Işık
Parlak Dolaylı Işık
Doğrudan yakıcı öğle güneşinden korunmuş, çok aydınlık ve filtrelenmiş güneş ışığı alan konumları tercih eder.
Referans görsel Melocactus levitestatus
Türk Kafası Kaktüsü (Melocactus levitestatus)
Genel bakış
Melocactus levitestatus, Cactaceae familyasına ait, tepesinde taşın benzeri bir sefalium (cephalium) geliştiren oldukça özgün bir kaktüs türüdür 1. Melocactus cinsinin diğer üyeleri gibi, bu tür de olgunluğa ulaştığında dikey büyümeyi durdurur ve tüm enerjisini tepesinde yünlü, dikenli bir yapı oluşturmaya harcar. Ev ortamında yetiştirilmesi, hassas kök yapısı ve tropikal sıcaklık gereksinimleri nedeniyle ileri düzey kaktüs severler için uygundur.
Sınıflandırma ve adlandırma
Tür ilk olarak 1973 yılında Buining ve Brederoo tarafından tanımlanmıştır 2. Bilimsel adı olan "levitestatus", pürüzsüz tohum kabuğuna atıfta bulunarak Latince "levis" (pürüzsüz) ve "testatus" (kabuklu) kelimelerinden türetilmiştir.
Doğal yayılış ve habitat
Bu kaktüs, Brezilya'nın doğu ve orta kesimlerindeki kireçtaşı kayalıklarında, geçici kurak tropikal ormanların (Caatinga) açıklıklarında yayılış gösterir 1. Özellikle Bahia, Minas Gerais ve Pernambuco gibi eyaletlerde, genellikle doğrudan kireçtaşı monolitlerinin üzerinde veya ince bir organik toprak tabakasında yetişir.
Görünüm
Gövdesi küresel ila silindirik yapıdadır, genellikle grimsi yeşil renktedir. Belirgin dikey dilimlere (kaburgalara) sahiptir. Areollerinden çıkan dikenleri güçlü, hafifçe kavisli ve grimsi kahverengidir. Bitki olgunlaştığında, tepesinde kırmızımsı yün ve kıllardan oluşan silindirik bir sefalium gelişir. Sefalium içinden küçük pembe çiçekler ve ardından parlak kırmızı meyveler oluşur 2.
Kültürde bakım
Melocactus levitestatus, çöl kaktüslerinin aksine, tropikal kökenli olduğundan tamamen kuru kalmayı sevmez. Sıcak aylarda toprağı kurudukça sulanmalı, kışın ise sıcaklıkların yüksek tutulması şartıyla sulama azaltılmalıdır. Asla 12°C'nin altındaki sıcaklıklara maruz bırakılmamalıdır.
Sık görülen bakım hataları
En büyük hata, kışın soğuk ortamda aşırı sulamaktır. Bu durum köklerin hızla çürümesine yol açar. Ayrıca sefalium oluştuktan sonra saksı değişimi yapmaktan kaçınılmalıdır, zira olgun bitkilerin kök sistemi çok hassastır.
Kaynaklar
Sulama
10-25 Gün
Yaz aylarında toprak kurudukça sulanmalı, kışın ise köklerin tamamen kurumaması için hafif nemlendirme şeklinde seyrek sulanmalıdır.
Toprak
İyi drenajlı, mineralce zengin, pomza ve kum karışımlı kaktüs toprağı
Yüksek drenajlı, kireçtaşı parçaları, pomza ve az miktarda yaprak çürüntüsü içeren mineral ağırlıklı karışımları sever.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Gövdesindeki güçlü dikenler fiziksel yaralanmalara neden olabilir. Evcil hayvanlar için zehirli değildir ancak dikenleri zarar verebilir.
Zorluk
Zor
Hassas kök yapısı ve tropikal sıcaklık/nem isteği nedeniyle bakımı zordur; kaktüs konusunda deneyim gerektirir.
Anavatan
Brezilya (Bahia, Minas Gerais, Pernambuco, Mato Grosso)
Brezilya'nın kurak tropikal bölgelerinde, özellikle Caatinga bitki örtüsünün hakim olduğu alanlarda kireçtaşı kayalıkları üzerinde ve dik yamaçlarda doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Melocactus levitestatus ev ortamında yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak kışın yüksek sıcaklık (en az 12°C) ve yüksek ışık sağlamak şartıyla evde bakılabilir. Soğuk esintilerden korunmalıdır.
Kafasındaki renkli yapı (sefalium) ne zaman çıkar?
Sefalium kaktüs yaklaşık 10-15 yaşlarına gelip olgunluğa eriştiğinde tepesinde oluşmaya başlar. Sefalium oluştuktan sonra kaktüsün gövdesi artık büyümez.
Sefalium oluştuktan sonra saksı değişimi yapılır mı?
Sefalium oluştuktan sonra saksı değişiminden kesinlikle kaçınılmalıdır. Olgun bitkiler kök rahatsızlıklarına karşı son derece hassastır ve kolayca ölebilirler.
Kışın tamamen susuz mu bırakılmalıdır?
Hayır. Çöl kaktüslerinin aksine Melocactus kökleri kışın tamamen kurursa ölür. Kışın 3-4 haftada bir toprağı hafifçe nemlendirmek gerekir.
Hangi toprak karışımını tercih eder?
Bol pomza, lav taşı, kaba kum ve az miktarda kireçtaşı kırığı içeren, organik madde oranı çok düşük ve mükemmel drenajlı bir toprak tercih edilmelidir.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Zehirli kimyasallar içermez, ancak sert ve sivri dikenleri evcil hayvanlar ve çocuklar için fiziksel yaralanma riski oluşturur.
Neden Melocactus kaktüsümün alt kısmı sararıp çürüyor?
Bu durum genellikle aşırı sulama veya kışın soğukta kalma (soğuk-ıslak kombinasyonu) nedeniyle oluşan kök ve gövde çürümesidir.
Melocactus levitestatus ne kadar hızlı büyür?
Büyüme hızı oldukça yavaştır. Tohumdan sefalium aşamasına gelmesi uzun yıllar alır.
Çiçekleri nasıldır ve ne zaman açar?
Çiçekler sadece olgun sefaliumun içinden çıkar. Küçük, pembe renkli ve tüp şeklindedirler; yaz aylarında açarlar.
Yazın doğrudan dışarıda güneş altında bakılabilir mi?
Çok şiddetli öğle güneşi bitkiyi yakabilir. Yarı gölgeli veya tül arkasından güçlü ışık alan bir dış mekanda çok mutlu olur.