Işık
Parlak Dolaylı Işık
Doğrudan yakıcı öğle güneşinden korunan, parlak ve filtrelenmiş güneş ışığı idealdir.
Referans görsel Melocactus violaceus
Kavun Kaktüsü
Genel bakış
Melocactus violaceus, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, tepesinde taşıdığı kendine has pembe-mor renkli sefalyumu (cephalium) ile tanınan, yavaş büyüyen, nadide bir sukulent çalı formlu kaktüs türüdür. Klasik kaktüslerin aksine, olgunlaştığında büyüme şeklini tamamen değiştirerek tepesinde çiçek ve meyve taşıyan yünlü bir yapı geliştirir 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
İlk olarak Alman botanikçi Pfeiffer tarafından tanımlanan tür, Melocactus cinsinin en küçük üyelerinden biridir. Bilimsel adındaki violaceus sıfatı, bitkinin tepesindeki sefalyumdan çıkan meyvelerin ve bazen de çiçeklerin belirgin menekşe/mor tonlarına atıfta bulunur 2.
Doğal yayılış ve habitat
Bu kaktüs türü Brezilya'nın doğu kıyılarına (özellikle Bahia, Espírito Santo, Minas Gerais, Rio de Janeiro ve Sergipe eyaletlerine) endemiktir 1. Genellikle kıyı şeridindeki kumul düzlükleri, çalılık 'restinga' habitatları ve dönemsel olarak kurak tropikal ormanların açık alanlarında, kuvarsit kumlar üzerinde yayılış gösterir 3.
Görünüm
Gövdesi küremsi veya hafif basık küre formunda olup koyu yeşil renklidir. Genellikle 5 ila 15 cm çapında kalır ve üzerinde belirgin, keskin 9-15 kaburga bulunur. Areollerden çıkan dikenleri kısa ve gövdeye doğru hafifçe kavislidir. Bitki olgunlaştığında (yaklaşık 6-10 yaşlarında), tepesinde beyaz tüyler ve pembe-mor kıllarla kaplı, silindirik bir sefalyum yapısı oluşturur 2.
Kültürde bakım
Melocactus violaceus, diğer çöl kaktüslerine kıyasla daha tropikal bir bakım ister. Aktif büyüme döneminde toprağının tamamen kurumasına izin verilmeden, ancak aşırı çamurlaşma önlenerek sulanmalıdır. Kışın sulama azaltılmalı fakat köklerin tamamen kuruması engellenmelidir. Yüksek drenajlı, asidik karakterli kumlu harçları sever 3.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, kış aylarında bitkiyi tamamen susuz bırakmak veya 10°C altındaki soğuk hava akımlarına maruz bırakmaktır. Diğer kaktüslerin aksine, Melocactus türleri kök sistemlerinin tamamen kuruması durumunda kök kaybı yaşar ve bir daha toparlanamaz. Aşırı sulama ise doğrudan taban çürümesine neden olur.
Kaynaklar
Sulama
10-25 Gün
Yazın toprak kurudukça sulayın; kışın köklerin kurumaması için hafif nemli tutun.
Toprak
İyi drenajlı, kumlu, hafif asidik humuslu kaktüs karışımı
Mükemmel drenajlı, kuvars kumu ve yaprak çürüntüsü içeren hafif asidik karışım.
Güvenlik
Evcil Hayvanlar İçin Riskli
Dikenleri batıcıdır; evcil hayvanların ve çocukların erişemeyeceği yerlerde tutulmalıdır.
Zorluk
Orta
Orta zorlukta; kışın sıcaklık ve nem dengesini korumak hassasiyet gerektirir.
Anavatan
Brezilya (Doğu Kıyıları)
Brezilya'nın doğu kıyı şeridinde yer alan restinga adı verilen kumlu plaj habitatlarında, kuvarsit kumullar ve kurak tropikal çalı alanlarında doğal olarak yayılış gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Melocactus violaceus ev ortamında kolayca büyür mü?
Orta zorlukta bir bitkidir. Kışın 10°C altına düşmeyen sıcaklık ve tamamen kurumayan bir toprak sağlandığı sürece ev ortamında başarıyla bakılabilir.
Sefalyum (tepedeki şapka) ne zaman oluşur?
Bitki yaklaşık 6 ila 10 yaşlarına ulaşıp olgunlaştığında tepesinde yünlü sefalyum yapısı oluşmaya başlar. Sefalyum oluştuktan sonra kaktüs gövdesi artık büyümez.
Kışın tamamen susuz mu bırakılmalıdır?
Hayır, diğer kaktüslerin aksine Melocactus kökleri tamamen kurursa ölür. Kışın da toprak tamamen kurumadan hafif nemlendirme şeklinde sulama yapılmalıdır.
Hangi toprak karışımı kullanılmalıdır?
Bolca kuvars kumu, perlit ve ponza içeren, hafif asidik humuslu ve çok iyi drenajlı kaktüs toprağı kullanılmalıdır.
Melocactus violaceus evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kaktüsün kendisi toksik olmasa da, batıcı keskin dikenleri evcil hayvanlar için mekanik zarar verme riski taşır ve yenmesi halinde sindirim sistemini tahriş edebilir.
Ne kadar güneş ışığına ihtiyaç duyar?
Bol miktarda parlak, filtrelenmiş güneş ışığı ister. Kavurucu yaz öğle güneşinden korunması gövdede yanıkları önler.
Saksısı ne sıklıkla değiştirilmelidir?
Kök sistemi küçük olduğundan sık saksı değişimi istemez. Sefalyum oluştuktan sonra büyümesi durduğu için çok nadiren saksı değişimi yapılmalıdır.
Çiçekleri ne renktir ve ne zaman açar?
Yaz aylarında sefalyumun içinden küçük, pembe-mor renkli çiçekler açar. Çiçekleri takiben küçük, parlak pembe meyveler oluşur.
Büyüme hızı nasıldır?
Oldukça yavaş büyüyen bir türdür. Tohumdan sefalyum oluşturma aşamasına gelmesi uzun yıllar alır.
Kışın minimum kaç derece sıcaklıkta kalmalıdır?
Sıcaklık kesinlikle 10°C'nin altına düşmemelidir. İdeal kış sıcaklığı 12°C - 15°C civarındadır; don olaylarına karşı tamamen hassastır.