Işık
Tam Güneş
Doğrudan ve bol güneş ışığı alan, güneye bakan pencereler veya açık balkonlar için idealdir.
Referans görsel Copiapoa gigantea
Dev Kopyapoa
Genel bakış
Copiapoa gigantea, Şili'nin Atacama Çölü'ne özgü, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasından yavaş büyüyen, sütunlu ve kümelenen yapıda ikonik bir kaktüs türüdür. Doğal yaşam alanlarındaki kurak koşullara mükemmel uyum sağlamış olan bu tür, koleksiyoncular arasında mavi-gri veya mumsu sarı gövdesi ve iri yapısıyla oldukça popülerdir 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
Cactaceae familyasının Copiapoa cinsine aittir. Cins adı, Şili'nin Copiapó şehrinden gelmektedir. Tür epiteti olan "gigantea" ise bu bitkinin cins içindeki diğer türlere kıyasla ulaştığı büyük ve devasa gövde boyutlarına atıfta bulunur 2.
Doğal yayılış ve habitat
Bu tür, Şili'nin kuzeyindeki Antofagasta ve Atacama bölgelerinin sahil şeridinde endemiktir 1. Bitki, yağmurun neredeyse hiç yağmadığı, ancak Pasifik Okyanusu'ndan gelen ve "Camanchaca" adı verilen yoğun sis dalgalarıyla nem ihtiyacını karşıladığı aşırı kurak kıyı tepelerinde ve dik yamaçlarda yetişir 2.
Görünüm
Copiapoa gigantea, zamanla tabandan dallanarak büyük kümeler oluşturan, küremsi veya silindirik gövdelere sahiptir. Gövde rengi yeşilimsi sarıdan kurşuni griye kadar değişebilir ve güneş ışığından korunmak için mumsu bir tabaka geliştirir. Areollerinde güçlü, sarımsı-kahverengi dikenler bulunur. Tepesinde yaz aylarında açan, çan şeklinde parlak sarı çiçekler üretir.
Kültürde bakım
Ev kültüründe maksimum güneş ışığı ve mükemmel hava sirkülasyonu ister. Aşırı sulama kök çürümesine yol açtığı için toprak tamamen kurumadan sulanmamalıdır. Kış aylarında sulama neredeyse tamamen kesilmeli ve bitki serin, kuru bir ortamda dinlenmeye bırakılmalıdır.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, yetersiz ışık alması nedeniyle gövdenin uzayıp formunun bozulması (etiyolasyon) ve organik maddece zengin, nem tutan topraklarda yetiştirilmesidir. Durgun nemli hava ve yetersiz havalandırma köklerin hızla çürümesine neden olur.
Kaynaklar
- Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew. (https://powo.science.kew.org) ↩
- IUCN Red List of Threatened Species - Copiapoa gigantea Assessment. (https://www.iucnredlist.org) ↩
Sulama
14-45 Gün
Yazın toprak tamamen kurudukça az miktarda sulayın, kışın ise neredeyse hiç sulamayın.
Toprak
Maksimum drenajlı, pomza ve lav kırığı ağırlıklı mineralli kaktüs toprağı
İnce kum, pomza, lav taşı ve çok az miktarda kaktüs torfu karışımı kullanılmalıdır.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Zehirli değildir ancak keskin ve sert dikenleri nedeniyle evcil hayvanlardan ve çocuklardan uzak tutulmalıdır.
Zorluk
Orta
Doğru sulama rejimine ve yüksek ışığa dikkat edildiğinde orta zorlukta bir kaktüstür.
Anavatan
Şili (Atacama Çölü kıyıları)
Şili'nin kıyı şeridindeki Antofagasta ve Atacama bölgelerinde, deniz seviyesinden yüksek dik yamaçlarda yetişir. Doğal olarak çok az yağış alan, ancak okyanustan gelen yoğun sis örtüsüyle nemlenen ekstrem çöl ekosistemlerine uyum sağlamıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Copiapoa gigantea ev ortamında yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak çok yüksek ışık ihtiyacı vardır. En iyi sonuçlar için güneye bakan bol güneşli pencereler veya cam balkonlar tercih edilmelidir.
Ne sıklıkla sulamalıyım?
Yaz aylarında yaklaşık 14 günde bir, toprağın tamamen kuruduğundan emin olduktan sonra sulayın. Kışın ise sulama neredeyse hiç yapılmamalıdır.
Hangi toprak karışımını kullanmalıyım?
Kireçli, pomza ve lav taşı ağırlıklı, neredeyse hiç organik madde içermeyen mineral ağırlıklı özel kaktüs toprakları kullanılmalıdır.
Copiapoa gigantea evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kimyasal olarak zehirli değildir, ancak üzerindeki sert ve keskin dikenler evcil hayvanlar için mekanik yaralanma riski oluşturur.
Bitkimin güneşi yetersiz aldığını nasıl anlarım?
Eğer kaktüsünüz tepeye doğru incelerek uzamaya başlıyorsa (etiyolasyon) ve gri-yeşil rengini kaybediyorsa daha fazla güneş ışığına ihtiyacı var demektir.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
Yaz aylarında doğrudan güneş almasını sağlamalı ve kışın soğuk dinlenme dönemini (5-10°C) kuru bir şekilde geçirmesine izin vermelisiniz.
Ne kadar hızlı büyür?
Çok yavaş büyüyen bir kaktüstür. Olgun kümelenme formuna ulaşması doğal ortamında ve kültürde onlarca yıl alabilir.
Kışın balkonda kalabilir mi?
Sıcaklık 5°C'nin altına düşmüyorsa ve toprak tamamen kuruysa kalabilir. Ancak don olaylarından kesinlikle korunmalıdır.
Gövdesindeki mumsu tabaka nedir?
Bu tabaka, bitkiyi aşırı güneş ışınlarından koruyan ve buharlaşma yoluyla su kaybını önleyen doğal bir savunma mekanizmasıdır.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Büyüme hızı çok yavaş olduğundan, sadece kökler saksıyı tamamen doldurduğunda, 3-4 yılda bir ilkbahar başında saksı değiştirilmelidir.