Işık
Parlak Dolaylı Işık
Doğal ortamında yoğun güneş alsa da saksı kültüründe bol parlak, filtrelenmiş güneş ışığı en güvenlisidir.
Referans görsel Epithelantha bokei
Boke Düğme Kaktüsü
Genel bakış
Epithelantha bokei, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, son derece yavaş büyüyen, minyatür gövdeli ve benzersiz beyaz diken örtüsüyle tanınan ikonik bir sukulent çalı türüdür. Halk arasında genellikle "Boke Düğme Kaktüsü" veya "Düğme Kaktüs" olarak bilinir 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
Cactaceae familyasının Epithelantha cinsi altında sınıflandırılan bu tür, ilk olarak botanikçi Lyman Benson tarafından 1969 yılında tanımlanmıştır. Tür adı, bitkiyi keşfeden veya toplayan Norman H. Boke onuruna verilmiştir. Fiziksel benzerlikleri nedeniyle bazen Epithelantha micromeris ile karıştırılsa da çok daha sıkı, pürüzsüz ve dairesel dizilimli diken yapısıyla ondan ayrılır 2.
Doğal yayılış ve habitat
Bu minyatür kaktüs, Amerika Birleşik Devletleri (Teksas'ın güneyi) ile Meksika'nın kuzey bölgelerinde (Coahuila, Nuevo León) yayılış gösterir. Doğal olarak dik, kireç taşlı kayalık yamaçlarda, çöl çalılıklarında ve kurak kanyon duvarlarında yetişir. Kireç taşı yarıklarına sıkışarak aşırı sıcağa ve rüzgarlara karşı kendini korur 1.
Görünüm
Gövdesi tek veya yaşlandıkça hafifçe kümelenen, küre şeklinde olup nadiren 5 cm yüksekliğe ve genişliğe ulaşır. Gövde yüzeyi, milimetrik boyutlardaki çok sayıda beyaz diken ile tamamen kaplanmıştır. Bu yoğun diken örtüsü, bitkiyi yakıcı çöl güneşinden koruyan bir kalkan görevi görür. Tepesinde soluk pembe ile beyaz tonlarında minik çiçekler açar. Çiçekleri silindirik, parlak kırmızı meyveler takip eder 2.
Kültürde bakım
Eşsiz morfolojisi nedeniyle kaktüs koleksiyonerleri arasında oldukça popülerdir. Aşırı sulamaya karşı son derece hassastır; bu nedenle tamamen mineral bazlı, kireç taşı katkılı ve mükemmel drenajlı bir harç kullanılmalıdır. İlkbahardan sonbahara kadar toprak kurudukça sulanmalı, kış boyunca ise tamamen kuru tutulmalıdır 1.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, organik madde oranı yüksek (torf bazlı) topraklarda yetiştirilmesi ve kışın dinlenme döneminde sulanmasıdır. Bu durum kök ve gövde çürümesine yol açar. Yetersiz ışık aldığında ise formunun bozularak dikey yönde (etiyolasyon) uzadığı görülür.
Kaynaklar
Sulama
12-35 Gün
Toprak tamamen kurumadan sulamayın; kış boyunca ise kesinlikle kuru bırakın.
Toprak
İyi drenajlı, kireç taşı ağırlıklı mineralli kaktüs toprağı
Kireç taşı kırıkları, pomza ve az miktarda bahçe toprağı karışımı idealdir.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Dikenleri yumuşak görünse de sıkı dokuludur; eldivenle tutulması önerilir. Zehirsizdir.
Zorluk
Orta
Aşırı sulama hassasiyeti nedeniyle kaktüs bakımında tecrübeli olanlar için daha uygundur.
Anavatan
Güney-Orta ABD ve Kuzey Meksika
Teksas'ın güney sınırındaki Chihuahuan Çölü ile Meksika'nın Coahuila eyaletindeki kireç taşlı kurak yamaçlarda, yarı gölgeli kaya yarıklarında doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Epithelantha bokei evde yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak çok yüksek ışık gereksinimi olduğu için evde bakılacaksa güneye bakan güneşli bir pencere önü tercih edilmeli veya yapay bitki ışığı kullanılmalıdır.
Bu kaktüs ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında yaklaşık 10-14 günde bir, toprağının tamamen kuruduğundan emin olduktan sonra sulanmalıdır. Kışın ise sulama tamamen durdurulmalıdır.
Epithelantha bokei için hangi saksı harcı kullanılmalıdır?
Torftan uzak durulmalıdır. Pomza, lav taşı, kireç taşı kırıkları ve çok az miktarda killi toprak içeren tamamen mineral bazlı bir kaktüs karışımı kullanılmalıdır.
Kaktüsümün gövdesi neden uzamaya ve şekli bozulmaya başladı?
Bu durum yetersiz ışık (etiyolasyon) belirtisidir. Bitkiniz ışık aramak için uzamaktadır. Onu kademeli olarak daha güneşli bir alana taşımalısınız.
Epithelantha bokei evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, Epithelantha bokei kediler ve köpekler için zehirli değildir. Ancak üzerindeki minik dikenler fiziksel tahrişe neden olabilir.
Bu kaktüs ne zaman ve ne renk çiçek açar?
İlkbahar sonu ile yaz başında, bitkinin tepesinden soluk pembe veya krem renginde çok küçük çiçekler açar.
Epithelantha bokei ne kadar hızlı büyür?
Son derece yavaş büyüyen bir türdür. Tohumdan yetişkin bir boyuta gelmesi uzun yıllar alır, bu yüzden sabır gerektirir.
Kışın soğuğa dayanabilir mi?
Toprağı tamamen kuru olmak şartıyla kısa süreliğine -5°C dereceye kadar soğuğa dayanabilir. Ancak don riski olan bölgelerde içeride korunmalıdır.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Çok yavaş büyüdüğü için 3-4 yılda bir saksı değişimi yeterlidir. Değişim işlemi ilkbahar başında, büyüme dönemi başlamadan yapılmalıdır.
Kırmızı meyveleri yenilebilir mi?
Evet, çiçeklenmenin ardından oluşan parlak kırmızı, silindirik meyveler teknik olarak yenilebilirdir ancak çok küçük oldukları için tüketim değeri düşüktür.