Işık
Tam Güneş
Tam gün doğrudan güneş ışığı ve yoğun ışık ister; gölgede mavi rengini ve formunu kaybeder.
Referans görsel Melocactus pachyacanthus
Mavi Melokaktus
Genel bakış
Melocactus pachyacanthus, Cactaceae familyasının en dikkat çekici ve estetik açıdan en çok aranan üyelerinden biridir. Gövdesinin kendine has yoğun mavi-gri buğulu rengi ve olgunlaştığında tepesinde oluşturduğu kırmızımsı "sefalyum" (cephalium) adı verilen kadifemsi yapı ile tanınır.
Sınıflandırma ve adlandırma
Kaktüsün tür adı olan pachyacanthus, Latince "kalın dikenli" anlamına gelir ve bitkinin gövdesini süsleyen güçlü, kalın dikenlere atıfta bulunur 1. Melocactus cinsi içerisinde, gövde renginin yoğun glokoz (mavi-yeşil mumsu tabaka) yapısı nedeniyle kolayca ayırt edilir.
Doğal yayılış ve habitat
Bu tür, Brezilya'nın kuzeydoğu eyaletlerine (özellikle Bahia ve Minas Gerais) endemiktir 2. Kurak, kireçtaşı kayalıkları ve mevsimsel olarak kurak tropikal çalılıklardan (Caatinga) oluşan habitatlarda, doğrudan güneş altında yetişir. Doğal ortamındaki yaşam alanı daralması ve kaçak toplama nedeniyle IUCN Kırmızı Listesi'nde "Tehlikede" (EN) statüsündedir.
Görünüm
Gövdesi küresel ila kısa sütunsu yapıda olup, 15-30 cm yüksekliğe ve 20 cm çapa ulaşabilir. Üzerinde 9 ila 11 adet belirgin dilim (kaburga) yer alır. Gençken soluk mavi olan buğulu renk, olgunlaştıkça belirginleşir. Tepe kısmında oluşan sefalyum, beyaz yünler ve kırmızı-pembe sert kıllarla kaplıdır. Bu yapı olgunlaştıktan sonra kaktüsün gövde büyümesi durur ve tüm enerji çiçeklenme ile meyve üretimine harcanır.
Kültürde bakım
Kültürde en zorlu kaktüslerden biridir. Kış aylarında kesinlikle 10°C altındaki sıcaklıklara maruz bırakılmamalıdır 1. Tam gün doğrudan güneş ışığı ve mükemmel drenajlı, mineral ağırlıklı bir toprak karışımı ister. Sulama, saksı harcı tamamen kuruduktan sonra yapılmalıdır.
Sık görülen bakım hataları
En yaygın hata, kışın aşırı sulama yapılması ve bitkinin soğuk esintilere maruz bırakılmasıdır. Melocactus türleri kök çürümesine karşı son derece hassastır; kök sistemi zarar gördüğünde bitkiyi kurtarmak neredeyse imkansızdır.
Kaynaklar
Sulama
10-30 Gün
Yazın toprak tamamen kurudukça derinlemesine sulayın. Kışın ise köklerin kurumayacağı kadar çok az su verin.
Toprak
Maksimum drenajlı, bol mineralli, pomza ve kum karışımlı kaktüs toprağı
Kireçtaşı kırıkları, pomza, lav taşı ve az miktarda steril torf içeren, drenajı maksimum seviyede toprak tercih edin.
Güvenlik
Evcil Hayvanlar İçin Riskli
Gövdesini kaplayan kalın ve sert dikenler mekanik yaralanmalara neden olabilir. Çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerlerde sergilenmelidir.
Zorluk
Zor
Zor seviyededir. Kış soğuklarına ve aşırı sulamaya karşı toleransı sıfırdır; deneyimli yetiştiriciler için uygundur.
Anavatan
Brezilya
Brezilya'nın kuzeydoğusundaki Bahia ve Minas Gerais bölgelerine özgüdür. Genellikle kireçtaşı kayalıklarının üzerindeki sığ topraklarda, kurak tropikal Caatinga bitki örtüsü kuşağında, kavurucu güneş altında doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Melocactus pachyacanthus ev ortamında yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak çok yüksek ışık ve sıcaklık gereksinimi vardır. Güney cepheli, bol güneş alan pencerelerin önü veya güneye bakan camlı balkonlar evde bakımı için en uygun yerlerdir.
Bu kaktüsü ne sıklıkla sulamalıyım?
Yazın saksı toprağı tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10 günde bir) sulayın. Kışın ise ayda bir kez, sadece köklerin tamamen kuruyup ölmesini engelleyecek kadar az miktarda su verin.
Kışın minimum kaç derece sıcaklığa dayanabilir?
Melocactus türleri soğuğa hiç dayanıklı değildir. Sıcaklığın 10°C'nin altına düşmesine kesinlikle izin verilmemelidir; aksi takdirde gövdede lekeler oluşur veya bitki çürür.
Toprak seçimi nasıl olmalıdır?
Sıradan topraklar bu kaktüs için ölümcüldür. Pomza, lav taşı, kireçtaşı kırığı ve nehir kumu ağırlıklı, organik madde oranı son derece düşük kaktüs karışımları kullanılmalıdır.
Tepesindeki şapka (sefalyum) ne zaman oluşur?
Bitki yaklaşık 10-15 yaşlarına gelip olgunlaştığında tepesinde sefalyum adı verilen renkli şapkayı oluşturur. Bu aşamadan sonra mavi gövde büyümesi durur.
Mavi rengini nasıl koruyabilirim?
Mavi-gri buğulu renk kaktüsün kendini güneşten korumak için ürettiği mumsu bir tabakadır. Bu rengi korumak ve geliştirmek için bitkinin günde en az 6 saat doğrudan güneş alması gerekir.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Yalnızca ilkbaharda ve bitki saksısını tamamen doldurduğunda yapılmalıdır. Sefalyum oluştuktan sonra kökler çok hassaslaştığı için saksı değişiminden kaçınmak en doğrusudur.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Bitkinin özsuyu zehirli kabul edilir ve kalın, sert dikenleri evcil hayvanlar ile çocuklar için ciddi fiziksel yaralanma riski taşır.
Büyüme hızı nasıldır?
Oldukça yavaş büyüyen bir kaktüstür. Tohumdan olgunluğa ve sefalyum oluşturma aşamasına gelmesi uzun yıllar alır.
Çiçekleri ne renktir ve nerede açar?
Küçük, pembe-kırmızımsı çiçekleri doğrudan tepe kısmındaki tüylü sefalyumun içinden çıkar ve ardından yine pembe renkli, biber benzeri meyveler verir.