Işık
Tam Güneş
Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır; yarı gölge alanlarda formu bozulur.
Referans görsel Opuntia chata
Chata Yassı Kaktüsü
Genel bakış
Opuntia chata, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasının Opuntia cinsine ait, kuraklığa oldukça dayanıklı, eklemli gövde yapısıyla dikkat çeken nadir bir kaktüs türüdür. Bu tür, özellikle Meksika'nın kurak ve yarı kurak ekosistemlerinde önemli bir ekolojik role sahiptir 1. Ev ve ofis ortamlarında, minimal bakım gereksinimi ve heykelsi duruşuyla sukulent koleksiyoncularının ilgisini çekmektedir.
Sınıflandırma ve adlandırma
İlk kez botanik literatüründe Opuntia cinsi altında tanımlanan bu takson, halk arasında 'chata' (düz/yassı) sıfatıyla anılır. Yayvan, basık ve dairesel kladodları (gövde eklemleri) nedeniyle bu ismi almıştır 2. Kaktüs taksonomisinde morfolojik varyasyonları nedeniyle bazen diğer Opuntia türleriyle karıştırılsa da, areol yapısı ve diken dizilimiyle ayrışır.
Doğal yayılış ve habitat
Opuntia chata, Kuzey Amerika kıtasında, özellikle Meksika'nın Durango, Coahuila, Hidalgo, Aguascalientes ve San Luis Potosí gibi eyaletlerini kapsayan geniş bir coğrafyada doğal olarak yayılış gösterir 1. Genellikle deniz seviyesinden yüksek, taşlı yamaçlarda, çöl çalılıklarında ve kalkerli topraklarda gelişim gösterir.
Görünüm
Bitki, üst üste eklenen etli, yeşil ila grimsi yeşil renkli, oval veya dairesel yassı gövde bölmelerinden (kladod) oluşur. Areollerinde ince, batıcı glochid adı verilen mikro dikenler ve birkaç adet sert ana diken barındırır. İlkbahar ve yaz aylarında kladodların uç kısımlarında sarımsı veya turuncu tonlarında parlak çiçekler açar 2.
Kültürde bakım
Kültür ortamında yetiştirilmesi oldukça kolaydır. Bol miktarda doğrudan güneş ışığı ve mükemmel drenajlı bir toprak karışımı ister. Sulama, saksı toprağı tamamen kuruduktan sonra yapılmalıdır. Kış aylarında ise sulama neredeyse tamamen durdurulmalıdır.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata aşırı sulamadır. Islak toprakta uzun süre kalması, kök ve gövde çürüklüğüne (rot) doğrudan davetiye çıkarır. Ayrıca yetersiz ışık alan ortamlarda gövde eklemleri incelip formunu kaybeder (etiyolasyon).
Kaynaklar
Sulama
10-30 Gün
Toprak tamamen kurumadan sulamayın; kış boyunca sulamayı ayda bire indirin.
Toprak
İyi drenajlı, kumlu ve taşlı kaktüs toprağı karışımı
Kaba kum, perlit ve ponza ile zenginleştirilmiş gözenekli kaktüs toprağı kullanın.
Güvenlik
Hafif Temas Riski
Areollerindeki görünmez mikro dikenler (glochid) cilde battığında tahriş edebilir; eldivenle dokunun.
Zorluk
Kolay
İhmal edilmeye son derece dayanıklıdır, yeni başlayanlar için mükemmel bir kaktüstür.
Anavatan
Meksika
Meksika'nın kuzey ve orta eyaletlerindeki yüksek rakımlı kurak yaylalarda, taşlı topraklarda ve kserofit çalı topluluklarının arasında doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Opuntia chata ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprak tamamen kuruduğunda (yaklaşık 10 günde bir) derinlemesine sulanmalıdır. Kışın ise sulama neredeyse tamamen kesilmeli ve ayda en fazla bir kez hafifçe yapılmalıdır.
Bu kaktüs evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kimyasal olarak toksik olmasa da, üzerindeki glochid adı verilen görünmez küçük dikenler evcil hayvanların ağız ve patilerine batarak mekanik tahrişe yol açabilir. Ulaşamayacakları yerde tutulmalıdır.
Opuntia chata için en iyi toprak karışımı hangisidir?
Drenajı çok yüksek olan kaktüs toprağı kullanılmalıdır. Standart saksı toprağına bolca ponza, lav taşı ve kaba kum karıştırarak kendi karışımınızı hazırlayabilirsiniz.
Ev ortamında çiçek açar mı?
Evet, ancak bunun için ilkbahar ve yaz aylarında günde en az 5-6 saat doğrudan güneş alması ve kışın serin bir yerde susuz kış uykusuna yatırılması gerekir.
Opuntia chata ne kadar hızlı büyür?
Yeterli güneş ve sıcaklık sağlandığında orta hızda büyür. İlkbahar ve yaz aylarında her yıl birkaç yeni yeşil yassı eklem (ped) üretebilir.
Kaktüsümün alt kısımları odunsulaşıyor, bu normal mi?
Evet, bu sürece 'mantarlaşma' (corking) denir. Yaşlanan kaktüslerin taban kısımları ağırlaşan gövdeyi taşımak için kahverengileşip odunsu bir doku kazanır; bu doğal bir durumdur.
Dikenleri battığında ne yapılmalıdır?
İnce glochidler battığında el yerine cımbızla temizlenmeli veya bölgeye ağda bandı/yapışkan bant yapıştırılıp çekilerek mikro dikenler uzaklaştırılmalıdır.
Kışın balkonda bırakabilir miyim?
Toprağı tamamen kuru olmak şartıyla kısa süreli hafif donlara (-5°C'ye kadar) dayanabilir. Ancak uzun süreli don riski olan bölgelerde kışın içeri alınmalıdır.
Kaktüsüm neden inceliyor ve uzuyor?
Bu durum etiyolasyon (ışık yetersizliği) belirtisidir. Kaktüsünüz ışık aramak için uzamaktadır. Onu daha fazla doğrudan güneş alan bir konuma taşımalısınız.
Nasıl çoğaltılır?
En kolay yöntem gövde eklemlerini (yapraklarını) ayırarak çoğaltmaktır. Koparılan eklem 3-4 gün gölgede kurutulup yarası kapandıktan sonra kuru toprağa dikilir.