Işık
Filtreli Güneş
Filtrelenmiş parlak gün ışığı idealdir; doğrudan yakıcı güneş tüberküllerde kalıcı yanıklara neden olabilir.
Obregonia denegrii
Enginar Kaktüsü
Genel bakış
Obregonia denegrii, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, dünyada eşi benzeri az bulunan tek tip (monotipik) bir kaktüs cinsidir 1. Görünüşü klasik kaktüslerden ziyade bir enginar kozalağını andırdığı için halk arasında "Enginar Kaktüsü" veya "Yassı Enginar Kaktüsü" olarak bilinir. Çok yavaş büyüyen bu nadide tür, doğada nesli ciddi tehlike altında (Endangered) olan koruma altındaki bitkilerden biridir 2.
Sınıflandırma ve adlandırma
Cins adı olan Obregonia, Meksika'nın eski başkanlarından Álvaro Obregón'un onuruna verilmiştir. Tür epifeti olan denegrii ise bitkiyi keşfeden politikacı ve diplomat Ramón P. De Negri'ye ithaf edilmiştir 1. Taksonomik olarak Ariocarpus ve Lophophora cinsleriyle yakın akrabadır ve benzer şekilde yavaş büyüme döngüsüne sahiptir 2.
Doğal yayılış ve habitat
Meksika'nın Tamaulipas eyaletindeki San Vicente kanyonu ve çevresinde son derece dar bir alanda endemiktir 1. Genellikle yarı kurak çöl çalıları arasında, kireçtaşı ağırlıklı dik yamaçlarda, kaya çatlaklarında ve çakıllı topraklarda yetişir. Doğal ortamında bitki, kurak dönemlerde büzülerek neredeyse tamamen toprağın altına gömülür 2.
Görünüm
Gövdesi tek tek büyüyen, basık küre şeklinde ve grimsi yeşil ila soluk yeşil renktedir. Üzerini kaplayan sarmal dizilimli, üçgen şeklindeki tüberküller (yumrular) bitkiye enginar görünümü kazandırır. Tüberküllerin uç kısımlarında küçük, dökülücü zayıf dikenler içeren areoller bulunur. Tepesinden krem rengi, beyaz veya çok hafif pembe tonlarında huniyi andıran narin çiçekler açar 1.
Kültürde bakım
Kültürde yetiştirilmesi oldukça sabır gerektirir. Aşırı sulamaya karşı son derece hassas kalın etli bir kazık kök sistemine sahiptir. Bu nedenle tamamen mineral bazlı, geçirgenliği maksimum seviyede saksı harçları kullanılmalıdır. Doğrudan yakıcı öğle güneşinden ziyade filtrelenmiş parlak ışığı tercih eder. Kış aylarında tamamen kuru tutulması şartıyla 5°C sıcaklıklara kadar dayanabilir 2.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, aktif büyüme dönemi dışındaki aşırı sulama ve yanlış saksı toprağı seçimidir. Organik maddesi zengin, nem tutan topraklar kök çürüklüğüne (özellikle Phytophthora türleri) yol açarak bitkiyi günler içinde öldürebilir. Ayrıca yetersiz ışık alan ortamlarda tüberküller formunu kaybederek uzar ve bitkinin o kendine has enginar şekli bozulur.
Kaynaklar
Sulama
14-45 Gün
Sadece büyüme mevsiminde, toprak tamamen kuruduğunda sulanmalıdır. Kış uykusunda hiç su verilmemelidir.
Toprak
Çok yüksek drenajlı, pomza ve kum ağırlıklı mineral toprak karışımı
Yüksek oranda ponza, lav taşı ve kaba kum içeren, neredeyse sıfır organik maddeli mineral karışımlar kullanılmalıdır.
Güvenlik
Temas/Yutma Riski
Hafif toksik alkaloidler içerir; evcil hayvanlardan ve çocuklardan uzak tutulmalıdır. Dikenleri zayıf ve tehlikesizdir.
Zorluk
Zor
Çok yavaş büyür ve kök çürümesine aşırı hassastır; sadece tecrübeli kaktüs severler için önerilir.
Anavatan
Meksika (Tamaulipas)
Meksika'nın kuzeydoğusundaki Tamaulipas bölgesine özgüdür. Genellikle kireçtaşından oluşan dik yamaçlarda, yarı kurak çöl çalılıkları arasında ve çakıllı vadilerde, gölgelik alanlarda doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Enginar Kaktüsü (Obregonia denegrii) ne kadar hızlı büyür?
Son derece yavaş büyüyen bir türdür. Tohumdan yetişkin, çiçek açacak olgunluğa gelmesi genellikle 7 ila 10 yıl sürebilir.
Saksıda ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yazın yaklaşık 14 günde bir, saksı harcı tamamen kuruduğunda sulanmalıdır. Kış boyunca ise kök çürümesini önlemek için sulama tamamen durdurulmalıdır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Evet, *Obregonia denegrii* bünyesinde bazı alkaloidler barındırır. Bu kimyasallar evcil hayvanlar (kedi, köpek) tarafından tüketildiğinde zehirlenmeye yol açabilir.
En uygun saksı toprağı karışımı nasıl olmalıdır?
Klasik kaktüs toprakları yerine %80 oranında ponza, lav taşı, dişli kum ve %20 elenmiş torf içeren tamamen mineral bazlı, drenajı çok yüksek bir karışım kullanılmalıdır.
Doğrudan güneşte durabilir mi?
Yazın doğrudan ve yakıcı öğle güneşine maruz kalmamalıdır. Tırnak benzeri gövde yapısının yanmaması için filtrelenmiş parlak ışık veya sabah güneşi idealdir.
Çiçekleri ne renktir ve ne zaman açar?
Genellikle yaz aylarında, bitkinin yünlü tepe merkezinden krem rengi, beyaz ya da hafif pembe tonlarında, huni biçimli zarif çiçekler açar.
Kışın soğuktan nasıl korunmalıdır?
Kuru kalmak şartıyla 5°C dereceye kadar soğuğa dayanabilir. Ancak don riskine karşı kışın kapalı, esintili ve serin bir odada muhafaza edilmesi önerilir.
Kök çürümesi nasıl engellenir?
Kök çürümesini önlemenin tek yolu geçirgenliği çok yüksek saksı kullanmak, altı delik saksılar tercih etmek ve toprak tamamen kupkuru olmadan sulama yapmamaktır.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Büyüme hızı çok yavaş olduğundan 3-4 yılda bir, ilkbahar başında sadece saksıyı hafifçe büyütmek ve toprağı yenilemek amacıyla saksı değişimi yapılmalıdır.
Bitkim neden büzüşüyor veya yumuşuyor?
Toprak ıslakken yumuşama varsa bu kök çürümesi belirtisidir. Toprak tamamen kuruyken hafifçe büzüşme ise doğal su kaybıdır ve sulamayla birlikte düzelir.