Echinopsis chrysochete

Altın Dikenli Lobivya

Genel bakış

Echinopsis chrysochete, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, küresel formda büyüyen ve çarpıcı altın sarısı dikenleriyle dikkat çeken nadide bir kaktüs türüdür. Özellikle kaktüs koleksiyoncuları arasında estetik diken yapısı ve büyük, huni biçimindeki beyaz ya da krem renkli çiçekleri nedeniyle oldukça popülerdir 1.

Sınıflandırma ve adlandırma

Tür, ilk olarak Alman botanikçi Erich Werdermann tarafından Lobivya cinsi altında tanımlanmış, daha sonra geniş kapsamlı Echinopsis revizyonuyla bu cinse aktarılmıştır. Tür epifeti olan chrysochete, Grekçede "altın yeleli" veya "altın saçlı" anlamına gelir ve bitkinin gövdesini saran iğnemsi, yoğun sarı-altın rengi dikenlerine atıfta bulunur 2.

Doğal yayılış ve habitat

Bu tür Güney Amerika'nın And Dağları bölgesine özgüdür. Özellikle Bolivya'nın güney kesimleri ile Arjantin'in kuzeybatısındaki (Jujuy, Salta) yüksek rakımlı montan tropikal ve subtropikal ekosistemlerde, deniz seviyesinden 2500 ila 3500 metre yükseklikte yetişir. Kayalık yamaçlarda ve mineral bakımından zengin, geçirgen topraklarda doğal olarak yayılış gösterir 1.

Görünüm

Gövdesi başlangıçta tekli ve basık küreseldir, yaşlandıkça hafifçe sütunsu bir hal alabilir veya tabandan yavrulayarak küçük gruplar oluşturabilir. Gövde rengi koyu yeşildir ve üzerinde 20'den fazla belirgin dilim (nervür) bulunur. Areollerden çıkan çok sayıda ince, bükülebilen, altın sarısı-kahverengi dikenleri adeta bir yele gibi gövdeyi kaplar. Yaz aylarında tepesinden açan çiçekleri beyaz-krem tonlarındadır.

Kültürde bakım

Ev ortamında yetiştirilirken bol miktarda parlak, filtrelenmiş güneş ışığına ihtiyaç duyar. Yüksek rakım bitkisi olduğu için gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farklarından hoşlanır. Yazın toprak tamamen kurudukça sulanmalı, kışın ise tamamen kuru ve serin (5-10 °C) bir ortamda dinlenmeye bırakılmalıdır. İyi drenajlı, pomza ve ince çakıl içeren klasik kaktüs harçları gelişimi için idealdir 2.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, özellikle kış uykusu döneminde aşırı sulama yapılmasıdır; bu durum kök ve gövde çürümesine (rot) yol açar. Yetersiz ışık alması durumunda ise kaktüs ışığa doğru uzayarak formunu kaybeder (etiyolasyon).

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.
  2. Anderson, E.F. (2001). The Cactus Family. Timber Press, Portland, Oregon.
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Günde en az 4-6 saat bol filtrelenmiş güneş ışığı veya parlak aydınlık ortam ister.

Sulama

8-25 Gün

Yazın toprak tamamen kurudukça sulayın, kış dinlenmesinde ise sulamayı durdurun.

Toprak

İyi drenajlı, pomzalı ve kumlu kaktüs toprağı

Mineralce zengin, yüksek geçirgenliğe sahip pomzalı kaktüs karışımı kullanın.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Zehirli değildir ancak yoğun ve ince dikenleri cilt tahrişine yol açabileceğinden dikkatli taşınmalıdır.

Zorluk

Kolay

Doğru sulama rejimiyle bakımı oldukça kolay ve zahmetsiz bir kaktüstür.

Anavatan

Güney Amerika (Bolivya ve Kuzeybatı Arjantin And Dağları)

And Dağları'nın 2500-3500 metre rakımlı yüksek kesimlerinde, kayalık yamaçlarda ve sert iklimsel koşullara sahip alpin-montan bölgelerde doğal olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Echinopsis chrysochete ev ortamında çiçek açar mı?
Evet, ilkbahar ve yaz aylarında yeterli parlak ışık alırsa ve kışın soğukta kuru olarak dinlendirildiyse, tepesinden büyük beyaz/krem çiçekler açar.
Bu kaktüsü ne sıklıkla sulamalıyım?
Yaz aylarında yaklaşık 8-10 günde bir (toprak tamamen kuruduğunda) sulayın. Kışın ise sulamayı tamamen keserek dinlenmeye bırakın.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, toksik madde içermez ve evcil hayvanlar için güvenlidir; ancak üzerindeki yoğun dikenler fiziksel yaralanmalara sebep olabilir.
Hangi toprak türünü tercih eder?
Klasik kaktüs topraklarına bol miktarda pomza, perlit ve kaba kum karıştırarak hazırlayacağınız yüksek geçirgenlikli toprakları sever.
Kışın kaktüsümü dışarıda bırakabilir miyim?
Kuru kalması şartıyla kısa süreli hafif donlara (-5 °C'ye kadar) dayanabilir, ancak don riskinden korumak için kışın içeri almak daha güvenlidir.
Echinopsis chrysochete hızlı büyür mü?
Hayır, diğer birçok yüksek rakım kaktüsü gibi yavaş ila orta hızda büyüyen bir türdür.
Kaktüsümün rengi neden soluyor veya uzuyor?
Bitkinizin boyu uzuyor ve dikenleri seyreliyorsa yetersiz ışık alıyor demektir. Onu daha aydınlık bir pencere önüne taşımalısınız.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Genellikle 2-3 yılda bir, ilkbahar başlangıcında, mevcut saksısından sadece bir boy büyük ve temiz bir saksıya aktarılmalıdır.
Gübreleme yapmalı mıyım?
Büyüme dönemi olan ilkbahar ve yaz aylarında, ayda bir kez yarı dozda seyreltilmiş kaktüs gübresi verebilirsiniz. Kışın gübrelemeyin.
Kaktüsün üzerindeki sarı dikenler dökülür mü?
Yaşlanan kaktüslerde alt kısımlardaki dikenler zamanla kahverengileşebilir, ancak sağlıklı bir gelişimde dikenlerin dökülmemesi gerekir.