Işık
Tam Güneş
Günde en az 6-8 saat doğrudan güneş ışığı alan güney veya batı cepheleri tercih edilmelidir.
Referans görsel Opuntia macrorhiza
Yumrulu Frenk İnciri
Genel bakış
Opuntia macrorhiza, Cactaceae (kaktüsgiller) familyasına ait, genellikle yayılıcı veya yarı dik gelişen bir kaktüs türüdür. Halk arasında yumrulu yapısı nedeniyle "Yumrulu Frenk İnciri" veya "Büyük Köklü Kaynana Dili" olarak bilinir. Çok zorlu iklim koşullarına, özellikle de sert donlara karşı gösterdiği olağanüstü dirençle tanınır 1.
Sınıflandırma ve adlandırma
Tür ilk olarak 1850 yılında George Engelmann tarafından tanımlanmıştır. Epitet adı olan macrorhiza, Yunanca "büyük" anlamına gelen makros ve "kök" anlamına gelen rhiza kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bu durum bitkinin kalınlaşmış, yumru benzeri kök yapısına doğrudan atıfta bulunur 2.
Doğal yayılış ve habitat
Kuzey Amerika'nın geniş düzlüklerinden, Amerika Birleşik Devletleri'nin orta ve güney bölgelerinden Meksika'nın kuzey kesimlerine kadar yayılım gösterir. Kumlu tepeler, kayalık yamaçlar, çayırlar ve çölleşmiş meralarda doğal olarak yetişir 1. Ayrıca Avrupa ve Kafkasya'nın bazı kurak bölgelerinde de doğallaşmıştır.
Görünüm
Opuntia macrorhiza, kalın ve etli yumru köklere sahiptir. Gövde bölümleri (pedler) obovat ila dairesel formda olup yeşil veya mavi-yeşil renktedir. Areollerinde sarımsı veya kahverengimsi glochidler (ince dikenler) ve genellikle üst kısımlarda yoğunlaşan 1-6 adet sert diken bulunur. Yaz başında açan parlak sarı, genellikle dip kısmı kırmızımsı çiçekleri, sonrasında sulu ve kırmızımsı-mor meyvelere dönüşür 2.
Kültürde bakım
Tasarruflu sulama ve tam gün güneş alan bir konumlandırma bu tür için idealdir. Süzek, mineral yönünden zengin kumlu veya çakıllı toprakları tercih eder. Kış aylarında dış mekanda -25°C'ye kadar varan aşırı soğuklara, toprak tamamen kuru kalmak şartıyla, rahatlıkla dayanabilir 1.
Sık görülen bakım hataları
En sık yapılan hata, özellikle drenajı yetersiz saksılarda aşırı sulama yapmaktır. Bu durum kök ve gövde çürümesine yol açar. Ayrıca kışın bitkinin nemli ve kapalı ortamlarda bırakılması mantari hastalıklara davetiye çıkarır.
Kaynaklar
Sulama
12-30 Gün
Toprak tamamen kurumadan sulama yapmayın; kış uykusu döneminde ise neredeyse hiç sulamayın.
Toprak
Hafif kumlu, bol çakıllı ve hızlı drenaj sağlayan kaktüs toprağı karışımı.
Drenajı artırmak için standart kaktüs toprağına bolca perlit, ponza ve iri dişli kum ekleyin.
Güvenlik
Hafif Temas Riski
Gözle görülmesi zor, batıcı glochid dikenleri cildi tahriş edebilir. Evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.
Zorluk
Kolay
Aşırı sulamadan kaçınıldığı sürece bakımı son derece kolay, dona dayanıklı ve zahmetsiz bir kaktüstür.
Anavatan
Kuzey Amerika, Meksika, Avrupa (Doğallaşmış), Kafkasya
Büyük Ovalar başta olmak üzere Kuzey Amerika'nın geniş bozkırlarından Meksika'nın kuzeyindeki kurak vadilere kadar geniş bir alanda yayılış gösterir. Ayrıca soğuğa dayanıklı yapısı sayesinde Avrupa'nın güney kesimlerinde ve Kafkasya'da doğallaşmış popülasyonları bulunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Opuntia macrorhiza saksıda yetiştirilebilir mi?
Evet, çok iyi direnajlı bir toprak ve geniş, sığ bir saksı kullanılarak güneşli balkonlarda veya pencerelerde saksıda kolayca yetiştirilebilir.
Kışın dışarıda bırakılabilir mi?
Evet, bu tür -25°C'ye kadar donlara dayanıklıdır. Ancak saksı toprağının kış boyunca tamamen kuru kalması hayati önem taşır.
Ne sıklıkla sulanmalıdır?
Yaz aylarında toprak tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10-14 günde bir) sulanmalı, kışın ise neredeyse hiç sulanmamalıdır.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Bitki kimyasal olarak toksik olmasa da, üzerindeki görünmez ince dikenler (glochidler) evcil hayvanların ağız ve derisinde ciddi tahrişe neden olabilir.
Çiçek açması için ne gerekir?
Bolca doğrudan güneş ışığı alması ve kışın soğuk bir ortamda susuz dinlendirilmesi (kış uykusu) ilkbaharda çiçek açmasını tetikler.
Hangi toprak karışımı kullanılmalıdır?
Geleneksel kaktüs toprağına %40 oranında ponza, lav taşı veya kaba kum ekleyerek süzekliği artırılmış bir karışım hazırlayın.
Büyüme hızı nasıldır?
Orta hızda büyür. İlkbahar ve yaz aylarında uygun güneş ve sıcaklıkla yeni yeşil gövde bölümleri (pedler) üretir.
Gövdesindeki büzüşmeler normal midir?
Kışın soğukta büzüşmesi normal bir savunma mekanizmasıdır. Yazın büzüşüyorsa bu durum uzun süreli susuzluğa işaret eder.
Dikenleri battığında nasıl temizlenir?
Gözle görülmesi zor ince dikenleri (glochidleri) deriden temizlemek için cımbız kullanabilir veya bölgeye yapışkan bant yapıştırıp çekebilirsiniz.
Nasıl çoğaltılır?
Olgun gövde pedlerinden biri eklem yerinden kesilerek birkaç gün kurutulur, ardından kuru kumlu toprağa dikilerek kolayca köklendirilir.