Discocactus ferricola

Demir Diskokaktüsü

Genel bakış

Discocactus ferricola, Cactaceae familyasına ait, nadir bulunan ve nesli tehlike altında olan küremsi bir kaktüs türüdür 1. Yoğun olarak demir cevheri yatakları üzerinde gelişim gösteren bu özel kaktüs, adını latince demir taşıyan anlamına gelen 'ferricola' kelimesinden alır. Koleksiyonerler arasında yüksek prestije sahip olan bu tür, baş kısmındaki belirgin sefalium yapısı ve gece açan hoş kokulu çiçekleri ile bilinir.

Sınıflandırma ve adlandırma

Cactaceae familyasının Discocactus cinsi içerisinde sınıflandırılan bu tür, ilk kez Buining ve Brederoo tarafından tanımlanmıştır 2. Yoğun demir içeren kayalık substratlara olan adaptasyonu nedeniyle bu spesifik sıfatı almıştır.

Doğal yayılış ve habitat

Ana vatanı Brezilya (özellikle Mato Grosso do Sul) ve Bolivya sınır bölgeleridir 1. Doğal ortamında 'canga' adı verilen, demir ve manganez açısından son derece zengin sertleşmiş kabuk tabakaları ve kayalık yamaçlar üzerinde yetişir. Bu zorlu habitatlar mevsimsel olarak kurak tropikal iklimin etkisi altındadır 2.

Görünüm

Tekil olarak büyüyen, basık küre formunda, koyu yeşil ila bronz gövdeli bir kaktüstür. Gövde üzerinde belirgin dilimli kaburgalar bulunur ve üzerindeki areollerden siyahımsı-gri dikenler çıkar. Yetişkinliğe ulaştığında, tepesinde yünlü ve fırça benzeri beyaz/krem renkli bir sefalium (çiçek başlığı) geliştirir. Gece açan beyaz, huni biçimli çiçekleri bu sefaliumdan yükselir ve parfümsü bir koku yayar.

Kültürde bakım

Kültürde bakımı oldukça zordur. Tamamen mineral bazlı, organik madde oranı çok düşük ve süzek bir toprak ister. Kök çürümesine karşı aşırı hassas olduğundan sulama konusunda çok dikkatli olunmalıdır. Kış aylarında sıcaklığın 12°C'nin altına düşmemesi kritik önem taşır, zira soğuk ve nem kombinasyonu bitkiyi hızla öldürür 3.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, standart torflu toprak kullanımı ve kışın aşırı sulamadır. Ayrıca yetersiz hava sirkülasyonu ve düşük sıcaklıklar, bitkinin kök sisteminin çürümesine veya sefaliumun küflenmesine yol açar.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.
  2. IUCN Red List of Threatened Species, Discocactus ferricola Assessment.
  3. Anderson, E. F. (2001). The Cactus Family. Timber Press.
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Doğrudan yakıcı güneş yerine tül arkasından gelen bol parlak veya filtrelenmiş güneş ışığını tercih eder.

Sulama

10-35 Gün

Büyüme döneminde toprak tamamen kuruduktan sonra sulayın, kış uykusu süresince sulamayı tamamen kesin.

Toprak

Maksimum drenajlı, kuvars kumu ve ponza ağırlıklı, hafif asidik mineral toprak.

Asidik karakterli, kireçsiz, bol kuars kumu ve gözenekli ponza içeren özel mineral kaktüs karışımı kullanın.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Zehirli değildir ancak keskin ve sert dikenleri nedeniyle evcil hayvanlardan ve çocuklardan uzak tutulmalıdır.

Zorluk

Zor

Gelişmiş sulama disiplini ve kış sıcaklık kontrolü gerektirdiğinden uzman seviyesindeki yetiştiriciler için uygundur.

Anavatan

Brezilya, Bolivya

Brezilya'nın Mato Grosso do Sul eyaleti ile Bolivya'nın sınır bölgelerindeki demir cevheri (canga) oluşumlarının üzerinde, mevsimsel kurak tropikal ormanların açık kayalık alanlarında endemik olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Discocactus ferricola evde yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak yüksek ışık, kontrollü sıcaklık ve çok süzek mineral toprak sağlandığı takdirde evde veya serada bakılabilir. Hassas bir türdür.
Ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında yaklaşık 10 günde bir, toprak tamamen kuruduktan sonra sulanmalıdır. Kış boyunca ise hiç sulama yapılmamalıdır.
En uygun toprak karışımı hangisidir?
Torftan tamamen uzak durulmalıdır. Ponza, kuvars kumu ve lav taşı ağırlıklı, besin açısından fakir, %100 mineral karışımlar idealdir.
Kış sıcaklığı en az kaç derece olmalıdır?
Sıcaklık kesinlikle 12°C'nin altına düşmemelidir. Soğuk hava ve don olayları bu tropikal kaktüsü hızla çürütür.
Sefalium nedir ve neden önemlidir?
Sefalium, bitkinin tepesinde oluşan tüylü/yünlü çiçeklenme başlığıdır. Oluştuktan sonra kaktüsün gövde büyümesi durur ve çiçekler sadece buradan açar.
Çiçekleri ne zaman açar ve kokulu mudur?
Yaz aylarında, genellikle geceleri açar. Çiçekleri beyaz renklidir ve tozlaştırıcı gece böceklerini çekmek için yoğun, tatlı bir koku yayar.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kimyasal olarak zehirli değildir, ancak üzerindeki sert ve sivri dikenler evcil hayvanlar için mekanik yaralanma riski taşır.
Büyüme hızı nasıldır?
Çok yavaş büyüyen bir kaktüstür. Tohumdan sefalium aşamasına gelmesi ve çiçek açması uzun yıllar alabilir.
Neden nesli tehlike altındadır?
Doğal habitatı olan demir cevheri alanlarının madencilik faaliyetleri nedeniyle tahrip edilmesi, vahşi popülasyonunu kritik seviyede azaltmıştır.
Sefalium kısmı ıslanırsa ne olur?
Sefalium suyu sünger gibi tutar. Eğer ıslanırsa ve hava sirkülasyonu yetersizse mantar enfeksiyonlarına ve tepe çürümesine neden olur.