Işık
Parlak Dolaylı Işık
Bol miktarda parlak dolaylı ışık veya filtrelenmiş güneş ışığı ister; yetersiz ışıkta formu bozulur.
Referans görsel Eriosyce esmeraldana
Esmeralda Kaktüsü
Genel bakış
Eriosyce esmeraldana, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, Şili'nin kurak kıyı bölgelerine endemik, oldukça nadir ve koleksiyon değeri yüksek bir kaktüs türüdür 1. Küçük boyutları, koyu gövde rengi ve iri, kalın kazık kök yapısıyla bilinir.
Sınıflandırma ve adlandırma
İlk olarak Chileorebutia esmeraldana adıyla tanımlanan tür, daha sonra yapılan taksonomik revizyonlarla Eriosyce cinsine dahil edilmiştir 2. Cins adı antik Yunancadaki 'erion' (yün) ve 'syke' (incir) kelimelerinden türetilmiştir. Tür epifeti olan 'esmeraldana', bitkinin keşfedildiği Şili'nin Esmeralda koyuna atıfta bulunur.
Doğal yayılış ve habitat
Bu tür, Şili'nin Atacama ve Antofagasta bölgelerindeki kıyı çöllerinde (Esmeralda çevresinde) doğal olarak yetişir 1. Aşırı kurak, kaya çatlakları içeren dik yamaçlarda ve kumlu topraklarda hayatta kalır. Bölgedeki tek su kaynağı genellikle sabahları oluşan yoğun kıyı sisleridir (camanchaca).
Görünüm
Gövdesi küremsi veya hafif basık, koyu yeşil-kahverengi ila morumsu renktedir. Genellikle tek bir gövde halinde büyür ve çapı nadiren 4-5 cm'yi geçer. Kalın kazık kökü (tuberous root), kurak dönemlerde su depolamak için toprak altında genişler. Çiçekleri tepe noktasından açar; sarımsı, krem veya hafif pembemsi tonlardadır.
Kültürde bakım
Eriosyce esmeraldana, kök çürümesine karşı aşırı hassas olduğu için çok yüksek drenajlı mineral topraklara ihtiyaç duyar. Yaz aylarında toprak tamamen kurudukça sulanmalı, kışın ise tamamen kuru tutulmalıdır. Bol güneş ışığı veya parlak dolaylı ışık, koyu gövde renginin korunmasını ve çiçeklenmeyi teşvik eder.
Sık görülen bakım hataları
En büyük hata aşırı sulama ve geçirgen olmayan, killi saksı harçlarının kullanılmasıdır. Bu durum kalın kazık kökün hızla çürümesine yol açar 2. Kışın soğuk ortamda sulama yapmak bitkiyi kısa sürede öldürebilir.
Kaynaklar
Sulama
10-30 Gün
Yalnızca toprak tamamen kuruduğunda sulanmalıdır. Kış boyunca neredeyse hiç sulanmamalıdır.
Toprak
Çok iyi süzek, bol pomza, nehir kumu ve az miktarda humuslu steril toprak karışımı
Pomza, lav taşı ve kaba kum oranı yüksek, neredeyse tamamen mineral bazlı süzek harçlar kullanılmalıdır.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
İnsanlar ve evcil hayvanlar için toksik değildir ancak ince dikenleri batabileceğinden dikkatli taşınmalıdır.
Zorluk
Orta
Kök hassasiyeti nedeniyle sulama kontrolü zordur; orta ve ileri düzey kaktüs severler için uygundur.
Anavatan
Şili (Atacama ve Antofagasta kıyıları)
Şili'nin kuzey kıyılarında, özellikle de adını aldığı Esmeralda bölgesindeki Atacama Çölü sınırlarında yetişir. Doğal ortamında sis yardımıyla nem alarak hayatta kalan, son derece kurakçıl bir habitata uyum sağlamış bir türdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Esmeralda Kaktüsü evde yetişir mi?
Evet, ancak çok aydınlık, esintili ve doğrudan güneş alan pencerelerin önünde bakılması şarttır. Havasız ve karanlık odalarda yaşayamaz.
Ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yazın toprak tamamen kuruduktan birkaç gün sonra sulanmalıdır. Kış boyunca (Kasım-Mart) ise neredeyse hiç sulanmamalıdır.
Nasıl bir saksı tercih edilmelidir?
Bitkinin altında geniş ve kalın bir kazık kök bulunduğundan, sığ saksılar yerine drenaj deliği olan derin saksılar tercih edilmelidir.
Toprağı nasıl olmalıdır?
Klasik kaktüs toprakları dahi bu tür için fazla nemli kalabilir. Pomza, lav kırığı ve dere kumu oranı çok yüksek mineral ağırlıklı bir harç kullanılmalıdır.
Çiçek açması için ne yapılmalıdır?
Kışın soğukta (5-10°C) kuru bir dinlenme dönemi geçirmesi ve yazın bol güneş alması çiçeklenmeyi teşvik eder.
Büyüme hızı nasıldır?
Çok yavaş büyüyen minyatür bir türdür. Yıllar boyunca saksısını değiştirmeye gerek kalmadan küçük boyutunu korur.
Kış soğuklarına dayanıklı mıdır?
Tamamen kuru olmak şartıyla kısa süreliğine 5°C dereceye kadar dayanabilir. Don olaylarından kesinlikle korunmalıdır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Zehirli bileşikler içermez, kedi ve köpekler için güvenlidir. Ancak küçük dikenleri fiziksel tahrişe neden olabilir.
Kazık kökün çürüdüğünü nasıl anlarız?
Bitkinin gövdesinde yumuşama, renk kaybı ve toprağa tutunamayıp sallanma gibi belirtiler kök çürümesinin işaretidir.
Gövdesinin mor/koyu renkli kalması normal midir?
Evet, bu türün en çekici özelliği güneş aldıkça koyulaşan morumsu kahverengi gövdesidir. Gölgede kalırsa yeşile döner.