Echinocereus rigidispinus

Gökkuşağı Kaktüsü

Genel bakış

Echinocereus rigidispinus, Cactaceae familyasına ait, özellikle göz alıcı renkli diken halkalarıyla tanınan, sütunsu ve yavaş büyüyen bir kaktüs türüdür. Halk arasında gökkuşağı kaktüsü veya Arizona gökkuşağı kaktüsü olarak adlandırılır 1. Evde ve ofiste güneşli pencerelerin önünde bakımı oldukça kolay olan, koleksiyonerlerin gözdesi bir türdür.

Sınıflandırma ve adlandırma

Tür, ilk olarak George Engelmann tarafından tanımlanmıştır. Echinocereus cinsi, Yunanca 'echinos' (kirpi) kelimesinden türetilmiştir. Tür epifeti olan 'rigidispinus' ise bitkinin gövdesine sıkıca yaslanmış olan sert ve batıcı olmayan radyal diken yapısına atıfta bulunur 2.

Doğal yayılış ve habitat

Doğal olarak Kuzey Amerika'da, özellikle Meksika'nın Sonora, Chihuahua eyaletleri ile ABD'nin Arizona ve New Mexico eyaletlerinde yayılış gösterir. Genellikle deniz seviyesinden 1000 ila 1800 metre yükseklikteki kuru, taşlı ve kireçtaşlı yamaçlarda, yarı çöl çalılıklarında yetişir 1.

Görünüm

Gövde tekil, silindirik olup genellikle 15-30 cm yüksekliğe ulaşır. Bitkinin en belirgin özelliği, her yıl yeni büyüme dönemlerinde değişen pembe, kırmızı, sarı ve beyaz renkli radyal diken halkalarıdır. Bu renk geçişleri gövdeye gökkuşağı görünümü kazandırır. İlkbahar sonlarında gövdenin tepesinde açan parlak pembe-eflatun renkli, geniş, huni biçimli çiçekleri göz kamaştırıcıdır.

Kültürde bakım

Bol güneş ışığı ve mükemmel drenaj isteyen bir kaktüstür. Büyüme mevsimi olan ilkbahar ve yaz aylarında toprak tamamen kurudukça sulanmalıdır. Kış aylarında ise tamamen kuru tutulmalıdır, bu dönemde soğuklama (vernalizasyon) ihtiyacı çiçeklenmeyi teşvik eder 2.

Sık görülen bakım hataları

Aşırı sulama ve drenajı zayıf, killi toprak kullanımı kök çürümesine yol açan en yaygın hatadır. Yetersiz güneş ışığı kaktüsün formunun bozulmasına (etiyolasyon) ve diken renklerinin solmasına neden olur.

Kaynaklar

  1. Anderson, E. F. (2001). The Cactus Family. Timber Press.
  2. Lodé, J. (2015). Taxonomy of Cactaceae. Cactus-Adventures.
Işık

Tam Güneş

Gelişimi ve canlı diken renkleri için günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır.

Sulama

10-30 Gün

Kışın tamamen kuru tutulmalı, yazın ise toprak tamamen kuruduktan sonra sulanmalıdır.

Toprak

Hızlı süzek, bol pomza, lav taşı ve kaba kum karışımlı kaktüs toprağı.

Yüksek oranda ponza, lav taşı ve kaba kum içeren geçirgen kaktüs karışımları kullanılmalıdır.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Zehirli değildir ancak gövdeye yatık da olsa sert dikenleri bulunduğundan dikkatli dokunulmalıdır.

Zorluk

Kolay

Sıfır kış sulaması ve bol güneş sağlandığında bakımı son derece kolay bir türdür.

Anavatan

Kuzey Amerika (Meksika ve Güneybatı ABD)

Meksika'nın Chihuahua ve Sonora eyaletleri ile ABD'nin Arizona ve New Mexico bölgelerindeki kurak, taşlı yamaçlarda ve kireçtaşlı topraklarda doğal olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Gökkuşağı Kaktüsü ev içinde yetişir mi?
Evet, ancak ev içinde güneye bakan, günde en az 6 saat doğrudan güneş alan pencerelerin önüne yerleştirilmelidir. Yetersiz ışık kaktüsün şeklini bozar.
Kışın bu kaktüsü sulamalı mıyım?
Hayır, kış dinlenme döneminde (Kasım-Mart arası) sulama tamamen durdurulmalıdır. Soğuk ve nemli toprak kaktüsü hızla çürütür.
Gökkuşağı Kaktüsü ne kadar büyür?
Yavaş büyüyen bir türdür. Ev şartlarında saksıda genellikle tek bir gövde halinde 15-30 cm yüksekliğe ulaşır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, Echinocereus rigidispinus kediler ve köpekler için zehirli değildir. Ancak sert dikenleri fiziksel batmalara yol açabilir.
Dikenlerinin renkli olmasının sebebi nedir?
Yeni çıkan dikenlerin mevsime ve büyüme hızına göre kırmızı, pembe veya beyaz renk almasıdır. Bu durum gövdede halkalar oluşturur.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
Kışın 5-10°C arasında serin bir odada, hiç su verilmeden dinlendirilmesi ve ilkbaharda bol güneş alması çiçeklenmeyi tetikler.
Hangi saksı tipini tercih etmeliyim?
Drenaj deliği olan, fazla nemi kolayca atan kil veya toprak (terrakotta) saksılar bu kaktüs için en sağlıklısıdır.
Saksı değişimini ne zaman yapmalıyım?
Yavaş büyüdüğü için 2-3 yılda bir, ilkbahar başında, gövde saksı kenarlarına çok yaklaştığında saksı değişimi uygundur.
Kaktüsümün alt kısmı kahverengileşiyor, ne yapmalıyım?
Eğer alt kısım sertse bu normal odunlaşmadır (mantarlaşma). Ancak yumuşak ve vıcık vıcık ise kök çürümesidir; sulama kesilmelidir.
Ne tür gübre kullanmalıyım?
İlkbahar ve yaz aylarında, ayda bir kez, yarı yarıya seyreltilmiş yüksek potasyumlu özel kaktüs gübresi verebilirsiniz.