Opuntia gosseliniana

Mor Dikenli İncir

Genel bakış

Opuntia gosseliniana, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, halk arasında menekşe rengine çalan gövdesiyle bilinen göz alıcı bir kaktüs türüdür 1. Kurak çöl şartlarına mükemmel uyum sağlayan bu sukulent çalı, özellikle güneş ışığı altında aldığı morumsu renk tonlarıyla peyzajlarda ve koleksiyonlarda popüler bir yere sahiptir.

Sınıflandırma ve adlandırma

Tür, ilk kez botanik literatüründe Opuntia gosseliniana olarak tanımlanmıştır 2. Opuntia basilaris ve Opuntia macrocentra gibi diğer mor kaktüs türleriyle yakın akrabadır. Bazı taksonomistler tarafından Opuntia macrocentra varyetesi olarak da sınıflandırılmıştır. Türkçe'de mor gövdesi ve uzun dikenleri nedeniyle 'Mor Dikenli İncir' veya 'Violet Prickly Pear' olarak adlandırılır.

Doğal yayılış ve habitat

Bu tür, özellikle Kuzey Amerika'nın kurak bölgelerine endemiktir 1. Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatısındaki Arizona eyaleti ile Meksika'nın Sonora, Baja California ve Sinaloa bölgelerinde doğal olarak yetişir. Kayalık yamaçlarda, çöl düzlüklerinde ve kuru çalılıklarda, deniz seviyesinden yüksek, güneş alan kurak habitatlarda yayılış gösterir.

Görünüm

Opuntia gosseliniana, dik büyüyen, çok dallı, çalı formunda bir kaktüstür. Gövde bölümleri (pedler) yuvarlak ila ters yumurta şeklindedir ve yoğun güneş ışığı veya soğuk stresi altında belirgin bir mor-eflatun renk alır 2. Areollerden çıkan uzun, esnek, grimsi veya kahverengimsi dikenler kaktüse vahşi bir görünüm kazandırır. Bahar aylarında pedlerin üst kenarlarında parlak sarı, ortası bazen kırmızımsı olan büyük çiçekler açar.

Kültürde bakım

Tam güneş alan, açık alanlar veya bol ışıklı pencereler bu kaktüs için idealdir. Süzek, mineral yönünden zengin kumlu toprakları tercih eder. Aşırı sulamadan kaçınılmalı, toprak tamamen kurumadan su verilmemelidir. Kışın ise sulama neredeyse tamamen kesilmelidir.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, drenajı yetersiz saksı kullanmak ve aşırı sulamadır. Bu durum kök ve gövde çürümesine yol açar 1. Ayrıca yetersiz ışık alan ortamlarda bitki mor rengini kaybederek yeşile döner ve formsuz uzar (etiyolasyon).

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO). Kew Science. 'Opuntia gosseliniana' maddesi.
  2. International Plant Names Index (IPNI). 'Opuntia gosseliniana' taksonomisi.
Işık

Tam Güneş

Gövdesinin mor rengini koruyabilmesi için gün boyu doğrudan ve filtrelenmemiş güneş ışığı almalıdır.

Sulama

10-30 Gün

Toprak tamamen kurumadan sulamayın; kış boyunca ise sadece buruşmayı önleyecek kadar, çok nadir sulayın.

Toprak

İyi drenajlı, kumlu ve çakıllı kaktüs toprağı

Pomza, lav taşı ve ince çakıl içeren, su tutmayan, son derece geçirgen kaktüs toprağı kullanın.

Güvenlik

Temas/Yutma Riski

Uzun dikenlerin yanı sıra gözle zor görülen, cilde batan glochid adı verilen mikro dikenler içerir. Evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

Zorluk

Kolay

Doğru toprak ve bol güneş sağlandığında neredeyse hiç bakım istemeyen, son derece dayanıklı bir türdür.

Anavatan

Kuzey Amerika (Güneybatı ABD ve Meksika)

Sonora Çölü başta olmak üzere Arizona'nın güney kesimlerinde ve Meksika'nın Sonora ile Baja California eyaletlerindeki kurak, taşlı yamaçlarda ve çöl düzlüklerinde doğal olarak yayılış gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Opuntia gosseliniana kaktüsüm neden morarmıyor?
Bitkinizin morarması için doğrudan ve güçlü güneş ışığına (veya kışın hafif soğuk stresine) ihtiyacı vardır. Yetersiz ışık alan gölge ortamlarda kaktüs yeşile döner.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kimyasal olarak ciddi bir zehirliliği olmasa da, üzerindeki görünmez mikro dikenler (glochidler) evcil hayvanların patilerine, ağızlarına ve dillerine saplanarak ciddi acı ve tahrişe neden olabilir.
Mor Dikenli İncir ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yazın toprak tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10 günde bir) derinlemesine sulayın. Kışın ise ayda bir kez sulamak veya hiç sulamamak yeterlidir.
Saksıda yetiştirmek için hangi toprak seçilmelidir?
Sıradan bahçe toprağı kullanılmamalıdır. Pomza, lav taşı, kum ve az miktarda torf içeren, su süzme kapasitesi çok yüksek özel kaktüs toprakları tercih edilmelidir.
Opuntia gosseliniana ev içinde bakılabilir mi?
Evet, ancak sadece günde en az 6 saat doğrudan güneş alan, güneye bakan pencere önlerinde sağlıklı kalabilir. Aksi takdirde ince ve verimsiz uzar.
Mor kaktüsümün çiçek açmasını nasıl sağlayabilirim?
İlkbaharda sarı çiçekler açması için kaktüsün kışın soğuk (ancak don olmayan) ve kuru bir dinlenme dönemi geçirmesi, yazın ise tam güneş alması gerekir.
Çoğaltılması nasıl yapılır?
İlkbahar veya yaz aylarında olgun bir gövde dilimini (ped) eklem yerinden kesip birkaç gün yarasının kurumasını bekledikten sonra kumlu toprağa dikerek kolayca çoğaltabilirsiniz.
Kışın balkonda bırakabilir miyim?
Hafif donlara (-5°C'ye kadar) kuru kalması şartıyla dayanabilir. Ancak sert ve nemli kış şartlarında kök çürümesini önlemek için içeriye alınması önerilir.
Mikro dikenler (glochidler) elime batarsa nasıl çıkarırım?
Glochidleri çıkarmak için cildinize cımbız uygulayabilir veya batan bölgeye ağda bandı/koli bandı yapıştırıp çekerek mikro dikenleri temizleyebilirsiniz.
Büyüme hızı nasıldır ve saksısı ne zaman değiştirilmelidir?
Yavaş ila orta hızda büyür. Kökler saksının altındaki deliklerden çıkmaya başladığında, genellikle 2-3 yılda bir, ilkbahar başında saksı değişimi yapılmalıdır.