Opuntia maxima

Dev Kaynanadili

Genel bakış

Opuntia maxima, Cactaceae (Kaktüsgiller) familyasına ait, çalı veya ağaç formunda büyüyen devasa bir kaktüs türüdür. Halk arasında dev kaynanadili veya büyük Hint inciri olarak da adlandırılır. Kuraklığa olağanüstü dayanıklılığı ve anıtsal duruşuyla bilinir.

Sınıflandırma ve adlandırma

Cins adı olan Opuntia, antik Yunanistan'da Opus şehri yakınlarında yetişen dikenli bir bitkiye atıfta bulunur. Tür epiteti maxima ise Latincede "en büyük" anlamına gelir ve bitkinin ulaştığı devasa boyutları vurgular 1. Taksonomik olarak Opuntia ficus-indica ile yakın akrabadır.

Doğal yayılış ve habitat

Meksika kökenli olduğu düşünülen bu tür, Akdeniz havzası, Kuzey Afrika (Cezayir, Libya, Tunus, Fas), Peru ve Güney Avrupa'nın kurak bölgelerinde doğallaşmıştır 2. Çöl iklimlerinde ve kurak çalılıklarda, fakir topraklarda dahi hızla yayılır.

Görünüm

Kalın, etli, yeşil ila grimsi yeşil renkli oval gövde eklemlerine (kladod) sahiptir. Bitki boyu 4-5 metreye kadar ulaşabilir. İlkbahar ve yaz aylarında sarı, turuncu veya kırmızımsı parlak çiçekler açar. Bu çiçekleri, yenebilen ancak üzerinde ince dikenler (glokid) barındıran etli meyveler takip eder.

Kültürde bakım

Tam güneş alan, güneye bakan cephelerde çok mutlu olur. Süzek, mineralce zengin, kumlu kaktüs topraklarında yetiştirilmelidir. Sulama, saksı harcı tamamen kuruduktan sonra yapılmalıdır. Kış aylarında sulama neredeyse tamamen durdurulmalıdır.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, aşırı sulama ve drenajı yetersiz saksı kullanımı sonucu kök çürümesidir. Ayrıca yetersiz ışık, bitkinin formunun bozulmasına ve zayıf büyümesine (etiyolasyon) neden olur.

Kaynaklar

  1. Plants of the World Online (POWO), Kew Royal Botanic Gardens.
  2. GBIF (Global Biodiversity Information Facility) Database, Opuntia maxima records.
Işık

Tam Güneş

Bol ve doğrudan güneş ışığı alan, güney cepheli pencereler veya açık alanlar için idealdir.

Sulama

10-30 Gün

Yazın toprak tamamen kurudukça az miktarda, kışın ise neredeyse hiç sulanmamalıdır.

Toprak

İyi drenajlı, kumlu ve çakıllı kaktüs karışımı

Kaba kum, perlit ve ponza ile desteklenmiş, geçirgenliği son derece yüksek kaktüs toprağı.

Güvenlik

Temas/Yutma Riski

Gövdesindeki küçük, görünmez dikenler (glokidler) cilde batarak ciddi tahriş yapabilir. Çocuklar ve evcil hayvanlar için güvenli olmayabilir.

Zorluk

Kolay

Minimum sulama ve yüksek güneş ile bakımı son derece kolay, ihmal edilmeye dayanıklı bir kaktüstür.

Anavatan

Meksika, Akdeniz Havzası, Kuzey Afrika

Meksika'nın kurak düzlüklerinden köken alan bu devasa kaktüs, yüzyıllar içinde Akdeniz sahillerine, Kuzey Afrika'nın kurak dağ eteklerine ve Güney Amerika'nın batı kıyılarına uyum sağlayarak buralarda doğal bir tür gibi yayılım göstermiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Opuntia maxima saksıda yetiştirilebilir mi?
Evet, ancak çok hızlı büyüdüğü için geniş, derin ve ağırlığı taşıyabilecek ağır killi veya terakota saksılar tercih edilmelidir.
Ne sıklıkla sulamalıyım?
Yazın toprağı tamamen kuruduktan sonra (yaklaşık 10 günde bir), kışın ise ayda bir kez veya hiç sulamamalısınız.
Hangi toprak türünü sever?
Suyu hızla süzülen, bol kumlu, çakıllı ve pomzalı kaktüs topraklarını sever. Killi, nem tutan topraklardan kaçının.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Kimyasal olarak zehirli değildir ancak gövdesindeki glokid adı verilen küçük görünmez dikenler evcil hayvanların ağız ve patilerine batarak zarar verebilir.
Ev içinde çiçek açar mı?
İç mekanda yeterli güneş alamadığı için çiçek açması zordur. Çiçeklenme için tüm gün doğrudan dış mekan güneşi gerekir.
Dikenleri tehlikeli midir?
Evet, büyük dikenlerin yanı sıra 'glokid' adı verilen minik tüysü dikenleri cilde kolayca saplanır ve cımbızla temizlenmesi gerekir.
Kışın balkonda bırakabilir miyim?
Kuru kalması şartıyla -5°C dereceye kadar kısa süreli soğuklara dayanabilir. Don olaylarında kapalı bir alana alınmalıdır.
Nasıl çoğaltılır?
İlkbahar veya yaz aylarında olgun bir gövde eklemini (yaprağı) kesip, yara yerinin kurumasını bekledikten sonra doğrudan toprağa dikerek kolayca çoğaltabilirsiniz.
Büyüme hızı nasıldır?
Güneşli ve sıcak hava koşullarında, diğer kaktüslere kıyasla oldukça hızlı büyür ve her yıl birkaç yeni kladod (kulak) geliştirir.
Meyveleri yenir mi?
Evet, dikenli dış kabuğu dikkatlice soyulduktan sonra içindeki tatlı, sulu meyveler tüketilebilir.