Işık
Parlak Dolaylı Işık
Günde en az 4-6 saat parlak filtrelenmiş güneş veya dolaylı parlak ışık ister.
Referans görsel Harrisia martinii
Martin Sarılıcı Kaktüsü
Genel bakış
Harrisia martinii, kaktüsgiller (Cactaceae) familyasına ait, tırmanıcı veya yarı yatık gelişme gösteren, etli (sukulent) bir çalı formlu kaktüs türüdür. Büyük, beyaz ve gece açan gösterişli çiçekleriyle tanınır. Ev ortamında veya sukulent bahçelerinde kolaylıkla yetiştirilebilen dayanıklı bir türdür 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
Tür, adını botanikçi J. Martini'den almıştır. Harrisia cinsi, adını ise Jamaikalı botanikçi William Harris'ten alır. Sinonimleri arasında Echinocactus martinii ve Cereus martinii bulunur 2. Halk arasında sarılıcı gece kaktüsü veya mızrak kaktüsü olarak da bilinir.
Doğal yayılış ve habitat
Bu türün ana vatanı Güney Amerika'dır (özellikle Arjantin, Paraguay ve Brezilya). Ancak, istilacı potansiyeli nedeniyle Avustralya (Queensland), Güney Afrika ve bazı Pasifik adalarında da doğallaşmıştır 3. Kurak ormanlarda, çalılıklarda ve yarı kurak subtropikal biyomlarda yayılış gösterir.
Görünüm
Gövdeleri ince, silindirik, yeşil veya grimsi yeşil renkte olup 2-3 metreye kadar uzayabilir. Gövde üzerinde 4-5 adet belirgin kemer (kaburga) yer alır. Areollerinde gri-kahverengi sert dikenler bulunur. Yaz gecelerinde açan çiçekleri huni şeklinde, beyaz ve yaklaşık 20 cm uzunluğundadır. Meyveleri kırmızı, küremsi ve dikenlidir.
Kültürde bakım
Harrisia martinii, parlak dolaylı ışık veya kısmi güneş alan yerleri sever. Yaz aylarında toprağı kurudukça derinlemesine sulanmalıdır. Kışın ise sulama minimuma indirilmelidir. Süzek, mineralce zengin, ponza ve kum karışımlı topraklar gelişimini destekler 2.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata aşırı sulamadır; bu durum kök ve gövde çürüklüğüne yol açar. Yetersiz ışık aldığında gövdeler cılızlaşır ve çiçeklenme durur. Kış aylarında dona maruz bırakılması da bitkide kalıcı hasara neden olur.
Kaynaklar
Sulama
10-25 Gün
Toprağın tamamen kurumasını bekleyin; kışın sulamayı ayda bire kadar düşürün.
Toprak
İyi drenajlı, kumlu ve çakıllı kaktüs karışımı, pH 6.0-7.5
Pomza, kum ve az miktarda torf içeren, drenajı son derece yüksek kaktüs harcı.
Güvenlik
Temas/Yutma Riski
Gövdesinde keskin dikenler bulunur; çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerlerde tutulmalıdır.
Zorluk
Kolay
Dayanıklı ve hızlı büyüyen yapısıyla kaktüs yetiştirmeye yeni başlayanlar için uygundur.
Anavatan
Güney Amerika, Avustralya, Güney Afrika
Arjantin, Paraguay ve Brezilya'nın kurak subtropikal bölgelerine özgüdür. Ancak zamanla uyum sağlama yeteneği sayesinde Avustralya ve Güney Afrika gibi sıcak ve kurak coğrafyalarda da yaygınlaşmış ve doğallaşmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Harrisia martinii ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprağı tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10 günde bir) derinlemesine sulayın. Kışın ise sulamayı neredeyse tamamen durdurun; ayda bir hafifçe nemlendirmek yeterlidir.
Harrisia martinii evcil hayvanlar için zehirli midir?
Toksik maddeler içermese de, üzerindeki keskin ve sert dikenler evcil hayvanlar ve çocuklar için fiziksel yaralanma riski taşır. Dikkatli olunmalıdır.
Bu kaktüsün çiçekleri ne zaman açar?
Çiçekler yaz aylarında, sadece geceleri açar. İri, beyaz ve kokulu olan bu çiçekler sabaha karşı solmaya başlar.
Saksıda yetiştirmek için nasıl bir toprak seçmeliyim?
Mükemmel drenaj sağlayan pomza, nehir kumu ve perlit ağırlıklı hazır kaktüs topraklarını tercih etmelisiniz.
Harrisia martinii ne kadar hızlı büyür?
Uygun sıcaklık ve ışık koşullarında diğer birçok kaktüse göre hızlı büyür. Yılda 20-30 cm boy atabilir.
Kış soğuklarına dayanıklı mıdır?
Hafif soğuklara (kısa süreli 2°C'ye kadar) dayanabilir ancak don olaylarından kesinlikle korunmalı, kışın içeriye alınmalıdır.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
Yazın bol miktarda parlak dolaylı ışık almasını sağlayın ve kışın serin, kuru bir dinlenme dönemi geçirmesine izin verin.
Gövdesinde büzüşmeler oluşmasının sebebi nedir?
Gövdede büzüşme genellikle aşırı susuzluktan kaynaklanır. Ancak toprak ıslakken büzüşme varsa, kök çürümesi nedeniyle bitki su alamıyor demektir.
Nasıl çoğaltılır?
Gövde çelikleri ile çok kolay çoğaltılır. Kesilen çelik birkaç gün kurutulup nasır bağladıktan sonra kumlu toprağa dikilir.
Destek çubuğu kullanmalı mıyım?
Evet, yarı sarılıcı ve ince yapılı gövdesi nedeniyle büyüdükçe dik durması için bir bambu çubuk veya destek iskelesine ihtiyaç duyar.