Cylindropuntia tunicata

Kılıflı Silindirik Opuntya

Genel bakış

Cylindropuntia tunicata, yaygın olarak 'kılıflı silindirik opuntya' veya 'parlayan kaktüs' olarak bilinen, Cactaceae familyasına ait son derece kuraklığa dayanıklı ve dikenli bir sukulent çalı türüdür. Karakteristik olarak parlak, gümüşi-beyaz renkli kağıdımsı kılıflarla kaplı uzun dikenleri ile tanınır.

Sınıflandırma ve adlandırma

İlk kez 1791 yılında Antonio José Cavanilles tarafından Cactus tunicatus adıyla tanımlanmıştır. Daha sonra botanikçi Frederik Marcus Knuth tarafından Cylindropuntia cinsine aktarılmıştır 1. Tür epifeti olan tunicata, dikenlerin etrafını saran saydam, kılıf benzeri (tunik) yapıya atıfta bulunur.

Doğal yayılış ve habitat

Türün ana vatanı Meksika'nın kuzey/orta kesimleri ile ABD'nin güney-merkez bölgeleridir (özellikle Teksas). Ancak, İspanya, Güney Amerika, Avustralya ve Akdeniz havzası gibi dünyanın birçok kurak bölgesinde doğallaşmış ve hatta bazı ekosistemlerde istilacı tür haline gelmiştir 2. Çöl düzlüklerinde, kayalık yamaçlarda ve kurak çalılıklarda yetişir.

Görünüm

Boyu genellikle 30 ila 60 cm arasında değişen, yoğun dallanan alçak bir çalı formundadır. Gövdeleri silindirik, eklemli ve yeşil-yeşilimsi mavi renktedir. Her bir areolden çıkan 3-6 cm uzunluğundaki dikenler, güneş ışığında parlayan gevşek, yarı saydam sarımsı-beyaz kılıflarla kaplıdır. Çiçekleri genellikle sarımsı-yeşil veya bakır tonlarında olup nadiren meyve verir; çoğunlukla kırılan gövde parçalarının köklenmesiyle vejetatif olarak çoğalır.

Kültürde bakım

Bu kaktüs, saksıda yetiştirilirken tam güneş ve mükemmel drenajlı bir toprak harcı talep eder. Aşırı sulama, kök çürümesine yol açan en büyük tehlikedir. Kış aylarında tamamen kuru tutulması şartıyla sıfırın altındaki sıcaklıklara (-10 °C'ye kadar) dayanabilir.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, nemli toprağa sahip kapalı alanlarda ışık yetersizliği ile birlikte aşırı sulamadır. Bu durum bitkinin gövdesinin büzüşmesine, köklerinin çürümesine ve formunun bozulmasına yol açar.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO). Kew Science. 'Cylindropuntia tunicata' maddesi.
  2. IUCN Red List of Threatened Species. 'Cylindropuntia tunicata' koruma statüsü raporu.
Işık

Tam Güneş

Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır. Yetersiz ışık diken gelişimini zayıflatır.

Sulama

14-45 Gün

Yalnızca toprak tamamen kuruduğunda sulayın. Kış uykusu döneminde sulama neredeyse hiç yapılmamalıdır.

Toprak

İyi drenajlı, kumlu ve çakıllı kaktüs karışımı

Kaba kum, perlit ve ponza ile zenginleştirilmiş, su tutmayan kaktüs toprağı tercih edilmelidir.

Güvenlik

Evcil Hayvanlar İçin Riskli

Dikenleri kancalıdır ve kılıfları deriye kolayca saplanır. Evcil hayvanlardan ve çocuklardan kesinlikle uzak tutulmalıdır.

Zorluk

Orta

Zorluk seviyesi orta derecedir; sulama disiplini ve güvenlik önlemleri gerektirir.

Anavatan

Meksika, Güney-Merkez ABD, Güney Amerika

Doğal olarak Meksika'nın kurak yarı çöl alanlarında ve Teksas'ın güney bölgelerinde yayılış gösterir. Ayrıca Güney Amerika'nın kurak vadileri ile Avustralya'nın iç kesimlerinde de doğallaşmış popülasyonları bulunur.

Sıkça Sorulan Sorular

Kılıflı Silindirik Opuntya ev içinde yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak sadece güneye bakan, gün boyu doğrudan güneş alan pencerelerin önünde bakılabilir. Yetersiz ışıkta bitki zayıflar ve formunu kaybeder.
Kılıflı Silindirik Opuntya ne kadar sıklıkla sulanmalıdır?
Yazın toprağı tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 14 günde bir), kışın ise neredeyse hiç sulanmamalıdır (45-50 günde bir hafifçe).
En uygun toprak karışımı nasıl olmalıdır?
Yarı yarıya ponza taşı, çakıl ve kaba kum içeren, organik madde oranı çok düşük olan özel kaktüs toprakları kullanılmalıdır.
Dikenleri tehlikeli midir?
Evet, çok tehlikelidir. Dikenlerin üzerindeki kılıflar ve kancalı yapı deriye yapışarak acı verir. Temas ederken mutlaka kalın iş eldiveni kullanılmalıdır.
Bu kaktüs evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kimyasal bir zehri olmasa da mekanik olarak kedi ve köpekler için çok büyük fiziksel yaralanma riski taşır; bu nedenle 'güvensiz' kabul edilir.
Kış soğuklarına dayanıklı mıdır?
Tamamen kuru tutulmak şartıyla -10 °C'ye kadar olan kısa süreli don olaylarına dayanabilir. Nemli soğuklar ise bitkiyi öldürür.
Çiçek açması için ne yapılmalıdır?
İlkbahar ve yaz aylarında bolca doğrudan dış mekan güneşi alması ve kışın soğuk bir dinlenme dönemi geçirmesi çiçeklenmeyi teşvik eder.
Büyüme hızı nasıldır?
Yavaş ila orta hızda büyür. Uygun güneş ve sulama sağlandığında her yıl yeni silindirik eklemler oluşturur.
Nasıl çoğaltılır?
Kolayca ayrılan gövde eklemleri (çelikler) ile çoğaltılır. Kopan parçayı birkaç gün kuruttuktan sonra kuru kuma dikerek köklendirebilirsiniz.
Gövdedeki beyaz kılıflar dökülürse ne olur?
Beyaz kılıflar dikenlerin doğal koruyucularıdır. Yaşlandıkça dökülebilirler ancak yeni çıkan dikenlerde tekrar gümüşi beyaz renkte oluşurlar.