seviyesinden yüksek rakımlarda doğal olarak yayılış gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu kaktüs ev içinde yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak güneye bakan ve günde en az 6 saat doğrudan güneş alan çok aydınlık bir pencere önüne yerleştirilmesi şarttır. Yetersiz ışık kaktüsün formunu bozar.
Kışın ne sıklıkla sulamalıyım?
Kışın kaktüs dinlenme dönemine girer. Sıcaklık 10-15°C civarındaysa, kış boyunca neredeyse hiç sulama yapmamalı, toprağı kuru tutmalısınız.
Hangi toprak karışımını kullanmalıyım?
Sıradan çiçek toprakları kaktüsler için uygun değildir. %50 oranında ponza, lav taşı veya nehir kumu içeren, geçirgenliği son derece yüksek özel kaktüs karışımları kullanmalısınız.
Echinocactus spinosissmus ne kadar büyür?
Oldukça yavaş büyüyen bir türdür. Yıllar içinde saksıda 15-20 cm çapa ve benzer bir yüksekliğe ulaşabilir.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kimyasal olarak zehirli değildir. Ancak son derece keskin ve yoğun dikenleri, evcil hayvanlar ve çocuklar için fiziksel yaralanma riski taşır.
Kaktüsümün alt kısmı sararıyor/kahverengileşiyor, ne yapmalıyım?
Eğer bu doku sertse, yaşlanmaya bağlı doğal odunlaşmadır (corking). Ancak yumuşak ve çürük kokulaysa aşırı sulamadan kaynaklı kök çürümesidir; sulamayı kesin.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
Çiçeklenme için kışın soğuk ve kuru bir dinlenme dönemi geçirmesi (10°C civarı) ve ilkbahardan itibaren bol doğrudan güneş alması gerekir.
Ne sıklıkla saksı değiştirmeliyim?
Yavaş büyüdüğü için 3-4 yılda bir, mevcut saksısından sadece bir boy büyük ve drenaj delikleri olan bir saksıya geçiş yapmak yeterlidir.
Yaz aylarında gübreleme yapmalı mıyım?
Gelişim dönemi olan ilkbahar ve yaz aylarında, ayda bir kez yarı dozda sulandırılmış düşük azotlu kaktüs gübresi verebilirsiniz.
Kaktüsüm neden yukarı doğru ince ve uzun büyüyor?
Bu durum 'etiyolasyon' olarak bilinir ve bitkinin yeterli ışık alamadığı için güneşe ulaşmaya çalıştığını gösterir. Kaktüsünüzü daha aydınlık bir yere taşıyın.