Harrisia fragrans

Parfümlü Gece Kaktüsü

Genel bakış

Harrisia fragrans, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, tırmanıcı veya yarı dik gelişen, nadir ve nesli tehlike altında olan egzotik bir kaktüs türüdür. Halk arasında kokulu beyaz çiçekleri sebebiyle "parfümlü gece kaktüsü" veya "kokulu elma kaktüsü" olarak bilinir 1.

Sınıflandırma ve adlandırma

Tür ilk olarak 1920 yılında Nathaniel Lord Britton tarafından tanımlanmıştır. Harrisia cinsi adını Jamaikalı botanikçi William Harris'ten alır. Tür sıfatı olan "fragrans", geceleri açan çiçeklerinin etrafa yaydığı son derece tatlı, parfümsü kokudan esinlenilerek verilmiştir 2.

Doğal yayılış ve habitat

Bu endemik tür, Amerika Birleşik Devletleri'nin yalnızca Florida eyaletinin doğu kıyısında (St. Lucie, Indian River ve Brevard ilçeleri) çok dar bir sahil şeridinde doğal olarak yayılış gösterir 1. Kum tepeleri, deniz seviyesindeki çalılıklar (coastal scrub) ve kireçtaşlı ormanlık alanların yarı gölgeli alt tabakalarında yetişir 2. Kentsel yapılaşma ve habitat kaybı nedeniyle vahşi doğada popülasyonu son derece azalmıştır ve federal düzeyde koruma altındadır.

Görünüm

Bitki, 3 ila 5 metre yüksekliğe kadar uzayabilen, ince silindirik, yeşil gövdelere sahiptir. Gövdeler genellikle 9-12 adet belirgin dilime (kaburga) sahiptir ve üzerlerinde gri-kahverengi dikenler barındıran areoller bulunur. En dikkat çekici özelliği, ilkbahar sonlarında geceleri açan, 12-20 cm uzunluğundaki huni şekilli, nefis kokulu beyaz-pembe çiçekleridir. Tozlaşmanın ardından küremsi, parlak kırmızı-turuncu renkli, yenilebilir meyveler oluşturur.

Kültürde bakım

Harrisia fragrans, süzek ve alkali kalsiyum minerali içeren kumlu topraklarda en iyi performansı gösterir. Doğal olarak yarı gölgelik kıyı ormanlarında yetiştiği için kavurucu doğrudan öğle güneşinden ziyade filtreli parlak ışığı veya sabah güneşini tercih eder. Sulama, saksı toprağı tamamen kuruduğunda yapılmalıdır.

Sık görülen bakım hataları

En yaygın hatalardan biri aşırı sulama ve drenajı yetersiz ağır killi toprak kullanımıdır; bu durum kök çürümesine yol açar. Ayrıca kışın sıfırın altındaki don sıcaklıklarına maruz bırakılması gövdede kalıcı hasarlar bırakabilir 1.

Kaynaklar

  1. US Fish and Wildlife Service. (1985). Harrisia fragrans (Fragrant Prickly Apple Cactus) Recovery Plan.
  2. Britton, N. L., & Rose, J. N. (1920). The Cactaceae: Descriptions and Illustrations of Plants of the Cactus Family.
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Doğrudan öğle güneşinden korunan filtreli parlak ışık veya sabah güneşi idealdir.

Sulama

7-20 Gün

Toprak tamamen kurumadan sulamayın; kışın sulamayı neredeyse tamamen kesin.

Toprak

İyi drenajlı, kumlu, hafif kireçtaşı ve kabuk parçacıkları içeren kaktüs toprağı.

Drenajı çok yüksek, ince kireçtaşı ve lav taşı kırıklarıyla karıştırılmış alkali kaktüs toprağı.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Gövdesinde ince ve sivri dikenler bulunur; evcil hayvanların ve çocukların erişemeyeceği yerlerde tutulmalıdır.

Zorluk

Orta

Hassas su dengesi ve kireçli toprak ihtiyacı nedeniyle orta zorlukta bir kaktüstür.

Anavatan

Florida, ABD

Doğu Florida kıyılarındaki kumul çalılıkları ve subtropikal kıyı ormanlarına endemiktir. Deniz seviyesinde, nemli okyanus esintilerine maruz kalan ancak kökleri hızlıca kuruyan kumlu ve kireçtaşlı alanlarda doğal olarak tırmanıcı bir karakter sergiler.

Sıkça Sorulan Sorular

Harrisia fragrans ev ortamında yetiştirilebilir mi?
Evet, bol miktarda filtreli güneş ışığı alan güney veya batı cepheli bir pencere önünde ve iyi süzek bir saksıda başarıyla yetiştirilebilir.
Bu kaktüs ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında yaklaşık haftada bir kez, toprak tamamen kuruduktan sonra sulanmalıdır. Kışın ise sulama sıklığı 20-30 günde bire indirilmelidir.
Hangi tür saksı toprağı kullanılmalıdır?
İyi drenajlı, kumlu kaktüs toprağı kullanılmalıdır. Karışıma kalsiyum ihtiyacını karşılamak için az miktarda kireçtaşı veya ezilmiş yumurta kabuğu eklenmesi önerilir.
Harrisia fragrans ne zaman ve nasıl çiçek açar?
İlkbahar sonu ve yaz aylarında, geceleri açan büyük, beyaz ve son derece hoş kokulu çiçekler üretir. Çiçekler sabahın erken saatlerinde kapanır.
Meyveleri yenilebilir mi?
Evet, çiçek açıp tozlaştıktan sonra oluşan parlak turuncu-kırmızı renkli sulu meyveleri yenilebilir ve tatlı bir lezzete sahiptir.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Harrisia fragrans zehirli değildir, ancak gövdesindeki sivri dikenler evcil hayvanlar için fiziksel yaralanma riski oluşturur.
Büyüme hızı nasıldır?
Diğer birçok kaktüs türüne göre orta-hızlı bir büyüme oranına sahiptir; uygun sıcaklık ve ışık altında yılda 20-30 cm uzayabilir.
Çoğaltılması nasıl yapılır?
Gövde çelikleri ile veya tohumdan kolayca çoğaltılabilir. Çeliklerin dikilmeden önce birkaç gün kuruyup nasır bağlaması beklenmelidir.
Doğrudan öğle güneşine dayanabilir mi?
Çok genç bitkiler doğrudan dik öğle güneşinde yanabilir. Sabah güneşi veya filtrelenmiş parlak ışık gelişimi için en sağlıklısıdır.
Kışın dondan nasıl korunmalıdır?
Hafif soğuklara (5°C dereceye kadar) dayanabilse de don olaylarına karşı hassastır. Kışın don tehlikesi olan bölgelerde mutlaka içeriye alınmalıdır.