Mammillaria napina

Şalgam Köklü Memeli Kaktüs

Genel bakış

Mammillaria napina, Cactaceae (kaktüsgiller) familyasına ait, yavaş büyüyen ve koleksiyoncular arasında oldukça popüler olan özel bir kaktüs türüdür. En belirgin özelliği, gövdesinin altında gizlenen devasa, şalgam benzeri kalın kazık köküdür.

Sınıflandırma ve adlandırma

Tür, ilk kez 1912 yılında botanikçiler Joseph Nelson Rose ve Alwin Berger tarafından tanımlanmıştır 1. Epitet olan "napina", Latince şalgam anlamına gelen "napus" kelimesinden türetilmiştir ve bitkinin etli kazık kök yapısına doğrudan atıfta bulunur.

Doğal yayılış ve habitat

Mammillaria napina, güney Meksika'ya (özellikle Puebla ve Oaxaca eyaletlerine) özgü endemik bir türdür 2. Deniz seviyesinden 1600 ila 2100 metre yükseklikteki yarı kurak vadi tabanlarında, kireçtaşlı topraklarda ve kurak çalılıklarda doğal olarak yetişir.

Görünüm

Bitki, başlangıçta küresel olup yaşlandıkça hafifçe silindirik hale gelen, 5-8 cm yüksekliğinde yeşil-gri bir gövdeye sahiptir. Gövde üzerinde spiral şeklinde dizilmiş tüberküller (memecikler) bulunur. Dikenleri genellikle tarak şeklinde yerleşmiş olup beyazımsı veya sarımsı tonlardadır. İlkbahar sonlarında tepesinde huni şeklinde, parlak pembe ile carmine kırmızısı tonlarında büyük, gösterişli çiçekler açar.

Kültürde bakım

Mammillaria napina, hassas kök sistemi nedeniyle yetiştirilmesi orta derecede zor bir kaktüstür. Büyük kazık kökünü barındıracak kadar derin ancak aşırı nem tutmayan geçirgen bir saksı ve tamamen mineral ağırlıklı kaktüs karışımları tercih edilmelidir. Kış aylarında sulama tamamen kesilmeli ve bitki serin, kuru bir ortamda dinlendirilmelidir.

Sık görülen bakım hataları

En yaygın hata, zengin organik topraklarda yetiştirmek ve aşırı sulamaktır. Bu durum, kalın kazık kökünün hızla çürümesine neden olur. Yetersiz ışık ise gövdenin formsuz uzamasına ve çiçeklenmenin durmasına yol açar.

Kaynaklar

  1. Pilbeam, J. (1999). Mammillaria. Cactus & Succulent Books.
  2. Fitz Maurice, B & Fitz Maurice, W.A. (2013). Mammillaria napina. IUCN Red List of Threatened Species.
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Doğrudan yakıcı yaz güneşinden korunmuş, çok aydınlık ve filtreli güneş alan yerleri sever.

Sulama

12-35 Gün

Kazık kökü çürümeye çok hassastır; toprağı tamamen kurumadan asla sulamayın ve kışın kuru tutun.

Toprak

İyi drenajlı, pomzalı kaktüs toprağı mineral ağırlıklı olmalı

Yüksek oranda ponza ve kum içeren, besince fakir ancak drenajı mükemmel mineral kaktüs toprağı.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Dikenleri batıcıdır ancak toksik madde içermez, evcil hayvanlar için güvenlidir.

Zorluk

Orta

Hassas kök yapısı nedeniyle sulama dengesi iyi ayarlanmalıdır, orta seviye tecrübe gerektirir.

Anavatan

Meksika (Puebla, Oaxaca)

Meksika'nın güneyindeki Puebla ve Oaxaca bölgelerinde, yüksek rakımlı kireçtaşlı kurak düzlüklerde ve yarı çöl çalı ekosistemlerinde doğal yayılış gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mammillaria napina ne kadar sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprağı tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10-14 günde bir) sulanmalıdır. Kış boyunca ise kök çürümesini önlemek için sulama tamamen kesilmelidir.
Bu kaktüsün toprak seçimi nasıl olmalıdır?
Organik madde oranı çok düşük, bol pomza, lav taşı ve nehir kumu içeren, mükemmel drenajlı mineral kaktüs toprağı kullanılmalıdır.
Mammillaria napina doğrudan güneş ışığı sever mi?
Çok parlak, filtrelenmiş güneş ışığını sever. Kavurucu yaz öğleden sonra güneşinden korunmalı, sabah güneşi alan bir yerde tutulmalıdır.
Kök yapısının özelliği nedir?
Toprak altında genişleyen etli ve kalın bir şalgam köküne (kazık kök) sahiptir. Bu kök su depolar ancak neme karşı çok hassastır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Zehirli değildir. Ancak üzerindeki küçük dikenler meraklı kedi ve köpeklerin ağız/pati bölgesine zarar verebileceğinden dikkat edilmelidir.
Ne zaman ve ne renk çiçek açar?
İlkbahar sonu ve yaz başında, gövdenin tepe kısmına yakın yerlerden parlak pembe ile carmine kırmızısı tonlarında büyük çiçekler açar.
Saksı değişimi ne sıklıkla yapılmalıdır?
Yavaş büyüdüğü için 3-4 yılda bir saksı değişimi yeterlidir. Kalın kazık kökü nedeniyle derin saksılar tercih edilmelidir.
Kışın sıcaklık kaç derece olmalıdır?
Kış uykusuna yatabilmesi ve sonraki yıl çiçek açabilmesi için 5°C ile 10°C arasındaki serin ve kuru bir ortamda tutulmalıdır.
Neden büzüşüyor veya yumuşuyor?
Eğer toprak ıslakken yumuşama varsa kök çürümesi başlamıştır. Toprak kuru ve büzüşme varsa susuz kalmıştır; hafifçe sulanmalıdır.
Büyümesini hızlandırmak için gübre verilmeli mi?
Büyüme döneminde (ilkbahar-yaz) düşük azotlu kaktüs gübresi yarı dozda yılda sadece 1-2 kez verilebilir. Aşırı gübreleme bitkiyi çatlatabilir.