Işık
Tam Güneş
Doğrudan tam gün güneş; yetersiz ışıkta gövdesi uzar ve doğal basık formunu kaybeder.
Referans görsel Eriosyce napina
Genel bakış
Eriosyce napina, Cactaceae familyasına ait, yavaş büyüyen, son derece karakteristik bir geofit kaktüs türüdür. Doğal yaşam alanlarında neredeyse tamamen toprak altında saklanan, kuraklığa üstün uyum sağlamış bir gövde yapısına sahiptir. Koleksiyoncular arasında özellikle koyu renkli epidermisi ve iri, etli kazık kökü nedeniyle oldukça popülerdir.
Sınıflandırma ve adlandırma
Tür, ilk olarak Philippi tarafından Echinocactus napinus adıyla tanımlanmış, daha sonra Fred Kattermann'ın kapsamlı revizyonu ile Eriosyce cinsine aktarılmıştır 1. Tür epifeti olan napina, latince "şalgam şeklinde" anlamına gelir ve bitkinin kalın, depo görevi gören etli kazık köküne (napiform kök) atıfta bulunur 2.
Doğal yayılış ve habitat
Bu kaktüs, Şili'nin Atacama Çölü kıyılarındaki (Huasco ili, Atacama bölgesi) son derece kurak kıyı tepelerine endemiktir 3. Deniz seviyesinden yaklaşık 50 ila 300 metre yüksekliklerde, neredeyse hiç yağış almayan ancak okyanustan gelen sabah sisleri (camanchaca) ile nemlenen çakıllı, kuvarslı topraklarda yetişir. Doğal popülasyonları habitat kaybı ve yasa dışı toplama nedeniyle hassas (VU) durumdadır.
Görünüm
Gövde tek, küremsi ila yarı-düzleşmiş, gri-yeşil, zeytin yeşili ya da neredeyse siyaha yakın kahverengidir. Genellikle 2-6 cm çapında olup toprak seviyesinde kalır. Areolleri küçük, üzerindeki dikenler ise çok kısa, gövdeye yatık ve siyahtır. İlkbaharda, gövdenin tepesinden sarımsı, bronz veya gül pembesi renklerinde, hunimsi, büyük ve gösterişli çiçekler açar.
Kültürde bakım
Kültürde en kritik nokta su yönetimidir. Bitki, aşırı sulamaya karşı son derece hassastır. Tamamen mineral bazlı, drenajı maksimum seviyede olan bir toprak karışımı gerektirir. İlkbahar ve yaz aylarında toprak tamamen kurudukça sulanmalı, kış aylarında ise tamamen kuru tutulmalıdır 4. Bol güneş ve aktif hava sirkülasyonu formunu koruması için şarttır.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, humuslu veya torflu topraklarda yetiştirilmesidir. Organik madde oranı yüksek topraklar nemi uzun süre tutarak etli kazık kökün hızla çürümesine neden olur. Yetersiz ışık ise bitkinin doğal basık formunu bozarak etiole olmasına (boya kaçmasına) yol açar.
Kaynaklar
- Kattermann, F. (1994). Eriosyce (Cactaceae): The gen. revision. Succulent Plant Research, 1, 1-176. ↩
- Eggli, U., & Newton, L. E. (2004). Etymological Dictionary of Succulent Plant Names. Springer Science & Business Media. ↩
- Guerrero, P. C., et al. (2019). Taxonomy and Conservation Status of the Cactus Family in Chile. Gayana Botánica, 76(2), 200-215. ↩
- Pilbeam, J. (1990). Cacti for the Connoisseur. Timber Press. ↩
Sulama
10-30 Gün
Sadece büyüme döneminde toprak tamamen kuruduğunda sulayın; kışın tamamen kuru tutun.
Toprak
Çok iyi süzdüren, yüksek mineral ve pomza oranlı kaktüs toprağı
Kireçli, yüksek mineralli, organik madde içermeyen pomza ağırlıklı kaktüs karışımı.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Dikenleri küçüktür ve batıcı değildir. Toksik madde içermediği için evcil hayvanlar için güvenlidir.
Zorluk
Orta
Sulama hassasiyeti ve kök yapısı nedeniyle orta seviye tecrübe gerektirir.
Anavatan
Şili (Atacama Çölü)
Şili'nin kuzeyindeki Atacama Çölü kıyılarında, özellikle Huasco vadisi çevresindeki kayalık ve çakıllı kıyı tepelerinde yetişir. Bu bölge, neredeyse hiç yağmur almayan ancak okyanustan yükselen yoğun sis örtüsüyle nemlenen benzersiz ve ekstrem bir çöl iklimine sahiptir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eriosyce napina'yı ne sıklıkla sulamalıyım?
İlkbahar ve yaz aylarında toprak tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10 günde bir) sulayın. Kışın ise kök çürümesini önlemek için sulamayı tamamen kesin.
Bu kaktüs için en uygun saksı derinliği ne olmalıdır?
Bitkinin büyük, şalgam benzeri kalın bir kazık kökü vardır. Bu kökün sağlıklı gelişebilmesi ve sıkışmaması için standart saksılardan daha derin saksılar tercih edilmelidir.
Eriosyce napina evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, bu tür toksik değildir. Kediler, köpekler ve diğer evcil hayvanlar için tamamen güvenlidir.
Hangi toprak karışımını kullanmalıyım?
Torfsuz, tamamen mineral bazlı bir toprak seçin. %70-80 oranında pomza, lav taşı, kuvars kumu ve az miktarda bahçe toprağı karışımı idealdir.
Eriosyce napina ne kadar güneş ışığına ihtiyaç duyar?
Maksimum düzeyde doğrudan güneş ışığına ihtiyaç duyar. Günde en az 6 saat doğrudan güneş alan güney veya batı cepheli pencereler idealdir.
Bitkimin gövdesi uzamaya başladı, ne yapmalıyım?
Gövdenin yukarı doğru uzaması (etiyolasyon) yetersiz ışık aldığının kesin bir belirtisidir. Bitkiyi kademeli olarak daha güneşli ve aydınlık bir yere taşımalısınız.
Eriosyce napina ne zaman çiçek açar?
Gerekli soğuk kış dinlenmesini ve baharda bol güneşi aldıktan sonra, ilkbahar ortasından yaz başına kadar olan dönemde tepesinden büyük çiçekler açar.
Kışın kaktüsümü nerede saklamalıyım?
Kışın 5°C ile 10°C arasında, kuru ve esintili bir ortamda dinlendirilmelidir. Bu soğuklama dönemi baharda çiçek açması için gereklidir.
Büyüme hızı nasıldır, hızlı büyür mü?
Eriosyce napina son derece yavaş büyüyen bir türdür. Tohumdan yetişkin boyuta gelmesi birkaç yıl sürer; sabır gerektiren bir kaktüstür.
Kök çürümesini nasıl önleyebilirim?
Sadece saksı altındaki deliklerin açık olduğundan emin olun, geçirgenliği yüksek mineral toprak kullanın ve toprak tamamen kuruyana kadar asla sulamayın.