Echinopsis uyupampensis

Uyupampa Kaktüsü

Genel bakış

Echinopsis uyupampensis, Cactaceae familyasına ait, Peru ve Bolivya'nın kurak vadilerine özgü, çalımsı formda büyüme eğilimi gösteren nadir bir kaktüs türüdür. Doğal yaşam alanlarında kayalık yamaçlarda ve kurak çalılıklarda yetişir. Ev koşullarında dikey ve hafif eğik kollarıyla dikkat çeken koleksiyonluk bir sukulenttir 1.

Sınıflandırma ve adlandırma

Tür ilk olarak botanik dünyasına Echinopsis cinsi altında kazandırılmıştır. İsmini Peru'nun Arequipa bölgesinde yer alan Uyupampa vadisinden almaktadır. Bazı sinonim sınıflandırmalarda Trichocereus uyupampensis olarak da anılabilen bu tür, sütunsu kaktüs formunu andıran ancak daha zayıf, dallanan gövde yapısıyla karakterizedir 2.

Doğal yayılış ve habitat

Bu kaktüs, Güney Amerika'da Peru'nun güney kesimlerinde ve Bolivya'nın yüksek rakımlı kurak vadilerinde (yaklaşık 2000-3000 metre yüksekliklerde) doğal olarak yayılış gösterir. Çöl benzeri, aşırı geçirgen, volkanik kayalarla kaplı topraklarda ve kurak çalılık alanlarda yaşam mücadelesi verir 1.

Görünüm

Echinopsis uyupampensis, genellikle 2-3 cm çapında, yeşil ila grimsi yeşil renkli, ince ve silindirik gövdelere sahiptir. Gövde üzerinde 8 ila 12 adet belirgin olmayan dilim (kaburga) yer alır. Areollerden çıkan ince, grimsi-sarı dikenler gövdeyi sarar. Çiçekleri genellikle beyaz veya krem tonlarında olup, huni biçimindedir ve gece açma eğilimindedir 2.

Kültürde bakım

Kültür ortamında yüksek ışık geçirgenliği ve havadar bir ortam ister. İlkbahar ve yaz aylarında toprağı tamamen kurudukça sulanmalıdır. Kış aylarında ise sulama neredeyse tamamen kesilerek bitki dinlenme dönemine girmeye teşvik edilmelidir.

Sık görülen bakım hataları

Aşırı sulama ve drenajı yetersiz saksı kullanımı kök çürümesine yol açan en yaygın hatadır. Ayrıca kışın sıcak ve nemli odalarda tutulması form bozukluklarına (etiyolasyon) neden olur 1.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew. URL: https://powo.science.kew.org
  2. GBIF (Global Biodiversity Information Facility) - Echinopsis uyupampensis Taxon Profile.
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Günde en az 6 saat parlak dolaylı ışık veya filtrelenmiş güneş ışığı ister.

Sulama

10-30 Gün

Toprak tamamen kurumadan sulamayın; kış boyunca sulamayı neredeyse durdurun.

Toprak

Hızlı süzülen, mineralce zengin, ponza ve lav taşı ağırlıklı kaktüs toprağı.

İnce kum, ponza ve bahçe toprağından oluşan ultra geçirgen karışım.

Güvenlik

Temas/Yutma Riski

Keskin dikenleri nedeniyle evcil hayvanlardan ve çocuklardan uzak tutulmalıdır.

Zorluk

Orta

Sulama dengesine dikkat edildiği sürece bakımı orta derecede kolaydır.

Anavatan

Güney Amerika (Peru, Bolivya)

Peru'nun Arequipa bölgesindeki Uyupampa vadisinde ve Bolivya'nın and dağları eteklerindeki kurak nehir yataklarında, deniz seviyesinden yüksek, volkanik kayalık yamaçlarda doğal olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Echinopsis uyupampensis ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprağı tamamen kuruduğunda (yaklaşık 10 günde bir) derinlemesine sulanmalı, kışın ise sulama sıklığı 30-40 günde bire düşürülmelidir.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Doğrudan zehirli kimyasallar içermese de keskin ve ince dikenleri evcil hayvanlar için fiziksel yaralanma tehlikesi oluşturur.
Bu kaktüs için en iyi toprak karışımı nedir?
Yarı yarıya ponza, lav taşı veya perlit içeren, mineral oranı yüksek ve organik madde miktarı düşük kaktüs toprağı idealdir.
Çiçek açması nasıl teşvik edilir?
Kışın kaktüsü serin (5-10°C) ve tamamen susuz bırakarak soğuk dinlenme dönemine sokmak, baharda çiçek açmasını tetikler.
Echinopsis uyupampensis hızlı büyür mü?
Hayır, diğer birçok sütunsu ve çalımsı kaktüs gibi yavaş ila orta hızda büyüyen bir türdür.
Ev içinde nerede konumlandırılmalıdır?
Güney veya batı cepheli, bol güneş alan ve hava sirkülasyonu yüksek bir pencere önü en uygun yerdir.
Kaktüsümün gövdesi neden inceliyor ve uzuyor?
Bu durum 'etiyolasyon' (ışık yetersizliği) belirtisidir. Bitkinizi daha aydınlık bir yere taşımalısınız.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Kökler saksı deliklerinden taşmaya başladığında, genellikle 2-3 yılda bir, ilkbahar başında yapılmalıdır.
Hangi gübreleri kullanmalıyım?
Gelişim dönemi olan ilkbahar ve yaz aylarında, ayda bir kez yarı dozda seyreltilmiş yüksek potasyumlu kaktüs gübresi verebilirsiniz.
Gövdedeki yumuşamalar neyi gösterir?
Gövde tabanındaki yumuşama genellikle fazla sulamadan kaynaklanan kök çürümesinin belirtisidir. Sulamayı hemen kesin.