Opuntia fuliginosa

Kurumlu Kaynanadili

Genel bakış

Opuntia fuliginosa, kaktüsgiller (Cactaceae) familyasına ait, çalımsı veya ağaçsı formda gelişen, kuraklığa oldukça dayanıklı dikensi bir kaktüs türüdür. Halk arasında gövdesindeki koyu renkli, neredeyse dumanlı-kurumlu diken görünümünden ötürü bu adı almıştır. Genellikle kurak çalı alanlarında baskın bir tür olarak dikkat çeker.

Sınıflandırma ve adlandırma

İlk kez İtalyan botanikçi Alwin Berger tarafından tanımlanan tür, Opuntia (kaynanadili) cinsi içerisinde yer alır 1. Tür epifeti olan fuliginosa, Latince "isli" veya "kurumlu" anlamına gelir ve diken tabanlarındaki koyu renkli kürk dokusuna ile dikenlerin esmer rengine atıfta bulunur 2.

Doğal yayılış ve habitat

Meksika'nın endemik türlerinden biridir. Özellikle Jalisco, Nayarit, Colima ve Michoacán gibi batı eyaletlerindeki kuru tropikal ormanların açık alanlarında ve kurak çalı topluluklarında (matorral) yayılış gösterir 2. Deniz seviyesinden yüksek yamaçlara kadar geniş bir dikey dağılıma sahiptir.

Görünüm

Boyu doğada 1.5 ila 4 metreye kadar ulaşabilen dallanmış bir çalı veya küçük ağaç şeklindedir. Gövde bölümleri (cladode) oval-oblong formda, parlak yeşil ila sarımsı yeşil renklerdedir. Areollerinde gri kürk dokusu ve sarımsı-kahverengi, zamanla grileşen, 2-4 cm uzunluğunda güçlü dikenler bulunur. İlkbahar sonlarında açan çiçekleri genellikle sarımsı olup zamanla kırmızımsı tonlara döner 1.

Kültürde bakım

Evde saksıda yetiştirilirken yüksek ışık ve mükemmel drenaj ister. İlkbahar ve yaz aylarında toprak tamamen kurudukça sulanmalıdır. Kışın ise sulama neredeyse tamamen kesilmelidir. Mineral yönünden zengin, geçirgen kaktüs karışımları gelişimi için idealdir.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, saksı tabağında su biriktirmek ve kışın aşırı sulama yapmaktır. Bu durum kök çürümesine yol açar. Yetersiz ışık ise gövde bölümlerinin ince, cılız ve formsuz uzamasına (etiyolasyon) neden olur.

Kaynaklar

  1. Britton, N.L. & Rose, J.N. (1919). The Cactaceae: Descriptions and Illustrations of Plants of the Cactus Family. Carnegie Institution.
  2. Anderson, E.F. (2001). The Cactus Family. Timber Press.
Işık

Tam Güneş

Tam güneş veya parlak direkt ışık; gölgede formu bozulur.

Sulama

12-30 Gün

Toprak tamamen kurumadan sulamayın; kışın neredeyse hiç sulamayın.

Toprak

İyi drenajlı, pomza ve kum karışımlı kaktüs toprağı

Pomza, perlit ve kaba kum içeren son derece geçirgen kaktüs toprağı.

Güvenlik

Temas/Yutma Riski

Gözle görülmeyen ince, yakıcı dikenciklere (gloşid) sahiptir; evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

Zorluk

Kolay

Sulama dengesine dikkat edildiğinde bakımı son derece zahmetsiz ve kolaydır.

Anavatan

Meksika

Meksika'nın batı ve orta bölgelerinde, özellikle Jalisco, Colima ve Nayarit gibi kurak çalı ve tropikal kuru orman ekosistemlerinde doğal olarak yetişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Opuntia fuliginosa saksıda yetiştirilebilir mi?
Evet, geniş ve derin, drenaj deliği olan killi saksılarda, geçirgen kaktüs toprağı kullanılarak evde veya balkonda kolaylıkla yetiştirilebilir.
Ne sıklıkla sulamalıyım?
Yaz aylarında yaklaşık 12 günde bir, toprak tamamen kuruduğunda sulanmalıdır. Kışın ise sulama ayda bire veya daha seyreğe düşürülmelidir.
Hangi toprak türünü tercih eder?
Suyu hızla süzülen, bol miktarda pomza, perlit ve iri kum karışımlı standart kaktüs topraklarını tercih eder.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kimyasal olarak toksik olmasa da, üzerindeki görünmez küçük dikenler (gloşidler) kedi ve köpeklerin ağız, pati ve derisinde ciddi tahrişlere yol açar.
Güneş ihtiyacı nedir?
Günde en az 6 saat doğrudan güneş ışığı almalıdır. Yetersiz ışıkta bitki cılızlaşır ve formunu kaybeder.
Opuntia fuliginosa ne kadar hızlı büyür?
Doğru ısı, ışık ve sulama sağlandığında, ilkbahar ve yaz aylarında her yıl birkaç yeni gövde bölümü (ped) üreterek orta hızda büyür.
Çiçek açması için ne yapmalıyım?
Kışın soğuk (ancak dondan korunaklı) ve kuru bir dinlenme dönemi geçirmesini sağlamak, ilkbaharda çiçek açmasını teşvik eder.
Kış soğuklarına dayanıklı mıdır?
Hafif donlara (-2°C'ye kadar) kısa süreli dayanabilir ancak uzun süreli don olaylarında ve ıslak toprakta kışın kolayca ölür.
Gövdesinde büzüşme olması ne anlama gelir?
Eğer gövde pedleri büzüşüyor ve hafifçe yumuşuyorsa bu genellikle bitkinin aşırı susuz kaldığını gösterir; derinlemesine bir sulama ile düzelir.
Nasıl çoğaltılır?
Yaz başında olgunlaşmış sağlıklı bir gövde pedini kesip birkaç gün yara yerinin kurumasını bekledikten sonra doğrudan kumlu toprağa dikerek kolayca çoğaltabilirsiniz.