Matucana peruviana

Peru Matukanası

Genel bakış

Matucana peruviana, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, Peru'nun yüksek rakımlı kuru bölgelerine özgü çok yıllık, etli bir çalımsı kaktüs türüdür 1. Genellikle küresel yapısı ve çarpıcı boru şeklinde açan çiçekleriyle bilinir. Ev ortamında ve kaktüs koleksiyonlarında hem estetik görünümü hem de nispeten sınırlı alan kaplaması nedeniyle oldukça popülerdir.

Sınıflandırma ve adlandırma

İlk olarak Peru'nun Matucana kasabası yakınlarında keşfedilen bu cins, adını bu bölgeden almıştır. Matucana peruviana türü, bazen Matucana haynei tür grubunun bir varyetesi veya alt türü olarak da sınıflandırılabilmektedir ancak güncel POWO (Plants of the World Online) taksonomisinde bağımsız bir tür statüsünü korumaktadır 1.

Doğal yayılış ve habitat

Bu kaktüs türü, Güney Amerika kıtasında, Peru'nun And Dağları'nda, özellikle 2000 ila 3000 metre yüksekliklerdeki dik kaya yamaçlarında ve kuru çalılık alanlarda yayılış gösterir 2. Bu bölgelerde çok az organik madde içeren, taşlı ve mineral bakımından zengin topraklarda gelişim gösterir.

Görünüm

Gövdesi küresel ila silindirik yapıda olup, yaşlandıkça dipten hafifçe yavrulayabilir. Gövde üzerinde belirgin kaburgalar ve bu kaburgaların üzerinde sık dizilmiş, grimsi-beyaz veya sarımsı dikenler yer alır. En belirgin özelliği, gövdenin tepesinden açan, parlak kırmızı, turuncu veya koyu pembe tonlarındaki asimetrik (zigomorfik) çiçekleridir 1.

Kültürde bakım

Peru Matukanası, bol miktarda parlak ancak filtrelenmiş ışığa ihtiyaç duyar. Doğrudan yaz güneşinin yakıcı etkilerinden korunmalıdır. Sulama, saksı toprağının tamamen kuruması beklendikten sonra yapılmalıdır. Kış aylarında ise sulama neredeyse tamamen durdurulmalıdır.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata aşırı sulamadır. Ağır, killi ve su tutan topraklar kök çürümesine yol açarak bitkiyi hızla öldürür. Ayrıca, yetersiz havalandırma ve aşırı nemli ortamlar mantar hastalıklarına zemin hazırlar.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO), Royal Botanic Gardens, Kew.
  2. GBIF (Global Biodiversity Information Facility) Database, Matucana peruviana entry.
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Bol miktarda parlak, filtrelenmiş güneş ışığı ister; doğrudan öğle güneşinden korunmalıdır.

Sulama

10-30 Gün

Gelişim döneminde toprak tamamen kuruduktan sonra sulayın; kışın kuru tutun.

Toprak

İyi drenajlı, pomza ve kum karışımlı kaktüs toprağı

Gravel, pomza ve kum içeren, besince fakir ama drenajı çok yüksek mineral topraklar.

Güvenlik

Evcil Hayvan Dostu

Üzerindeki dikenler batıcıdır, evcil hayvanların ve çocukların erişemeyeceği yerde tutulmalıdır.

Zorluk

Orta

Sulama dengesine dikkat edildiğinde orta zorlukta, bakımı keyifli bir kaktüstür.

Anavatan

Güney Amerika, Peru

Peru'nun And Dağları boyunca, yüksek rakımlı kayalık yamaçlarda, kuru vadi tabanlarında ve taşlık kurak çalılık ekosistemlerinde doğal olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Peru Matukanası evde yetiştirilebilir mi?
Evet, ev ortamında, özellikle bol güneş alan bir güney veya batı penceresi önünde çok rahat yetişir. Ancak havadar bir ortam sağlanmalıdır.
Bu kaktüs ne kadar sıklıkla sulanmalıdır?
Yazın yaklaşık 10 günde bir (toprak tamamen kuruduktan sonra), kışın ise neredeyse hiç sulanmamalıdır. Genellikle ayda bir kez hafifçe nemlendirmek yeterlidir.
Matucana peruviana için en iyi toprak karışımı hangisidir?
Bol miktarda pomza, lav taşı ve kaba kum içeren, sadece %20-30 oranında organik madde barındıran çok geçirgen kaktüs toprakları en iyisidir.
Bu kaktüsün zehirli bir özelliği var mıdır?
Hayır, Matucana peruviana zehirli değildir. Ancak üzerindeki batıcı dikenler nedeniyle evcil hayvanlardan ve çocuklardan uzak tutulmalıdır.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
İlkbahar ve yaz aylarında yeterli güneş ışığı alması ve kışın serin (8-10°C) ve kuru bir dinlenme dönemi geçirmesi çiçeklenmeyi teşvik eder.
Peru Matukanası ne kadar büyür?
Yavaş büyüyen bir türdür. Gövdesi genellikle 10-15 cm çapa ve benzer bir yüksekliğe ulaşır, bu yüzden saksıda az yer kaplar.
Kışın kaktüsümü nereye koymalıyım?
Kışın kaktüsünüzü don tehlikesi olmayan, esintisiz ancak serin (yaklaşık 5-10°C) ve aydınlık bir odaya almalısınız.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Saksı değişimi her 2-3 yılda bir, ilkbahar başında, aktif büyüme dönemi başlamadan önce ve sadece kökler saksıyı tamamen doldurduğunda yapılmalıdır.
Kaktüsümün alt kısmı sararıp yumuşuyor, ne yapmalıyım?
Bu durum genellikle aşırı sulamadan kaynaklanan kök çürümesinin belirtisidir. Sulamayı hemen kesin, bitkiyi saksıdan çıkarıp kökleri kontrol edin ve çürük kısımları temizleyin.
Yazın doğrudan güneşe koyabilir miyim?
Doğrudan öğle güneşinin yakıcı ışınları gövdede güneş yanıklarına neden olabilir. Sabah veya akşam güneşini doğrudan alması, öğlen ise filtrelenmiş ışık görmesi daha iyidir.