Işık
Tam Güneş
Maksimum gelişim için günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır.
Referans görsel Opuntia elatior
Kırmızı Çiçekli Kaynanadili
Genel bakış
Opuntia elatior, Cactaceae (kaktüsgiller) familyasına ait, genellikle çalımsı veya ağaçsı formda gelişen, gösterişli ve dayanıklı bir sukulent türüdür. Doğal yaşam alanlarında kurak mevsimleri kolaylıkla tolere edebilen bu kaktüs, özellikle belirgin kırmızımsı-mor dikenleri ve canlı turuncu-kırmızı tonlarındaki çiçekleriyle peyzaj tasarımlarında ve botanik koleksiyonlarında tercih edilir 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
Cactaceae familyasının geniş Opuntioideae alt familyasında yer alan Opuntia elatior, bitki bilimci Philip Miller tarafından 1768 yılında tanımlanmıştır 2. Halk arasında dikenlerinin sertliği ve büyük boyutu sebebiyle kaynanadili varyasyonları arasında anılmakta, bilimsel literatürde ise dik büyüyen formundan ötürü "elatior" (daha yüksek/dik) epitetiyle nitelendirilmektedir.
Doğal yayılış ve habitat
Türün ana vatanı Güney Amerika'nın kuzey bölgeleri (özellikle Kolombiya ve Venezuela) ve Karayipler'dir. Ancak istilacı potansiyeli ve kuraklığa adaptasyon yeteneği sayesinde Hindistan, Doğu Afrika (Kenya) ve Avustralya gibi tropikal ve subtropikal kurak bölgelerde de yaygın şekilde doğallaşmıştır. Mevsimsel olarak kurak tropikal ormanlar ve kayalık yamaçlar ana yaşam alanlarıdır.
Görünüm
Opuntia elatior, 3-5 metre yüksekliğe ulaşabilen odunsu bir gövdeye sahiptir. Yassılaştırılmış gövde bölümleri (kladotlar) grimsi yeşil veya koyu yeşil renktedir. Areollerinde (diken yastıklarında) 2-8 adet arasında değişen, oldukça sivri ve uzun, morumsu-kahverengi dikenler bulunur. Çiçekleri genellikle parlak sarı tabanlı ve kırmızı-turuncu uçludur. Çiçeklenme sonrasında kırmızı renkli, üzeri ince dikenlerle kaplı meyveler verir.
Kültürde bakım
Bu kaktüs tam gün doğrudan güneş ışığı alan, rüzgarlı ve havadar konumları sever. Çok az su ihtiyacı duyar; toprağı tamamen kurumadan sulanmamalıdır. Saksı yetiştiriciliğinde geçirgenliği son derece yüksek, pomza veya nehir kumu ile karıştırılmış topraklar kullanılmalıdır 1.
Sık görülen bakım hataları
En sık karşılaşılan hata aşırı sulamadır. Islak toprak kök çürümesine yol açar. Kapalı alanlarda yetersiz hava sirkülasyonu ve az ışık, bitkinin formunun bozulmasına (etiyolasyon) ve unlu bit gibi zararlıların istilasına neden olur.
Kaynaklar
Sulama
12-30 Gün
Toprağı 100% kurumadan sulamayın; aşırı su kökleri hızla çürütür.
Toprak
İyi drenajlı, kumlu, çakıllı kaktüs toprağı karışımı
Kaba kum, pomza ve tınlı bahçe toprağından oluşan ultra geçirgen karışım.
Güvenlik
Evcil Hayvanlar İçin Riskli
Sert ve uzun dikenlerin yanı sıra ciltte tahrişe yol açan mikro glokid dikenler içerir; zehirlidir.
Zorluk
Kolay
Sıcaklığa ve susuzluğa aşırı dayanıklıdır, ihmal edilmeye karşı toleransı çok yüksektir.
Anavatan
Güney Amerika'nın kuzeyi, Karayipler, doğallaşmış olarak Hindistan ve Doğu Afrika.
Güney Amerika'nın kuzeyindeki Kolombiya ve Venezuela bölgeleri ile Karayip adalarındaki mevsimsel kurak tropikal ormanlarda doğal olarak yetişir. Zaman içinde rüzgar, kuşlar ve insan etkisiyle Hindistan Yarımadası, Doğu Afrika savanları ve Avustralya'nın bazı kurak kesimlerine yayılmış ve bu bölgelerde başarıyla doğallaşmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Opuntia elatior saksıda yetiştirilebilir mi?
Evet, saksıda yetiştirilebilir. Ancak geliştikçe ağırlaşacağı ve rüzgarda devrilebileceği için geniş tabanlı, ağır bir kil saksı ve çok geçirgen kaktüs toprağı tercih edilmelidir.
Ne sıklıkla sulamalıyım?
Yaz aylarında toprağı tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10-14 günde bir) sulayın. Kışın ise sulamayı neredeyse tamamen durdurun (ayda bir kez çok az su yeterlidir).
Evcil hayvanlar için güvenli midir?
Hayır, evcil hayvanlar için güvenli değildir. Büyük dikenlerin yanı sıra cilde batan görünmez glokid adı verilen mikro dikenleri vardır; yutulması halinde ağız ve sindirim sistemine zarar verir.
Kışın dışarıda bırakılabilir mi?
Kuru kalması şartıyla hafif donlara (-2°C) kısa süreli dayanabilir. Ancak yoğun kış yağışları olan bölgelerde çürümemesi için kapalı veya korunaklı bir yere alınmalıdır.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
Çiçeklenmeyi teşvik etmek için bitkinin ilkbahar ve yaz aylarında günde en az 6 saat doğrudan güneş alması ve kışın soğuk-kuru bir dinlenme dönemi geçirmesi gerekir.
Ev içinde bakılabilir mi?
Sadece güneye bakan, doğrudan yoğun güneş alan pencerelerin önünde bakılabilir. Yetersiz ışık aldığında gövdesi incelir, uzar ve formunu kaybeder.
Nasıl çoğaltılır?
Olgun gövde bölümlerini (pedleri) dikkatlice kesip, yara yerinin 4-7 gün kuruyarak kabuk bağlamasını bekledikten sonra doğrudan kumlu toprağa dikerek kolayca köklendirebilirsiniz.
Hangi gübreleri kullanmalıyım?
İlkbahar ve yaz aylarında, büyüme döneminde ayda bir kez yarı dozda seyreltilmiş azot oranı düşük, potasyum ve fosfor oranı yüksek kaktüs gübresi verebilirsiniz.
Üzerindeki beyaz pamuksu lekeler nedir?
Bu lekeler genellikle unlu bit veya unlu bit benzeri kaktüs zararlılarıdır. Alkol emdirilmiş pamukla temizlenebilir veya ağır durumlarda sistemik insektisid uygulanabilir.
Meyveleri yenilebilir mi?
Evet, meyveleri olgunlaştığında (kırmızı-mor renk aldığında) yenilebilir. Ancak meyve üzerindeki ince dikensi tüyler (glokidler) soyulmadan önce tamamen temizlenmelidir.