Işık
Parlak Dolaylı Işık
Yaz aylarında doğrudan yakıcı öğle güneşinden korunmalı, parlak ve filtrelenmiş ışık almalıdır.
Referans görsel Mammillaria glochidiata
Kancalı Memeli Kaktüs
Genel bakış
Mammillaria glochidiata, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, doğada nesli tükenmiş ancak kültür ortamında yetiştirilmeye devam eden nadir bir kaktüs türüdür. Sukulent yapılı, küçük öbekler oluşturan bu çalımsı bitki, karakteristik kancalı dikenleri ve zarif çiçekleriyle bilinir 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
Tür, ilk kez 1837 yılında Alman botanikçi Joseph Salm-Reifferscheidt-Dyck tarafından tanımlanmıştır. Epitet adı olan 'glochidiata', Yunanca 'kanca' veya 'çengelli uç' anlamına gelen terimlerden türetilmiştir ve areollerinde yer alan kancalı merkezi dikenlere atıfta bulunur 2.
Doğal yayılış ve habitat
Meksika'nın Hidalgo eyaletinde, özellikle Barranca de Tolantongo bölgesine endemiktir 3. Doğal ortamında, deniz seviyesinden 1300 ila 1650 metre yükseklikteki yarı kurak vadilerde, kireçtaşından oluşan dik yamaçlarda ve yaprak döküntülerinin biriktiği kaya yarıklarında yetişmekteydi. Ancak tarım faaliyetleri, kaçak toplama ve habitat tahribatı nedeniyle doğal popülasyonu tamamen yok olmuş ve IUCN Kırmızı Listesi'nde doğada tükenmiş (EW - Extinct in the Wild) olarak sınıflandırılmıştır 1.
Görünüm
Gövdesi silindirik veya küresel olup, 2-5 cm çapında ve yeşil renklidir. Bitki tabanından bolca kardeşlenerek küçük kümeler oluşturur. Areollerinde 3-4 adet kancalı merkezi diken ve bunları çevreleyen beyaz, ipeksi radyal dikenler bulunur. İlkbahar ve yaz aylarında açan huni şeklindeki küçük çiçekleri pembe veya krem-beyaz tonlarındadır 2.
Kültürde bakım
Kültürde süzek, mineral yönünden zengin kumlu-pomzalı kaktüs toprağında sağlıklı gelişir. Aktif büyüme dönemi olan ilkbahar ve yaz aylarında toprak tamamen kurudukça sulanmalıdır. Kış dinlenme döneminde ise sulama neredeyse tamamen kesilmelidir. Doğrudan yakıcı güneşten ziyade filtrelenmiş parlak ışığı tercih eder.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, geçirimsiz saksı harçlarında fazla sulama yapılmasıdır. Bu durum kök ve gövde çürüklüğüne yol açarak bitkiyi hızla öldürür. Ayrıca yetersiz ışık alan ortamlarda gövdede şekil bozuklukları (etiyolasyon) gözlemlenir.
Kaynaklar
Sulama
10-30 Gün
Sadece saksı harcı tamamen kuruduğunda sulama yapılmalıdır. Kışın sulama neredeyse tamamen durdurulmalıdır.
Toprak
Havadar, yüksek geçirgenlikli kaktüs karışımı, ponza ve kaba kum katkılı
Ponza, lav taşı ve kaba kum oranı yüksek, organik maddece fakir geçirgen kaktüs karışımları idealdir.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Zehirli değildir ancak uçları kancalı olan dikenleri cilde ve giysilere kolayca takılarak fiziksel zarar verebilir.
Zorluk
Orta
Kök çürümesine karşı hassasiyeti ve özel sulama rejimi nedeniyle orta düzeyde bakım tecrübesi gerektirir.
Anavatan
Meksika (Hidalgo)
Meksika'nın Hidalgo eyaletindeki kanyonlara ve dik kireçtaşı yamaçlarına endemik olan bu kaktüs, yarı kurak çöl ve kuru çalı alanlarında doğal olarak yetişmekteydi. Ancak günümüzde vahşi doğada tamamen yok olmuş olup sadece koruma altındaki koleksiyonlarda ve kültür ortamlarında varlığını sürdürmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mammillaria glochidiata evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, zehirli değildir. Ancak üzerindeki kancalı dikenler evcil hayvanların tüylerine ve derisine kolayca takılarak fiziksel yaralanmalara sebep olabilir.
Bu kaktüsü ne sıklıkla sulamalıyım?
Yazın yaklaşık 10 günde bir toprak tamamen kuruduğunda sulanmalıdır. Kışın ise ayda bir kez çok az su vermek veya hiç sulamamak yeterlidir.
Doğada gerçekten nesli tükendi mi?
Evet, IUCN tarafından 'Doğada Yok Olmuş' (Extinct in the Wild - EW) kategorisinde sınıflandırılmıştır; günümüzde sadece koleksiyonlarda yaşatılmaktadır.
Hangi toprak karışımını tercih eder?
Kireçtaşı parçaları, ponza, lav taşı ve kaba kum içeren, su süzme kapasitesi çok yüksek mineral ağırlıklı kaktüs topraklarını sever.
Ne zaman ve ne renk çiçek açar?
İlkbahar sonu ve yaz aylarında gövde tacına yakın kısımlardan pembe veya krem-beyaz tonlarında küçük huni şeklinde çiçekler açar.
Büyüme hızı nasıldır?
Oldukça yavaş büyüyen bir kaktüstür. Zamanla tabanından yeni yavrular vererek küçük kümeler oluşturur.
Evde bakımı zor mudur?
Orta zorluktadır. Aşırı sulamaya karşı aşırı hassas olduğu için sulama sıklığı ve süzek toprak seçimi hayati önem taşır.
Kışın kaç derece sıcaklığa dayanabilir?
Toprağı tamamen kuru olmak şartıyla kısa süreliğine 5°C dereceye kadar soğuğa dayanabilir. Don olaylarından korunmalıdır.
Saksı değişimi ne sıklıkla yapılmalıdır?
Yavaş büyüdüğü için 2-3 yılda bir, ilkbahar başında, kökleri saksıyı tamamen doldurduğunda bir boy büyük saksıya alınmalıdır.
Kaktüsümün gövdesi neden uzuyor ve rengi açılıyor?
Bu durum yetersiz ışık aldığının (etiyolasyon) işaretidir. Bitkiyi kademeli olarak daha parlak ve güneşli bir alana taşımalısınız.