Işık
Tam Güneş
Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı alan tam güneşli konumlar idealdir.
Referans görsel Opuntia excelsa
Yüksek Kaynanadili
Genel bakış
Opuntia excelsa, Cactaceae (kaktüsgiller) familyasının Opuntia cinsine ait, ağaçsı büyüme formu ve anıtsal boyutuyla dikkat çeken nadir bir kaktüs türüdür. Bu tür, alışılagelmiş çalımsı kaynanadili türlerinden farklı olarak, tek bir ana gövde üzerinde yükselen devasa yapısıyla adeta bir ağaç silueti çizer.
Sınıflandırma ve adlandırma
İlk kez botanik literatüründe net bir şekilde tanımlanan tür, latince "excelsa" (yüksek, yüce) sıfatını ağaçsı boyu nedeniyle almıştır 1. Taksonomik olarak Opuntia cinsinin en büyük üyelerinden biri olup, alt familyası olan Opuntioideae içerisinde sınıflandırılır.
Doğal yayılış ve habitat
Meksika'nın kuru çalı ormanları, yaprak döken tropikal kuru ormanlar ve çöl geçiş bölgelerinde endemik olarak yayılış gösterir 2. Özellikle Jalisco, Colima, Michoacán ve Guerrero eyaletlerinde, deniz seviyesinden yüksek yamaçlara kadar olan kurak ekosistemlerde baskın bir vejetasyon unsurudur.
Görünüm
Opuntia excelsa, 8-10 metre yüksekliğe kadar ulaşabilen kalın bir odunsu gövdeye sahiptir. Dallarını oluşturan pedler (kladodlar) etli, oval ila dairesel formda, parlak yeşil veya hafif mavimsi-yeşil renktedir. Areollerinde ince glochidler (küçük batıcı tüyler) ve seyrek dikenler bulunur. Çiçekleri genellikle parlak sarı, turuncu veya kırmızımsı tonlarda olup, döllemeden sonra armut şeklinde etli meyvelere dönüşür.
Kültürde bakım
Bahçe ve peyzajlarda dikey vurgu bitkisi olarak mükemmel bir seçimdir. Tam gün güneş alan, drenajı son derece yüksek kumlu ve çakıllı topraklarda sağlıklı gelişir. Don olaylarına karşı hassas olduğundan, kış sıcaklıklarının sıfırın altına düştüğü bölgelerde koruma altına alınmalıdır.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, özellikle kış uykusu döneminde bitkiyi aşırı sulamaktır. Aşırı nem ve yetersiz hava sirkülasyonu, kök çürüklüğüne (Fusarium veya Phytophthora kaynaklı) neden olur 1. Ayrıca gölge alanlarda tutulması kladodların zayıflamasına ve formunun bozulmasına yol açar.
Kaynaklar
Sulama
14-45 Gün
Toprak tamamen kurumadan sulamayın; kış boyunca sulamayı neredeyse tamamen durdurun.
Toprak
İyi drenajlı, kumlu ve kireçli kaktüs karışımı
Yüksek oranda ponza, dere kumu ve perlit içeren kaktüs toprağı kullanın.
Güvenlik
Temas/Yutma Riski
İnce, görünmez glochid dikenleri cilde kolayca batabilir. Evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.
Zorluk
Kolay
Doğru drenaj ve güneş sağlandığında bakımı son derece kolay ve zahmetsizdir.
Anavatan
Meksika
Meksika'nın batı ve güneybatı kıyılarındaki Jalisco, Colima, Michoacán, Sinaloa ve Guerrero gibi eyaletlerin kurak çalı ormanlarında ve tropikal kuru ekosistemlerinde doğal olarak yetişir.
Sıkça Sorulan Sorular
Opuntia excelsa ev içinde yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak çok yüksek ışık ihtiyacı vardır. En az günde 6 saat doğrudan güneş alan güney cepheli pencere önlerinde yetiştirilmelidir.
Ne sıklıkla sulamalıyım?
Yaz aylarında toprak tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10-14 günde bir) sulayın. Kışın ise sulamayı ayda bire veya daha aza indirin.
Saksı toprağı nasıl olmalıdır?
Hızlı süzülen, bol pomza, nehir kumu ve az miktarda torf içeren özel kaktüs karışımları tercih edilmelidir.
Opuntia excelsa evcil hayvanlar için zehirli midir?
Zehirli kimyasallar içermez ancak üzerindeki görünmez ince dikenler (glochidler) evcil hayvanların ağız ve patilerine batarak ciddi tahriş yaratabilir.
Ne kadar hızlı büyür?
Doğal ortamında ağaç formuna gelse de, saksı ortamında büyüme hızı yavaştır. Yılda sadece 1-2 yeni yaprak (kladod) geliştirebilir.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Kökler saksının drenaj deliklerinden taşmaya başladığında, ilkbahar başında kalın koruyucu eldivenler kullanarak saksısını bir boy büyütün.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
Çiçek açması için olgun yaşa gelmeli, yaz boyunca bol güneş almalı ve kışın soğuk (ancak don olmayan) ve kuru bir dinlenme dönemi geçirmelidir.
Yapraklarındaki buruşma ne anlama gelir?
Genellikle aşırı susuzluk belirtisidir. Ancak toprak ıslakken buruşma varsa kök çürümesi başlamış olabilir; bu durumda sulama hemen durdurulmalıdır.
Kış soğuklarına dayanıklı mıdır?
Kısa süreliğine -2°C dereceye kadar dayanabilir, ancak don olaylarının uzun sürdüğü iklimlerde kışın mutlaka kapalı alana alınmalıdır.
Bitkiden batan ince dikenleri (glochid) nasıl çıkarabilirim?
Cilde batan ince tüyleri çıkarmak için cımbız kullanabilir veya bölgeye ağda bandı/koli bandı yapıştırıp çekerek dikenleri temizleyebilirsiniz.