Işık
Parlak Dolaylı Işık
Bol parlak ve filtrelenmiş ışık ister; yakıcı öğle güneşinden korunmalıdır.
Referans görsel Melocactus matanzanus
Cüce Kafalı Kavun Kakbüsü
Genel bakış
Melocactus matanzanus, kaktüs dünyasının en sıra dışı üyelerinden biridir. Gelişimini tamamladığında tepesinde oluşan 'sefalium' (cephalum) adı verilen renkli, şapka benzeri tüylü yapı sayesinde kolayca tanınır. Ev ortamında yetiştirilebilen en küçük Melocactus türü olması sebebiyle hobiciler arasında oldukça popülerdir 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
Cactaceae familyasının Melocactus cinsine aittir. Bilimsel adı, ilk keşfedildiği Küba'nın Matanzas eyaletinden gelmektedir. Yaygın olarak 'Cüce Kafalı Kavun Kaktüsü' veya 'Kızıl Şapkalı Kaktüs' olarak anılır. İlk kez Léon tarafından 1934 yılında botanik dünyasına tanıtılmıştır 2.
Doğal yayılış ve habitat
Küba'ya endemik bir türdür. Özellikle Matanzas eyaleti çevresindeki kuru tropikal çalılıklarda ve serpantin kayalıkların üzerinde doğal olarak yetişir 1. Aşırı sıcak ve dönemsel olarak kurak geçen mikroklimalara mükemmel uyum sağlamıştır.
Görünüm
Gövdesi küre biçimli, açık yeşil tonlarında ve genellikle 8-10 cm çapındadır. Üzerinde 8 ila 10 adet belirgin dilim (nervür) bulunur. Gelişiminin zirvesinde, tepesinde turuncu-kırmızı renkli, yoğun dikenler ve tüylerden oluşan silindirik sefalium gelişir. Sefalium oluştuktan sonra bitkinin ana gövdesi büyümeyi durdurur; sadece sefalium uzamaya devam eder 2. Bu yapı içinden küçük pembe çiçekler açar.
Kültürde bakım
Diğer kaktüslerin aksine, tropikal kökenli olduğu için kışın aşırı soğuklara ve don olaylarına karşı tamamen savunmasızdır. Sıcaklığın 10°C derecenin altına düşmemesi gerekir. Aydınlık, bol filtrelenmiş güneş alan yerleri sever. Büyüme mevsiminde toprağı tamamen kurumadan hafif nemli tutulmalı, kışın ise sulama minimuma indirilmelidir 1.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata kışın aşırı sulama yapılması ve bitkinin 8°C altındaki soğuk hava akımlarına maruz bırakılmasıdır. Bu durum kök ve gövde çürümesine yol açar. Ayrıca sefalium oluştuktan sonra bitkinin saksısının değiştirilmesi köklere zarar verebilir.
Kaynaklar
Sulama
8-20 Gün
Büyüme döneminde toprağı hafifçe kuruyunca sulayın; kışın sulamayı çok azaltın.
Toprak
İyi drenajlı, pomza ve kum karışımlı alkali mineral toprak
Bol gözenekli, kireçli taş ve pomza içeren drenajı mükemmel mineral toprak.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Toksik değildir ancak üzerindeki sert dikenler çocuk ve evcil hayvanlar için batma riski taşır.
Zorluk
Orta
Kış sıcaklığı kontrolü ve hassas sulama rutini nedeniyle orta zorluktadır.
Anavatan
Küba (Matanzas)
Küba'nın kuzeyindeki Matanzas bölgesine özgü, dar bir alanda yayılış gösteren endemik bir kaktüstür. Doğal ortamında serpantin topraklarda ve kurak tropikal çalılıklarda yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Melocactus matanzanus ev ortamında bakılabilir mi?
Evet, kompakt boyutu sayesinde evde, özellikle güney veya batı cepheli bol ışık alan pencerelerin önünde başarıyla yetiştirilebilir.
Tepesindeki kırmızı şapka (sefalium) ne zaman oluşur?
Bitki genellikle 5 ila 7 yaş arasına ulaşıp olgunlaştığında tepesinde sefalium üretmeye başlar.
Şapka oluştuktan sonra kaktüs büyümeye devam eder mi?
Yeşil gövdenin büyümesi tamamen durur. Bu aşamadan sonra sadece tepedeki renkli sefalium dikey olarak uzamaya devam eder.
Ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprak kurudukça (yaklaşık 8 günde bir), kışın ise sadece bitkinin büzüşmesini önleyecek kadar çok az miktarda sulanmalıdır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Zehirli (toksik) değildir; ancak üzerindeki keskin dikenler evcil hayvanların patilerine veya burnuna zarar verebilir.
Kışın kaç derece sıcaklığa dayanabilir?
Tropikal bir tür olduğu için soğuğa dayanıksızdır. Sıcaklığın minimum 10°C derecede tutulması önerilir.
Nasıl bir toprak karışımı kullanılmalıdır?
Pomza, lav taşı ve kaba kum oranı yüksek, mükemmel drenajlı mineral kaktüs toprakları kullanılmalıdır.
Çiçekleri ne renktir?
Kırmızı şapkanın (sefalium) arasından küçük, parlak pembe renkli çiçekler açar.
Saksısı ne zaman değiştirilmelidir?
Yalnızca sefalium oluşmadan önceki gençlik döneminde, kökler saksıyı tamamen doldurduğunda ilkbaharda değiştirilmelidir.
Neden gövdede yumuşama meydana gelir?
Gövdede yumuşama genellikle aşırı sulama veya düşük kış sıcaklıkları nedeniyle kök çürümesinin başladığını gösterir.