Işık
Parlak Dolaylı Işık
Bol miktarda parlak, dolaylı ışık veya filtrelenmiş güneş ışığı ister; doğrudan yakıcı yaz güneşinden korunmalıdır.
Referans görsel Matucana paucicostata
Az Kaburgalı Matukana
Genel bakış
Matucana paucicostata, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, Peru'nun yüksek vadilerine özgü, küremsi ila hafif silindirik formda nadide bir kaktüs türüdür. Koleksiyonerler arasında belirgin kaburga yapısı ve çarpıcı koyu kırmızı-mor boru su çiçekleri ile bilinir. Görece küçük boyutları nedeniyle saksı kültürüne son derece uygundur.
Sınıflandırma ve adlandırma
Tür ilk kez 1963 yılında Alman botanikçi Friedrich Ritter tarafından tanımlanmıştır 1. Cins adı Matucana, Peru'daki Matucana kasabasından gelir. Tür epiteti olan paucicostata ise Latince "az kaburgalı" anlamına gelir ve bitkinin genellikle 7 ila 11 arasında değişen az sayıdaki dalgalı kaburga yapısına atıfta bulunur 2.
Doğal yayılış ve habitat
Bu kaktüs, Peru'nun batı Güney Amerika bölgesinde, özellikle Ancash ve Marañón Nehri havzasında, 1800 ila 2200 metre yüksekliklerdeki dik, kayalık yamaçlarda ve kuru çalılıklarda yayılış gösterir 3. Doğal habitatı son derece kuraktır ve mineralli, geçirgen kaya çatlaklarından oluşur. IUCN Kırmızı Listesi'nde dar yayılış alanı nedeniyle Hassas (VU) statüsündedir.
Görünüm
Gövdesi grimsi-yeşil ila koyu mavi-yeşil renktedir. Tekli veya tabandan yavrulayarak küçük kümeler halinde büyür. Boyu 15 cm'ye, çapı ise 7-10 cm'ye ulaşabilir. Areollerinden çıkan dikenler başlangıçta kırmızımsı-kahverengi olup zamanla grileşir. Yaz aylarında tepesinden açan 6 cm boyundaki tüp şeklindeki çiçekler canlı carmine kırmızısı rengindedir.
Kültürde bakım
Matucana paucicostata, aşırı sulamaya karşı hassas köklere sahiptir. Bol miktarda parlak dolaylı ışık veya filtrelenmiş güneş ışığı ister. Tamamen mineral bazlı, drenajı mükemmel ponza ve kum karışımı topraklarda sağlıklı gelişim gösterir. Kış aylarında tamamen kuru tutulduğunda kısa süreliğine 5°C sıcaklıklara kadar dayanabilir.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, özellikle kış uykusu döneminde bitkiyi fazla sulayarak kök ve gövde çürümesine yol açmaktır. Ayrıca yetersiz ışık alan ortamlarda gövdede şekilsiz uzama (etiyolasyon) gözlemlenir.
Kaynaklar
Sulama
10-30 Gün
Sulama yapmadan önce toprağın tamamen kuruduğundan emin olun; kış boyunca neredeyse tamamen kuru bırakın.
Toprak
İyi drenajlı, pomza ve lav kırığı ağırlıklı mineral kaktüs karışımı
Ponza ve lav kırığı oranı yüksek, mükemmel drenajlı, tamamen mineral bazlı kaktüs toprağı kullanılmalıdır.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Zehirli değildir ancak üzerindeki sivri dikenler nedeniyle çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerlerde tutulmalıdır.
Zorluk
Orta
Drenaj ve sulama kurallarına dikkat edildiğinde bakımı orta derecede kolay, koleksiyon değeri yüksek bir türdür.
Anavatan
Peru (Batı Güney Amerika)
Peru'nun Ancash bölgesinde ve Marañón Nehri vadisindeki yüksek rakımlı kayalık yamaçlarda, dik uçurumlarda ve kurak çalılık ekosistemlerinde doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Matucana paucicostata ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprağı tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10 günde bir) sulanmalıdır. Kışın ise dinlenme döneminde olduğu için ayda bir kez çok az su verilmeli veya tamamen kuru bırakılmalıdır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, *Matucana paucicostata* toksik olmayan kaktüsler arasındadır. Ancak üzerindeki sivri dikenler evcil hayvanlara fiziksel olarak zarar verebileceğinden uzak tutulmalıdır.
Hangi tür saksı toprağı kullanılmalıdır?
Geleneksel torf kaktüsün çürümesine yol açar. Pomza, perlit, lav taşı ve ince çakıl içeren, organik madde oranı çok düşük mineral kaktüs karışımları tercih edilmelidir.
Kışın soğuğa dayanıklı mıdır?
Toprağının tamamen kuru olması şartıyla kısa süreliğine 5°C dereceye kadar dayanabilir. Don olaylarından kesinlikle korunmalı, kışın iç mekanda serin bir yerde tutulmalıdır.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
Bitkinin yazın kırmızı çiçekler açması için kış boyunca soğuk (10-12°C civarı) ve kuru bir ortamda dinlendirilmesi, ilkbahardan itibaren de bol filtrelenmiş güneş alması şarttır.
Doğrudan güneş ışığı almalı mıdır?
Sabah güneşi gibi filtrelenmiş doğrudan güneş ışığını çok sever. Ancak yazın tam öğle vaktindeki kavurucu güneş bitkinin gövdesinde kalıcı yanıklara neden olabilir.
Büyüme hızı nasıldır?
Yavaş ila orta hızda büyüyen bir kaktüstür. Doğru drenaj ve düzenli ışık altında yılda birkaç santimetre büyüyerek zamanla tabandan yavrular verebilir.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Gelişimi yavaş olduğundan 2-3 yılda bir, ilkbahar başında, sadece kökler saksıyı tamamen doldurduğunda bir boy büyük drenajlı saksıya aktarılmalıdır.
Gövdesinde büzüşmeler neden olur?
Gövdede büzüşme genellikle aşırı susuzluktan veya tam tersine fazla sulama nedeniyle köklerin çürümesinden ve bitkinin suyu alamamasından kaynaklanır. Kök kontrolü yapılmalıdır.
Ev içinde bakılabilir mi?
Evet, güney veya batı cepheli çok aydınlık bir pencere önünde ev içinde başarıyla bakılabilir. Yetersiz ışık kaktüsün formunu bozup uzamasına sebep olur.