Işık
Parlak Dolaylı Işık
Bol miktarda parlak, filtrelenmiş güneş ışığı ister; doğrudan yakıcı öğle güneşinden korunmalıdır.
Referans görsel Matucana aureiflora
Altın Çiçekli Matukana
Genel bakış
Matucana aureiflora, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, basık küre formunda büyüme gösteren nadide ve endemik bir kaktüs türüdür. Doğal yaşam alanlarının darlığı ve insan baskısı nedeniyle nesli tehlike altında (EN) olan bu tür, parlak altın sarısı çiçekleri ve dekoratif diken yapısıyla kaktüs koleksiyoncuları arasında oldukça popülerdir 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
Tür ilk olarak Friedrich Ritter tarafından tanımlanmıştır. Cins adı, Peru'da bu bitkilerin yoğun olarak bulunduğu 'Matucana' kasabasından gelmektedir. Tür epiteti olan 'aureiflora' ise Latince 'altın' (aureus) ve 'çiçek' (flos) kelimelerinin birleşiminden oluşur ve bitkinin göz alıcı sarı çiçeklerine atıfta bulunur 2.
Doğal yayılış ve habitat
Bu kaktüs, Peru'nun Cajamarca bölgesine endemiktir. Genellikle And Dağları'nın 2800 ila 3000 metre yüksekliklerindeki dağlık tropikal bölgelerde, dik ve kayalık yamaçlarda yetişir. Doğal ortamında mineral bakımından zengin, volkanik ve çok hızlı süzülen topraklarda hayat bulur 1.
Görünüm
Gövdesi yeşil ila koyu yeşil renkte, basık küre şeklinde olup yaşlandıkça hafifçe silindirikleşebilir. Gövde üzerinde 11 ila 27 arasında belirgin dilim bulunur. Dikenleri sert, geri kıvrık ve altın-kahverengi tonlarındadır. En belirgin özelliği, ilkbahar ve yaz aylarında tepesinden açan huni şeklindeki, gün ışığında parıldayan altın sarısı çiçekleridir.
Kültürde bakım
Saksı kültüründe kök çürümesine karşı son derece hassastır. Yüksek oranda gözenekli, ponza ve lav taşı ağırlıklı kaktüs karışımları tercih edilmelidir. Büyüme döneminde düzenli fakat kontrollü sulanmalı, kışın ise toprak tamamen kuru tutulmalıdır 2.
Sık görülen bakım hataları
En büyük hata, kış uykusu döneminde bitkiyi sulamak ve yetersiz ışık alan nemli ortamlarda tutmaktır. Bu durum kök çürümesine ve gövdede mantar hastalıklarına yol açar. Ayrıca doğrudan öğle güneşine aniden maruz bırakılması gövdede kalıcı güneş yanıklarına neden olabilir.
Kaynaklar
Sulama
10-30 Gün
Yazın toprak tamamen kuruduktan sonra sulanmalı, kış boyunca ise tamamen kuru tutulmalıdır.
Toprak
Hafif, gözenekli, yüksek drenajlı ponza ve kum karışımlı kaktüs toprağı
Yüksek oranda ponza, perlit ve kum içeren, besince fakir mineral kaktüs karışımı uygundur.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Zehirli değildir ancak sert ve keskin dikenleri nedeniyle çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.
Zorluk
Orta
Kök çürümesine karşı aşırı duyarlı olduğundan sulama konusunda dikkat gerektirir; orta zorluktadır.
Anavatan
Peru (And Dağları, Cajamarca)
Peru'nun Cajamarca bölgesine özgü olan bu tür, And Dağları'nın yüksek kesimlerinde, kayalık yamaçlarda ve dik yarlarda, bol güneş alan dağlık tropikal mikroklimalarda doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Altın Çiçekli Matukana evde kolayca yetişir mi?
Orta zorlukta bir kaktüstür. Doğru, süzek toprak ve kontrollü sulama sağlandığında ev ortamında, özellikle aydınlık pencerelerin önünde başarıyla yetiştirilebilir.
Bu kaktüsü ne sıklıkla sulamalıyım?
Yazın yaklaşık 10 günde bir (toprak tamamen kuruduğunda) sulanmalıdır. Kışın ise soğuk kış uykusu döneminde sulama neredeyse tamamen kesilmelidir.
Hangi saksı harcını kullanmalıyım?
Yüksek drenajlı, standart kaktüs toprağına bolca ponza, lav taşı ve kaba kum karıştırılarak hazırlanan mineral ağırlıklı bir saksı harcı kullanılmalıdır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Matucana aureiflora zehirli bir madde içermez (güvenlidir), ancak sert ve batıcı dikenleri nedeniyle evcil hayvanların erişemeyeceği yerlerde tutulmalıdır.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
İlkbahar ve yaz aylarında bol miktarda parlak ışık almalı ve kışın 5-10°C arasında susuz bir dinlenme dönemi geçirmelidir. Bu soğuk kış uykusu çiçeklenmeyi tetikler.
Ne kadar hızlı büyür?
Yavaş büyüyen bir kaktüs türüdür. Küresel yapısını uzun yıllar korur ve saksısını çok hızlı doldurmaz.
Doğrudan güneşe dayanıklı mıdır?
Parlak ışığı çok sever ancak saksı bitkileri yazın en sıcak saatlerinde doğrudan gelen dik güneş ışınlarından korunmalıdır, aksi takdirde gövdesi yanabilir.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Büyüme hızı yavaş olduğundan 2-3 yılda bir, ilkbahar başında, kökleri saksıyı tamamen doldurduğunda bir boy büyük saksıya alınması yeterlidir.
Kışın soğuğa dayanabilir mi?
Kuru kalmak şartıyla kısa süreliğine 0°C'ye kadar dayanabilir ancak güvenli sınır en az 5°C'dir. Kışın ev içine veya dona karşı korumalı seraya alınmalıdır.
Kök çürümesini nasıl önleyebilirim?
Sadece saksı toprağı tamamen kuruduğunda sulama yaparak, altı delik saksılar kullanarak ve saksı tabağında kesinlikle su biriktirmeyerek kök çürümesini önleyebilirsiniz.