Espostoa hylaea

Genel bakış

Espostoa hylaea, Cactaceae (kaktüsgiller) familyasına ait, Peru'nun kurak nehir vadilerinde doğal olarak yetişen, sütun şeklinde büyüyen, pamuksu tüyleriyle dikkat çeken nadide bir kaktüs türüdür. Doğal yaşam alanlarında boyu metrelerce uzayabilen bu gövde yapısı, ev ve sera kültüründe daha kompakt boyutlarda kalır. Gövdesini kaplayan beyaz yün benzeri tüyler, bitkiyi yoğun güneş ışınlarından koruyan doğal bir şemsiye vazifesi görür 1.

Sınıflandırma ve adlandırma

Cactaceae familyasının Espostoa cinsi içinde sınıflandırılan Espostoa hylaea, adını genellikle tropikal kuru ormanlık alanlardan alan 'hylaea' (ormanlık alanla ilgili) sıfatından almaktadır. Sinonimleri arasında Thrixanthocereus hylaeus da bulunur. Bu takson, morfolojik olarak sütun yapısı ve cephalium adı verilen çiçeklenme bölgesiyle karakterize edilir 2.

Doğal yayılış ve habitat

Tür, Güney Amerika kıtasında, Peru sınırları içerisindeki sezonluk kurak tropikal vadilerde ve nehir havzalarında (özellikle Marañón Nehri havzasında) yayılış gösterir. 500 ila 1000 metre yüksekliklerde, taşlık, sarp ve dik yamaçlarda, drenajı son derece yüksek topraklarda endemik olarak gelişimini sürdürür 1.

Görünüm

Sütun şeklinde, tabandan dallanma eğilimi gösteren sukulent çalı veya ağaç formundadır. Gövdesi grimsi yeşil renkte olup üzeri yoğun, ince ve ipeksi beyaz tüylerle (areol tüyleri) kaplıdır. Bu tüylerin arasından sarımsı veya kahverengimsi ince dikenler uzanır. Olgun örneklerin yan tarafında, pembemsi veya beyaz geceleri açan çiçeklerin çıktığı yünlü bir 'cephalium' oluşur.

Kültürde bakım

İç mekan yetiştiriciliğinde geçirgenliği çok yüksek, pomza bazlı kaktüs harçları tercih edilmelidir. Doğrudan güneş ışığı alan güney veya batı cepheleri gelişimini destekler ancak yaz sıcağında aşırı güneş tüylerin sararmasına yol açabilir. Sulama, toprak tamamen kuruduktan sonra yapılmalı, kış aylarında ise neredeyse tamamen kesilmelidir.

Sık görülen bakım hataları

Aşırı sulama ve saksı tabağında su birikmesi kök çürüklüğüne neden olan en büyük hatalardır. Ayrıca bitkinin üzerindeki beyaz tüylere doğrudan su püskürtmek veya nemli odalarda tutmak, tüylerin lekelenmesine ve mantar hastalıklarına zemin hazırlar 2.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO), Kew Science: 'Espostoa hylaea' (http://powo.science.kew.org/)
  2. GBIF (Global Biodiversity Information Facility): 'Espostoa hylaea' Taxonomic Backbone (https://www.gbif.org/)
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Bol miktarda parlak ve filtrelenmiş güneş ışığı ister; tüylü yapısı onu güneş yanıklarından korur ancak yarı gölge de kabul edilebilir.

Sulama

10-28 Gün

Büyüme döneminde toprağın tamamen kurumasına izin vererek sulayın; kış boyunca sulamayı neredeyse tamamen kesin.

Toprak

İyi drenajlı, bol perlitli ve pomzalı kaktüs toprağı karışımı.

Çakıl, perlit ve kaba kum içeren, su süzme kabiliyeti son derece yüksek kaktüs karışımı kullanılmalıdır.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Tüylerin altında gizlenmiş çok keskin, ince dikenleri vardır. Çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerlerde sergilenmelidir.

Zorluk

Orta

Zorluk seviyesi orta derecedir; aşırı sulamadan kaçınıldığı sürece bakımı son derece keyiflidir.

Anavatan

Peru (Güney Amerika)

Peru'nun Marañón Nehri havzası boyunca uzanan, kurak mevsim geçiren tropikal nehir vadilerinde, dik ve taşlık yamaçlarda doğal olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Espostoa hylaea ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprak tamamen kuruduğunda (yaklaşık 10 günde bir) sulanmalıdır. Kışın ise sulama neredeyse tamamen durdurulmalıdır.
Gövdesindeki beyaz tüyler ıslatılabilir mi?
Hayır, beyaz tüyleri ıslatmaktan kaçınmalısınız. Islak kalan tüyler lekelenmeye ve mantar enfeksiyonlarına yol açabilir.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Espostoa hylaea toksik değildir ancak tüylerinin altında saklı keskin dikenler evcil hayvanlar için fiziksel zarar riski taşır.
Bu kaktüs ev ortamında çiçek açar mı?
Ev ortamında çiçek açması oldukça nadirdir. Çiçeklenebilmesi için olgun yaşa gelmesi, bol güneş alması ve 'cephalium' geliştirmesi gerekir.
Hangi tür saksı ve toprak tercih edilmelidir?
Altı mutlaka delikli kil saksılar ve pomza, perlit oranı yüksek, geçirgenliği mükemmel kaktüs toprakları tercih edilmelidir.
Kışın sıcaklık ne kadar olmalıdır?
Kışın 8-12°C civarında serin ama donmayan, aydınlık bir ortamda dinlendirilmesi sağlıklı gelişimi için idealdir.
Espostoa hylaea ne kadar hızlı büyür?
Oldukça yavaş büyüyen bir kaktüstür. Yılda sadece birkaç santimetre boy atabilir.
Tüylerinin sararması normal midir?
Hafif renk değişimi yaşlanmayla olabilir ancak ani sararma aşırı güneş yanığı, toz birikimi veya kök çürümesinin işareti olabilir.
Doğrudan güneşe dayanıklı mıdır?
Evet, beyaz tüyleri onu güneşten korur ancak evden dışarıya çıkarırken yavaş yavaş alıştırılmalıdır.
Kök çürümesi nasıl anlaşılır ve tedavi edilir?
Gövdenin tabanında yumuşama ve kararma kök çürümesini gösterir. Çürüyen kısım kesilip sağlıklı üst gövde yeniden köklendirilmelidir.