Eriosyce castanea

Kestane Kaktüsü

Genel bakış

Eriosyce castanea, Şili kökenli, globüler (küre) yapılı ve yavaş büyüyen, son derece nadir bir kaktüs türüdür. Cactaceae familyasının alt çalı sukulent (succulent subshrub) sınıfına aittir. Kurak iklim koşullarına mükemmel uyum sağlamış olan bu bitki, koleksiyonerler arasında kendine has kestane rengi dış epidermisi ve kalın, etli gövdesiyle tanınır 1.

Sınıflandırma ve adlandırma

Eriosyce cinsi, Güney Amerika'nın batı kıyısındaki ekstrem koşullarda yetişen birçok kaktüs türünü barındırır. 'Castanea' epifeti, bitkinin olgunlaştığında büründüğü koyu kestane veya bronz-kahve rengini simgeler. Botanik literatüründe Pyrrhocactus veya Horridocactus cinsleri altında da tarihsel olarak incelenmiş olsa da, günümüzde geçerli taksonomik sınıflandırması Eriosyce altındadır 2.

Doğal yayılış ve habitat

Şili'nin kurak kıyı şeritleri ile And Dağları'nın eteklerinde, genellikle dik yamaçlarda ve kayalık yarıklarda doğal olarak yayılış gösterir. Bu bölgeler, yağışın son derece az olduğu, ancak kıyı sisi (camanchaca) sayesinde havadaki nemin bitki tarafından emildiği mikroklimalara sahiptir 3.

Görünüm

Eriosyce castanea, genellikle tek gövdeli olup yaşlandıkça hafif silindirik bir hal alabilir. Gövde rengi yeşilden koyu kahverengiye ve bakır tonlarına kadar değişir. Belirgin dikey kaburgaları ve bu kaburgalar üzerinde güçlü, sert, genellikle koyu renkli dikenleri bulunur. Tepe noktasından açan huni şeklindeki çiçekleri ise genellikle sarımsı, krem veya hafif pembe tonlardadır.

Kültürde bakım

Ev ortamında yetiştirilirken tam güneş ve maksimum hava sirkülasyonu ister. Sulama, saksı toprağının tamamen kuruması beklendikten sonra derinlemesine yapılmalıdır. Aşırı sulama, kalın kazık kök yapısının hızla çürümesine neden olur 1. Kış aylarında ise tamamen kuru tutulmalıdır.

Sık görülen bakım hataları

Yetersiz ışık nedeniyle gövdenin formunun bozulması (etiyolasyon) ve drenajı zayıf, torflu toprak kullanımı en sık yapılan hatalardır. Aşırı kış sulaması ise bitkiyi doğrudan öldürür.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO). Royal Botanic Gardens, Kew. https://powo.science.kew.org/
  2. Anderson, E. F. (2001). The Cactus Family. Timber Press.
  3. International Cactus Adventures Database, Eriosyce studies.
Işık

Doğrudan Güneş

Bol doğrudan güneş ışığı alan, güney cephe pencereler idealdir.

Sulama

12-30 Gün

Yazın toprak tamamen kuruyunca sulayın, kışın ise tamamen susuz bırakın.

Toprak

İyi drenajlı, pomza ve kaba kum oranı yüksek mineral kaktüs karışımı

Yüksek oranda ponza ve perlit içeren, sıfır torflu mineral toprak.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Dikenleri batıcıdır, evcil hayvanlar için zehirsizdir ancak fiziksel zarar verebilir.

Zorluk

Orta

Kök hassasiyeti nedeniyle sulama kontrolü gerektirir, orta zorluktadır.

Anavatan

Şili

Şili'nin kurak kıyı bölgelerinde ve And Dağları'nın alt yamaçlarında, son derece geçirgen kayalık arazilerde doğal olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eriosyce castanea saksıda nasıl yetiştirilir?
Saksıda yetiştirirken bol delikli, derin olmayan kil saksılar tercih edilmelidir. Tamamen mineralli, kumlu ve pomzalı bir toprak kullanılmalıdır. Doğrudan güneş alan pencerelerin önüne konumlandırılmalıdır.
Kestane Kaktüsü ne kadar sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında yaklaşık 12 günde bir, toprağın tamamen kuruduğundan emin olduktan sonra sulayın. Kış uykusu döneminde (Kasım-Mart) sulama tamamen kesilmelidir.
Hangi tür saksı toprağı kullanılmalıdır?
Torftan uzak durun. %70-80 oranında pomza, lav taşı ve kaba nehir kumu karışımı içeren, drenajı mükemmel, organik madde oranı çok düşük topraklar kullanılmalıdır.
Eriosyce castanea doğrudan güneş ışığı ister mi?
Evet, bu tür karakteristik koyu kahverengi/bronz rengini korumak ve sağlıklı dikenler geliştirmek için günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığına ihtiyaç duyar.
Kestane Kaktüsü ne zaman çiçek açar?
İlkbahar sonu ve yaz aylarında, bitkinin tepe (apex) noktasından huni şeklinde, krem-sarı arası renklerde çiçekler açar. Çiçeklenme için kış dinlenmesi şarttır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Eriosyce castanea zehirli bir madde içermez, ancak sert ve sivri dikenleri evcil hayvanların patilerine veya ağızlarına batarak fiziksel zarar verebilir.
Büyüme hızı nasıldır?
Son derece yavaş büyüyen bir kaktüstür. Tohumdan olgun bir boyuta gelmesi uzun yıllar alır, bu yüzden sabır gerektiren bir koleksiyon bitkisidir.
Kışın kaktüsümün büzüştüğünü fark ettim, ne yapmalıyım?
Kışın tamamen kuru tutulan kaktüslerin hafifçe büzüşmesi normal bir savunma mekanizmasıdır. Sıcaklıklar artana kadar sulamayın; sulamak çürümeye yol açar.
Kök çürümesi nasıl önlenir?
Yalnızca tamamen kuruyan toprağı sulayarak, saksı tabağında su biriktirmeyerek ve yüksek havalandırma sağlayarak kök çürümesini tamamen önleyebilirsiniz.
Soğuk hava şartlarına dayanıklı mıdır?
Kuru kalmak şartıyla kısa süreliğine -2°C dereceye kadar dayanabilir. Ancak don riski olan bölgelerde kışın mutlaka kapalı ve korunaklı alana alınmalıdır.