Kaktüs Doktoru logo
Kaktüs Doktoru Logo
0

Echinopsis pampana

Pampa Kaktüsü

Genel bakış

Echinopsis pampana, Güney Amerika'nın yüksek rakımlı çorak bölgelerine özgü, göz alıcı çiçekleriyle bilinen küresel ila silindirik formda bir kaktüs türüdür. Lobivia grubu altında da sınıflandırılmış olan bu sukulent yarı çalı formlu bitki, koleksiyoncular arasında iri, canlı renklerdeki çiçekleri ve soğuğa dayanıklılığı ile popülerdir 1.

Sınıflandırma ve adlandırma

Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ve Echinopsis cinsine aittir. Tür epiteti 'pampana', Peru'daki Pampa de Arrieros bölgesine atıfta bulunur. Sinonimleri arasında Lobivia pampana ve Lobivia mistiensis bulunur. Son filogenetik çalışmalarda Echinopsis cinsinin geniş sınırları içinde değerlendirilmektedir 2.

Doğal yayılış ve habitat

Peru'nun güneyindeki Arequipa bölgesinde, özellikle 3700 ila 4100 metre arasındaki yüksek rakımlı And Dağları düzlüklerinde (puna ekosistemi) yayılış gösterir 3. Volkanik kökenli, aşırı süzek kumlu-taşlı topraklarda ve yoğun güneş alan kuru çalılıklarda yetişir. Doğal popülasyonları habitat kaybı nedeniyle IUCN tarafından 'Tehlikede' (EN) olarak sınıflandırılmıştır.

Görünüm

Gövdesi tekli veya tabandan küme oluşturan, koyu yeşil-mavi tonlarında, küre şeklinde başlar ve yaşlandıkça hafifçe silindirleşir. Yaklaşık 30 adet belirgin kaburgaya sahiptir. Areollerden çıkan dikenleri bükümlü ve serttir. Çiçekleri genellikle turuncu, kırmızı veya altın sarısı tonlarında, boru şeklinde ve oldukça büyüktür.

Kültürde bakım

Bolca parlak, filtrelenmiş güneş ışığı ister. Yaz aylarında saksı toprağı tamamen kurudukça sulanmalıdır. Kış dinlenme döneminde ise kök çürümesini önlemek için sulama neredeyse tamamen kesilmelidir. Yüksek rakım bitkisi olduğundan, iyi havalandırılan ortamlardan hoşlanır.

Sık görülen bakım hataları

Yetersiz ışık nedeniyle formun bozulması (etiyolasyon) ve drenajı zayıf topraklarda aşırı sulama kaynaklı kök çürümesi en yaygın hatalardır. Ayrıca kışın sıcak ve nemli ortamda tutulması tomurcuk oluşumunu engeller.

Kaynaklar

  1. Anderson, E. F. (2001). The Cactus Family. Timber Press. ↩
  2. Hunt, D. (2006). The New Cactus Lexicon. DH Books. ↩
  3. IUCN Red List of Threatened Species. (2013). Echinopsis pampana. ↩
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Doğrudan yakıcı güneşten ziyade bol miktarda parlak, filtrelenmiş güneş ışığı idealdir.

Sulama

10-30 Gün

Toprak tamamen kuruduktan sonra sulayın; kışın ise sadece büzüşmeyi önleyecek kadar az su verin.

Toprak

Hızlı süzek, bol pomza ve dere kumu karışımlı kaktüs toprağı

Pomza, lav taşı ve kaba kum karışımlı, drenajı mükemmel kaktüs toprağı kullanın.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Toksik değildir ancak keskin ve bükümlü dikenleri nedeniyle çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

Zorluk

Kolay

Dayanıklı bir türdür; aşırı sulamadan kaçınıldığı sürece bakımı oldukça kolaydır.

Anavatan

Peru (And Dağları)

Peru'nun güneyindeki Arequipa bölgesinde, yaklaşık 3700-4100 metre yüksekliğindeki soğuk ve kurak And yaylalarında volkanik topraklarda doğal olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Echinopsis pampana ne kadar sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprak tamamen kuruduğunda (yaklaşık 10 günde bir) derinlemesine sulanmalıdır. Kış boyunca ise köklerin çürümesini önlemek için sulama neredeyse tamamen durdurulmalıdır.
Pampa kaktüsümün çiçek açmasını nasıl sağlayabilirim?
Kaktüsünüzün çiçek açması için kışın 5-10°C sıcaklıkta soğuk ve kuru bir dinlenme dönemi geçirmesi şarttır. Baharla birlikte bol güneş ve kontrollü sulama tomurcukları uyarır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, Echinopsis pampana kimyasal olarak zehirli değildir; ancak üzerindeki sert ve bükümlü dikenler evcil hayvanlar için fiziksel yaralanma riski taşır.
Saksı seçimi nasıl olmalıdır?
Altında mutlaka drenaj delikleri olan, derin olmayan yayvan toprak saksılar tercih edilmelidir. Kil saksılar nemin daha hızlı buharlaşmasını sağlayarak kök sağlığını korur.
Hangi toprak karışımını sever?
Bol miktarda ponza taşı, lav kırığı ve kaba dere kumu içeren, organik madde oranı düşük, son derece süzek kaktüs topraklarını sever.
Echinopsis pampana soğuğa dayanıklı mıdır?
Evet, yüksek dağ kökenli olduğu için tamamen kuru tutulması şartıyla kısa süreliğine -5°C civarındaki donlara karşı dayanabilir.
Kaktüsüm neden uzayarak formunu kaybediyor (etiyolasyon)?
Kaktüsünüzün boyuna uzayıp incelmesi yetersiz ışık aldığının belirtisidir. Onu hemen daha parlak, doğrudan güneş alan bir yere taşımalısınız.
Büyüme hızı nasıldır?
Echinopsis pampana yavaş ila orta hızda büyüyen bir kaktüstür. Doğru bakım ve uygun saksı değişimi ile yıllar içinde küre formunu koruyarak yavaşça genişler.
Ne sıklıkla gübreleme yapmalıyım?
İlkbahar ve yaz aylarında, büyüme dönemindeyken, ayda bir kez yarı yarıya seyreltilmiş yüksek potasyumlu kaktüs gübresi verebilirsiniz. Sonbahar ve kışın gübreleme yapılmaz.
Kök çürümesi nasıl anlaşılır ve ne yapılmalıdır?
Kaktüsün tabanında yumuşama, kararma ve pörsüme kök çürümesinin belirtisidir. Sulamayı kesin, çürük kısımları temizleyin ve sağlıklı üst kısmı kesip kurutarak yeniden köklendirin.