Copiapoa fiedleriana

Fiedler Kaktüsü

Genel bakış

Copiapoa fiedleriana, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasının Şili'ye özgü, dikkat çekici ve koleksiyon değeri yüksek bir üyesidir. Kurak ve ekstrem çöl koşullarına mükemmel uyum sağlamış olan bu etli alt çalı (succulent subshrub), yavaş büyüme hızı ve kendine has gövde yapısıyla bilinir 1. Ev ortamında ve sukulent koleksiyonlarında özellikle kuraklık toleransı nedeniyle tercih edilir.

Sınıflandırma ve adlandırma

Cactaceae familyası, Copiapoa cinsi içinde sınıflandırılan tür, adını Alman botanikçi ve kaktüs meraklısı Carl Fiedler'den almaktadır. Sinonimleri arasında Echinocactus fiedlerianus ve Copiapoa echinoides'in bazı formları yer alır 2. Taksonomik olarak sahil şeridindeki popülasyonlar arasında bazı geçiş formları barındırması nedeniyle değişkenlik gösterebilir.

Doğal yayılış ve habitat

Bu tür, Şili'nin kuzey kıyılarında, özellikle Atacama Çölü'nün güney sınırlarında (Coquimbo ve Huasco bölgelerinde) endemiktir 1. Yıllık yağışın neredeyse sıfıra yakın olduğu, ancak sabah saatlerinde okyanustan gelen yoğun sisin (camanchaca) nem sağladığı kayalık yamaçlarda ve kumlu düzlüklerde doğal olarak yetişir 3.

Görünüm

Gövdesi küremsi ila kısa silindirik yapıda olup, zamanla dipten kümelenme eğilimi gösterir. Epidermis gri-yeşil veya grimsi mavi bir mum tabakasıyla kaplıdır; bu tabaka bitkiyi yoğun güneş ışınlarından korur. Belirgin, hafif dalgalı kaburgaları (ribs) üzerinde siyahımsı veya koyu kahverengi sert dikenler taşıyan areoller bulunur. Tepesinden açan çiçekleri parlak sarı renktedir.

Kültürde bakım

Copiapoa fiedleriana, kültür ortamında son derece geçirgen, mineral yönünden zengin ve neredeyse hiç organik madde içermeyen saksı harçlarına ihtiyaç duyar. Yaz aylarında kontrollü sulanmalı, iki sulama arasında toprağın tamamen kurumasına izin verilmelidir. Kış aylarında ise tamamen kuru tutulmalı ve soğuktan korunmalıdır.

Sık görülen bakım hataları

En yaygın hata, organik maddece zengin standart torf kullanımı ve aşırı sulamadır. Bu durum kök ve gövde çürüklüğüne (rot) yol açar. Ayrıca, yetersiz güneş ışığı bitkinin formunun bozulmasına (etiyolasyon) neden olur.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO), Kew Royal Botanic Gardens.
  2. GBIF (Global Biodiversity Information Facility) Database.
  3. IUCN Red List of Threatened Species.
Işık

Tam Güneş

Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı alan güney veya batı cepheli pencereler idealdir.

Sulama

14-45 Gün

Toprak tamamen kurumadan asla sulamayın; kışın ise neredeyse hiç sulama yapmayın.

Toprak

Çok yüksek drenajlı, volkanik tüf, ponza ve kaba kum karışımlı kaktüs toprağı.

Kireçli, ponzalı, kaba kumlu ve çok az miktarda humus içeren kaktüs karışımları.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Dikenleri batıcıdır, evcil hayvanların ve çocukların erişemeyeceği yerlerde sergilenmelidir.

Zorluk

Orta

Aşırı sulamadan kaçınıldığı sürece bakımı son derece kolay ve zahmetsizdir.

Anavatan

Şili (Atacama Çölü sınırları)

Şili'nin kurak Atacama sahil şeridinde, okyanus esintilerinin ve yoğun sabah sislerinin hâkim olduğu dik kayalık yamaçlarda ve kumlu çöl düzlüklerinde doğal olarak yayılış gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Copiapoa fiedleriana ne kadar sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında yaklaşık 14 günde bir, toprak tamamen kuruduktan sonra sulanmalıdır. Kış boyunca ise kök çürümesini önlemek için sulama tamamen durdurulmalıdır.
Hangi tür saksı toprağı kullanılmalıdır?
Organik maddesi çok az, ponza, lav taşı ve kaba kum karışımlı tamamen mineral bazlı bir kaktüs toprağı tercih edilmelidir.
Copiapoa fiedleriana evcil hayvanlar için zehirli midir?
Zehirli kimyasallar içermez (safe) ancak üzerindeki sert ve keskin dikenler evcil hayvanlar ve çocuklar için fiziksel yaralanma riski oluşturur.
En iyi ışık konumu neresidir?
Bol güneş alan güney veya batı cepheli pencerelerin önü idealdir. Yetersiz ışık kaktüsün formunun bozulmasına ve uzamasına sebep olur.
Kışın kaç derece sıcaklığa dayanabilir?
Tamamen kuru tutulması şartıyla kısa süreliğine 5°C dereceye kadar dayanabilir. Don olaylarından kesinlikle korunmalıdır.
Çiçek açması için ne yapılmalıdır?
Bitkinin ilkbahar sonu ve yazın sarı çiçekler açabilmesi için kışın soğuk ve kuru bir dinlenme dönemi geçirmesi ve yazın bol güneş alması şarttır.
Büyüme hızı nasıldır?
Çok yavaş büyüyen bir kaktüstür. Sabırlı olunmalı, aşırı gübreleme ile büyüme hızı artırılmaya çalışılmamalıdır.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Kökleri saksıyı tamamen doldurduğunda, 3-4 yılda bir, ilkbahar başında ve çok dikkatli bir şekilde yapılmalıdır.
Gövdesindeki gri-mavi renk normal midir?
Evet, epidermis üzerindeki bu mumsu tabaka bitkiyi güneş yanıklarından koruyan doğal ve sağlıklı bir savunma mekanizmasıdır.
Kök çürümesi nasıl anlaşılır ve ne yapılmalıdır?
Gövde tabanında yumuşama ve renk değişimi kök çürümesinin belirtisidir. Sulama hemen kesilmeli, sağlıklı üst kısım kesilerek yeniden köklendirilmelidir.