Işık
Parlak Dolaylı Işık
Bol miktarda parlak, dolaylı ışık sever; yakıcı öğle güneşinden korunmalıdır.
Referans görsel Melocactus brederooanus
Kavun Kaktüsü
Genel bakış
Melocactus brederooanus, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, küremsi formu ve tepesinde geliştirdiği belirgin 'sefalium' (cephalium) yapısıyla tanınan, son derece nadir ve nesli kritik derecede tehlike altında olan bir kaktüs türüdür 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
İlk olarak Buining ve Brederoo tarafından tanımlanan bu tür, Melocactus cinsi içerisinde yer alır. Tür adı, bitkiyi keşfeden veya tanımlanmasında rol oynayan botanikçi Brederoo'ya ithafen verilmiştir. Halk arasında genellikle 'Kavun Kaktüsü' veya 'Sefaliumlu Kaktüs' olarak anılırlar.
Doğal yayılış ve habitat
Bu tür, Doğu Brezilya'ya (özellikle Bahia eyaletine) endemiktir. Mevsimsel olarak kurak tropikal biomlarda, genellikle kireçtaşı kayalıklarının üzerindeki sığ organik topraklarda ve kserofitik çalı topluluklarının (Caatinga) arasında doğal olarak yetişir 2.
Görünüm
Gövdesi yeşil, hafif basık küre formundadır ve belirgin kaburgalara sahiptir. Kaburgalar üzerinde güçlü dikenler yer alır. Bitki olgunluğa ulaştığında, tepesinde kırmızımsı-turuncu tüyler ve dikenlerden oluşan, 'sefalium' adı verilen şapka benzeri bir yapı oluşturur. Çiçekler ve meyveler yalnızca bu sefalium üzerinden gelişir.
Kültürde bakım
Melocactus cinsinin diğer üyeleri gibi, Melocactus brederooanus da soğuğa karşı son derece hassastır. Kış aylarında sıcaklığın 12°C'nin altına düşmemesi gerekir. Yüksek ışık ister ancak doğrudan yakıcı yaz güneşinden korunmalıdır. Sulama, saksı toprağının tamamen kurumasına izin verilmeden, ancak aşırı çamurlaşma yaratmayacak şekilde dengeli yapılmalıdır 3.
Sık görülen bakım hataları
En yaygın hata, bitkiyi kışın tamamen kuru bırakmak veya aşırı soğuk ortamlarda tutmaktır. Diğer kaktüslerin aksine, Melocactus türleri kış uykusunda bile tamamen kuru toprağı sevmezler ve kökleri kuruyup ölebilir. Ayrıca, sefalium oluştuktan sonra bitkinin büyümesi durur ve saksı değişimi kök hasarına karşı çok daha hassas hale gelir.
Kaynaklar
Sulama
7-20 Gün
Toprağın tamamen kurumasına fırsat vermeden, yazın düzenli, kışın ise minimal düzeyde nemli tutulmalıdır.
Toprak
İyi drenajlı, mineral bakımından zengin kumlu ve çakıllı kaktüs karışımı
Mükemmel drenaja sahip, ponza ve lav taşı oranı yüksek mineral bazlı toprak karışımı.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Üzerinde sert ve keskin dikenler bulunur. Evcil hayvanlar için toksik olmasa da fiziksel yaralanma riski taşır.
Zorluk
Zor
Kış sıcaklığı ve nem dengesi hassasiyeti nedeniyle uzman seviyesinde bakım gerektirir.
Anavatan
Doğu Brezilya (Bahia)
Doğu Brezilya'nın kurak tropikal Caatinga bölgesine özgüdür. Genellikle kireçtaşı kayalıklarındaki sığ çatlaklarda ve taşlık alanlarda, seyrek çalıların koruması altında doğal gelişim gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Melocactus brederooanus evde yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak sıcaklık ve nem istekleri yüksek olduğu için ev ortamında dikkatli bir konumlandırma gerektirir. Kışın sıcak bir oda ve bol dolaylı ışık şarttır.
Sefalium (şapka) ne zaman oluşur?
Bitki tam olgunluğa ulaştığında, genellikle 6 ila 10 yaşları arasında tepesinde sefalium oluşturmaya başlar. Sefalium oluştuktan sonra kaktüsün gövde büyümesi durur.
Kışın tamamen susuz mu bırakılmalıdır?
Hayır. Diğer kaktüslerin aksine Melocactus türleri kışın tamamen kurutulursa köklerini kaybedebilir. Toprağın tamamen çölleşmesine izin vermeden çok hafif nemli tutulmalıdır.
En uygun saksı toprağı nasıl olmalıdır?
Bol miktarda ponza, lav taşı, dişli kum ve çok az miktar yaprak çürüntüsü içeren, suyu anında süzüren mineral ağırlıklı bir karışım tercih edilmelidir.
Çiçekleri ne renktir ve nerede açar?
Çiçekleri küçük, pembe veya kırmızımsı renkli olup, yalnızca tepedeki sefalium (tüylü şapka) yapısının içinden çıkar.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Zehirli (toksik) bileşikler içermez, kedi ve köpekler için güvenlidir; ancak üzerindeki keskin dikenler fiziksel yaralanmalara sebep olabilir.
Saksı değişimi ne sıklıkla yapılmalıdır?
Kökleri çok hassastır. Gençken 2-3 yılda bir, ancak sefalium oluştuktan sonra kök hasarı riski yüksek olduğundan saksı değişimi neredeyse hiç yapılmamalıdır.
Büyüme hızı nasıldır?
Oldukça yavaş büyüyen bir kaktüstür. Tohumdan yetişip sefalium aşamasına gelmesi uzun yıllar alır.
Kışın minimum kaç derece sıcaklığa dayanabilir?
Sıcaklık kesinlikle 10-12°C'nin altına düşmemelidir. Soğuk ve nemli ortamlar bitkinin hızla çürümesine neden olur.
Yazın doğrudan güneş altına konulabilir mi?
Doğal ortamında filtrelenmiş ışık alır. Kavurucu yaz güneşine doğrudan maruz kalması gövdede yanıklara yol açabileceğinden tül arkası parlak ışık idealdir.