Işık
Parlak Dolaylı Işık
Günde en az 4-6 saat filtrelenmiş parlak güneş ışığı almalıdır, yakıcı öğle güneşinden korunmalıdır.
Referans görsel Melocactus neryi
Melokaktüs Neryi
Genel bakış
Melocactus neryi, Cactaceae familyasına ait, tepesinde taşıdığı kırmızımsı 'sefalium' adı verilen yünlü ve dikenli yapı ile tanınan, küresel formlu tropikal bir kaktüs türüdür 1. Melocactus cinsi üyeleri, olgunluğa eriştiklerinde gövde büyütmeyi durdurur ve tüm enerjilerini çiçeklenme ile meyve vermeyi üstlenen bu sefalium yapısını geliştirmeye harcarlar.
Sınıflandırma ve adlandırma
İlk kez 1901 yılında K. Schumann tarafından tanımlanan tür, Melocactus cinsinin tipik morfolojik özelliklerini gösterir 1. Bilimsel adı olan neryi, bitki toplayıcısı ve kaşiflerin anısına ithafen verilmiştir. Halk arasında genellikle 'Kavuk Kaktüsü' veya 'Türk Kafası Kaktüsü' grubunun nadide bir üyesi olarak anılır.
Doğal yayılış ve habitat
Bu tür Güney Amerika kökenlidir; özellikle Brezilya'nın kuzey bölgeleri (Amazonas, Roraima), Venezuela ve Surinam'da yayılış gösterir 2. Kuru çöl kaktüslerinin aksine, nemli tropikal iklim kuşağındaki granit kaya çatlaklarında, geçirimli kumlu topraklarda ve savan açıklıklarında yetişir.
Görünüm
Gövdesi küre veya hafifçe basık küre şeklinde olup, genellikle 10-15 cm çapa ulaşır. Üzerinde 10 ila 15 adet belirgin dilim (kaburga) bulunur. Areollerden çıkan dikenleri hafif kıvrık ve kahverengimsidir. Olgunlaştığında tepesinde oluşan sefalium, turuncu-kırmızı yün ve dikensi kıllarla kaplıdır 2. Buradan küçük pembe çiçekler ve parlak kırmızı meyveler çıkar.
Kültürde bakım
Melocactus neryi, standart çöl kaktüslerinden farklı olarak don olaylarına karşı tamamen hassastır ve minimum 10-12°C sıcaklık talep eder. Büyüme mevsiminde toprağı kurudukça sulanmalı, kışın ise tamamen kuru bırakılmamalı, hafif nemli tutulmalıdır. Filtreli parlak ışık veya sabah güneşi gelişimi için idealdir.
Sık görülen bakım hataları
En büyük hata aşırı sulama veya tamamen kuru bırakmadır. Tropikal bir tür olduğundan, uzun süreli susuzluk kök kaybına yol açarken, drenajı bozuk saksılarda biriken su kök çürümesini tetikler.
Kaynaklar
- World Flora Online, Melocactus neryi K.Schum. (http://www.worldfloraonline.org) ↩
- Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew (https://powo.science.kew.org) ↩
Sulama
10-25 Gün
Toprağı tamamen kurumaya yakınken sulayın. Kışın sulamayı azaltın ancak toprağı kupkuru bırakmayın.
Toprak
İyi drenajlı, pomza ve ince kum karışımlı asidik kaktüs toprağı
Yüksek drenajlı, pomza ve kum içeren, hafif asidik kaktüs karışımlarını tercih edin.
Güvenlik
Evcil Hayvan Dostu
Zehirli değildir ancak keskin ve sert dikenleri nedeniyle evcil hayvanlardan ve çocuklardan uzak tutulmalıdır.
Zorluk
Orta
Sıcaklık ve nem hassasiyeti nedeniyle kaktüs bakımında orta düzey deneyim gerektirir.
Anavatan
Güney Amerika (Brezilya, Venezuela, Surinam, Guyana)
Brezilya'nın kuzey eyaletleri, Venezuela ve Surinam'daki tropikal savanlarda, granit kaya yüzeylerinde ve yarı nemli açık alanlarda doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Melocactus neryi evde yetiştirilebilir mi?
Evet, yeterli ışık ve sıcaklık sağlandığında ev ortamında yetiştirilebilir. Kışın soğuk rüzgarlardan korunmalıdır.
Sefalium nedir ve ne zaman oluşur?
Sefalium, bitkinin tepesindeki yünlü, turuncu-kırmızı şapkadır. Bitki olgunluğa (genellikle 6-10 yıl) ulaştığında oluşur.
Sefalium oluştuktan sonra kaktüs büyümeye devam eder mi?
Hayır, yeşil gövdenin büyümesi durur. Tüm büyüme enerjisi yalnızca sefaliumun yükselmesine ve çiçeklenmeye harcanır.
Ne sıklıkla sulamalıyım?
Yazın toprak kurudukça (yaklaşık 10 günde bir) sulayın. Kışın ise toprağın tamamen kupkuru kalmasını önleyecek şekilde seyrek sulayın.
En uygun toprak karışımı hangisidir?
Kireçsiz, hafif asidik, bol pomza ve dere kumu içeren geçirgen kaktüs toprağı kullanılmalıdır.
Kışın sıcaklık ne kadar olmalıdır?
Bu kaktüs tropikaldir; sıcaklığın kesinlikle 10°C'nin altına düşmemesi gerekir. İdeal kış oda sıcaklığı 15°C civarıdır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Toksik madde içermez, yani zehirli değildir. Ancak sert ve keskin dikenleri fiziksel yaralanmalara sebep olabilir.
Saksısını ne sıklıkla değiştirmeliyim?
Kökleri çok hassastır. Gençken 2-3 yılda bir, sefalium oluştuktan sonra ise köklere zarar vermemek için neredeyse hiç değiştirmemelisiniz.
Neden sararıyor veya yumuşuyor?
Yumuşama genellikle aşırı sulama veya kök çürümesinin belirtisidir. Sulamayı hemen kesin ve toprağı kontrol edin.
Çiçekleri ne renktir?
Sefaliumun içinden çıkan çok küçük, pembe veya eflatun renkli çiçekleri vardır. Çiçeklerden sonra parlak kırmızı meyveler oluşur.