Işık
Filtreli Güneş
Filtrelenmiş güneş ışığı veya yarı gölge alanları tercih eder.
Referans görsel 
Referans görsel Gymnocalycium chacoense
Çako Çene Kaktüsü
Genel bakış
Gymnocalycium chacoense, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, yassı küresel ila silindirik formda büyüyen nadide bir kaktüs türüdür. Koleksiyoncular arasında simetrik gövde yapısı ve estetik diken dizilimiyle tanınır.
Sınıflandırma ve adlandırma
Cins adı olan Gymnocalycium, Yunanca "çıplak" anlamına gelen gymnos ve "tomurcuk" anlamına gelen kalyx kelimelerinden türetilmiştir; bu durum çiçek tomurcuklarının tüysüz ve pulsuz oluşuna atıfta bulunur 1. Tür epiteti chacoense ise bitkinin keşfedildiği Gran Chaco bölgesine işaret eder.
Doğal yayılış ve habitat
Bu türün anavatanı Güney Amerika olup, özellikle Bolivya'nın kurak ormanları ve kayalık tepelerinde (Cerro Cerro Chochis gibi sınırlı mikroklima alanlarında) yayılış gösterir 2. Kumtaşından oluşan kayalık çatlaklarında, aşırı geçirgen topraklarda ve yarı kurak çalılıklarda yetişir.
Görünüm
Gövdesi genellikle tekli olup zamanla tabandan yavrular verebilir. Mat koyu yeşilden gri-yeşile dönen renk tonlarına sahiptir. Areollerden çıkan dikenler hafifçe içe doğru kıvrık ve gövdeye yatıktır. Çiçekleri genellikle beyaz veya uçuk pembe tonlarında olup, bitkinin tepesinden yaz aylarında açar.
Kültürde bakım
Gymnocalycium chacoense, yarı gölge veya filtrelenmiş güneş ışığı altında en sağlıklı gelişimini gösterir. Aşırı doğrudan güneş ışığı gövdede yanıklara ve kızarmalara yol açabilir. Sulama, saksı toprağı tamamen kuruduğunda yapılmalıdır. Kışın ise sulama neredeyse tamamen kesilerek bitki kuru ve serin (ideal olarak 5-10 °C) bir ortamda dinlenmeye bırakılmalıdır.
Sık görülen bakım hataları
En yaygın hata, killi ve su tutan toprak kullanımı ile kış döneminde yapılan aşırı sulamadır. Bu durum kök ve gövde çürümesine (root rot) neden olur. Ayrıca havasız ortamlar unlu bit (mealybug) zararlısının üremesini tetikler.
Kaynaklar
Sulama
10-30 Gün
Toprak tamamen kuruduktan sonra sulayın, kışın kuru tutun.
Toprak
İyi drenajlı, pomzalı ve kumlu kaktüs karışımı
Yüksek drenajlı, pomza ve volkanik tüf karışımlı kaktüs toprağı.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Dikenleri batıcıdır, evcil hayvanlar için zehirli değildir.
Zorluk
Kolay
Kök çürümesine karşı hassastır, sulama kontrolü önemlidir.
Anavatan
Bolivya, Gran Chaco
Güney Amerika'nın batı-orta kesiminde, özellikle Bolivya sınırları içerisindeki Gran Chaco bölgesinde, kumtaşı kayalıkların dik yamaçlarında ve kurak çalılıklarda doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Gymnocalycium chacoense ne kadar büyüklüğe ulaşır?
Saksı ortamında genellikle yavaş büyür ve gövde çapı yaklaşık 8-10 cm civarında kalır. Yaşlandıkça tabandan hafifçe yavrular verebilir.
Çako Çene Kaktüsü evcil hayvanlar için zehirli midir?
Hayır, *Gymnocalycium* türleri evcil hayvanlar için zehirli değildir. Ancak batıcı dikenleri nedeniyle kedi ve köpeklerin erişemeyeceği yerlerde tutulmalıdır.
Kışın kaktüsümü ne sıklıkla sulamalıyım?
Kış uykusu (dinlenme dönemi) boyunca sulamayı neredeyse tamamen durdurmalısınız. Toprağı 30-40 günde bir sadece gövdenin aşırı büzüşmesini önlemek için çok hafifçe nemlendirebilirsiniz.
Bu kaktüsün çiçek açması için ne yapmalıyım?
Çiçeklenmeyi teşvik etmek için bitkinin kışın serin (5-10 °C) ve tamamen kuru bir ortamda dinlenmesini sağlayın. Baharda ise filtrelenmiş parlak güneş ışığı almalıdır.
Doğrudan yaz güneşi kaktüsüme zarar verir mi?
Evet, özellikle sert öğle güneşi gövdede sarı/kahverengi güneş yanığı lekelerine neden olabilir. Yazın filtrelenmiş güneş veya tül arkası ışık en iyisidir.
Hangi saksı toprağını kullanmalıyım?
Sıradan çiçek toprakları uygun değildir. %50 oranında ponza, perlit veya dişli kum içeren, süzek ve gözenekli özel kaktüs toprak karışımlarını tercih etmelisiniz.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Gelişimi yavaş olduğundan 2-3 yılda bir, ilkbahar başında, mevcut saksısından sadece bir boy büyük ve drenaj delikleri olan bir saksıya aktarılması yeterlidir.
Gövdedeki kızarıklıklar normal midir?
Hafif kızarma veya bronzlaşma bitkinin yüksek ışık aldığını gösterir (stres rengi). Ancak renk beyaza veya kahverengiye dönerse bu durum güneş yanığı işaretidir.
Kök çürümesini nasıl anlarım?
Gövdenin tabanında yumuşama, kararma veya sararma kök çürümesinin belirtisidir. Bu durumda sulama hemen kesilmeli ve sağlıklı kısımlar çelik olarak kurtarılmalıdır.
Yazın gübreleme yapmalı mıyım?
Gelişme dönemi olan ilkbahar ve yaz aylarında, ayda bir kez yarı dozda seyreltilmiş yüksek potasyumlu kaktüs gübresi verebilirsiniz.